Opinie

'Als erfpachter lach ik me een breuk'

Eenzijdige meningen van belangenverenigingen, zogenaamde deskundigen en boze huizenbezitters. Marty Zwaan lacht zich in de erfpachtstrijd een slag in de rondte.

'De gemeente wil nu ten koste van de gemeenschap schoon schip maken' Beeld Tzenko Stoyanov
'De gemeente wil nu ten koste van de gemeenschap schoon schip maken'Beeld Tzenko Stoyanov

Wat een heerlijke discussie over het voorstel van de gemeente om de erfpacht eeuwigdurend af te kopen. Voor de oplettende lezer is het de laatste weken smullen geblazen. De eenzijdige ­meningen van de belangenverenigingen, de ­zogenaamde deskundigen die uit het niets opduiken en het sentiment van de huizenbezitters die alleen met hun beurs spreken als hun pand straks met een dikke winst wordt verkocht.

Nu er betaald zou moeten worden, spreekt alleen het onderbuikgevoel.
Het is een terugkerend fenomeen als het gaat over economie en cijfers. De mensen die kunnen rekenen, kunnen niet communiceren. En de dyscalculi onder ons weten hun mondje weer zeer vaardig te roeren.

Zelfbenoemde experts
Daar tussendoor zweven wat zelfbenoemde experts om de verwarring te completeren. Laten we de koe maar eens bij de horens vatten en zorgen dat Amsterdam straks weer fluitend kan erfpachten.

Hoe zit het ook alweer? Erfpacht is een vergoeding ('huur') voor het gebruik van de grond. Deze vergoeding wordt per tijdvak (50 of 75 jaar) opnieuw vastgesteld op basis van de dan geldende actuele waarde van de grond. De vergoeding stijgt alleen met de inflatie terwijl de grondwaarde veelal sneller stijgt.

Marty Zwaan
Ondernemer, bedrijfskundige en erfpachter

Erfpachters betalen de facto dus altijd te weinig huur voor de grond. Zeker de laatste jaren. De huizenprijzen zijn de pan uitgerezen. Veroorzaakt door de locatie Amsterdam. In Groningen loopt het zo'n vaart niet. Locatie, locatie, locatie: de drie prijsbepalende factoren die elke makelaar onderschrijft.

Zo goed als eigenaar
De gemeente heeft nu voorgesteld om het stelsel simpeler te maken. Je zou in een keer de erfpacht voor altijd kunnen afkopen. Daarmee koop je dus de grond, althans het komt dicht in de buurt.

Je kunt ook kiezen voor een vaste jaarlijkse vergoeding plus inflatie. Dat is vergelijkbaar met een aflossingsvrije hypotheek. Het effect van beide opties is hetzelfde. Je bent zo goed als eigenaar van de grond en je weet tot in de eeuwigheid wat de bijbehorende lasten zijn.

Alle baten komen dan ten goede aan de huiseigenaar. Dit moet leiden tot een hogere prijs voor je huis, omdat er duidelijkheid is over toekomstige lasten. En elke waardestijging van de grond komt ten goede aan de huizenbezitter. Nadeel is dat Amsterdam de gans met de gouden eieren met korting wil overdoen aan haar erfpachters.

Want ja, de gemeente? Dat zijn we zelf. Natuurlijk moet de grond marktconform worden verpacht. Nu de grondprijzen binnen de Ring tussen de 800 en 2400 euro per vierkante meter doen, kan de gemeente veel geld binnenhalen om mooie dingen te realiseren voor de stad. Voor ons.

Schoon schip
Sociale woningbouw, bedrijven stimuleren, een tunnel onder het IJ of het Waterlooplein flink verbouwen. Het uitdelen van kortingen betekent het benadelen van alle Amsterdammers die geen erfpachter zijn. En dat zijn er nogal wat.

Het huidige erfpachtstelsel is erg nadelig voor de gemeenschap. Op basis van de indexcijfers van de afgelopen 100 jaar blijkt dat er stelselmatig veel te weinig erfpacht wordt betaald. Dit is een cadeau voor erfpachters ten koste van alle andere inwoners.

De gemeente wil nu schoon schip maken en biedt een vaste overeenkomst ruim onder de marktprijs. En nog staan de erfpachters op hun achterste benen. Dat klopt niet en is bovendien unfair tegenover de gemeenschap. Of komen erfpachters hun winst bij verkoop van hun huis straks inleveren op het stadhuis? Wel de lusten, niet de lasten. Het is een oud verhaal.

Gouden belegging
Het nieuwe erfpacht stelsel zal ervoor zorgen dat de gemeenschap niet meer meedeelt in de waardestijging van de grond. En die zal aanzienlijk zijn de komende decennia. Amsterdam wordt momenteel opgekocht door grote en kleine beleggers. Amsterdamse grond is en blijft een gouden belegging.

Maar wellicht kan de stad Amsterdam haar geld beter besteden en is het nu tijd om te cashen. Prima. Dit ontslaat de gemeente niet van haar zorgplicht voor alle Amsterdammers. Dus geen kortingen en de huid duur verkopen. Ten bate van de gemeenschap.

En wat is nu wijsheid?

Als erfpachter lach ik me een slag in de rondte. Natuurlijk direct een eeuwigdurende overeenkomst afsluiten. Met korting en zekerheid. Eenmalig of periodiek betalen. Zelfs tegen de rekenrente van de stad Amsterdam kan geen bank op. Een koopje derhalve. Je erfgenamen zullen een extra kaarsje branden.

Maar als gemeente Amsterdam zou ik me behoorlijk schamen. Een prachtig bezit met korting van de hand doen, terwijl de Amsterdamse grond eeuwigdurend jaarlijkse inkomsten kan genereren om de gemeentekas te spekken.

Grote som
Nu komt er straks wellicht eenmalig een grote som binnen. De verleiding om dit snel en ondoelmatig uit te geven zal groot zijn. De politiek heeft tenslotte maar vier jaar de tijd om te scoren.

Beste Amsterdammers, het leven is niet eenvoudig. En ook een keuze in deze kwestie niet.

Als het hart spreekt, zeg ik tegen de gemeente Amsterdam: niet invoeren dat nieuwe stelsel. Gun toekomstige generaties de vruchten van de ontwikkeling van Amsterdam door de canon voortaan jaarlijks aan te passen aan de markt. Zoals dat ook met de WOZ gebeurt.

Dus weg met die langlopende erfpachtcontracten. Gewoon elk jaar een marktconforme erfpacht in rekening brengen. Dan brengt de erfpacht veel meer op. Gaan we nuttige dingen van doen. En is ook veel eerlijker.

Als het hoofd spreekt, zou ik als erfpachter als de sodemieter een stukje Amsterdam kopen met een eeuwigdurende erfpacht afspraak. Dan heb je als individu in ieder geval een fantastische belegging. Maar dan ook niet meer zeuren. Alleen de vis wordt duur betaald.

De erfpachtgrond staat op dit moment voor een prikkie in de etalage ten koste van de gemeenschap.

Lees ook: Dit is wat we weten over het nieuwe erfpachtstelsel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden