Als buurt leuk is, gaan mensen wél lopen en fietsen

De gemeente kan veel doen om mensen te stimuleren tot meer bewegen. In een aantrekkelijke buurt - winkels, groen - laten mensen met plezier de auto staan.

Kirsten Dorrestijn
Naar werk of school nemen mensen de snelste, kortste en efficiëntste wandel- of fietsroute. In de vrije tijd kiezen zij eerder voor een mooie, groene route. Beeld anp
Naar werk of school nemen mensen de snelste, kortste en efficiëntste wandel- of fietsroute. In de vrije tijd kiezen zij eerder voor een mooie, groene route.Beeld anp

Veertig procent van de Nederlanders beweegt te weinig en dat is de oorzaak van veel gezondheidsproblemen. Volgens de Nederlandse norm voor gezond bewegen moeten mensen ten minste vijf dagen per week minimaal dertig minuten matig intensief bewegen.

Onderzoekers van het VUmc, RIVM, GGD en gemeente Amsterdam hebben in een tweejarig onderzoek geprobeerd te achterhalen hoe buurten het beste kunnen worden ingericht om mensen te stimuleren vaker te lopen of de fiets te pakken, in plaats van de auto of het openbaar vervoer. 'Het gaat om dagelijks bewegen. Het is dan ook belangrijk dat mensen worden uitgenodigd meer in hun eigen woonomgeving te bewegen,' zegt Jolanda Maas, senior onderzoeker Omgeving en Gezondheid bij VU en VUmc.

Gps-apparaat
Voor het onderzoek is een steekproef gedaan in enkele Amsterdamse buurten: Indische Buurt, Van der Pekbuurt, Buurt 5 en De Punt. In elk van deze wijken hebben dertig mensen (tien jongeren, tien volwassenen en tien ouderen) een week lang een gps-apparaat bij zich gedragen.

'De deelnemers zetten 's ochtends het apparaat aan en namen het mee als ze uit huis gingen. Achteraf hebben we gevraagd waarom ze bepaalde keuzes hadden gemaakt, waarom ze de ene keer de fiets pakten en de andere keer de auto. Nu we weten hoe mensen keuzes maken, hebben we aanknopingspunten om het gedrag te veranderen.'

De onderzoekers vroegen ook naar de waardering van de buurt, de tevredenheid met voorzieningen en ideeën om de buurt beweegvriendelijker in te richten. De geanalyseerde gegevens zijn door 45 experts uit verschillende sectoren vertaald naar concrete maatregelen.

Aldi
Naar werk of school nemen mensen de snelste, kortste en efficiëntste wandel- of fietsroute. In de vrije tijd kiezen zij eerder voor een mooie, groene route. Ouderen gaan vaak voor een groene route, ook als dit een omweg betekent. Een aanbeveling van de adviesgroep is dan ook om groene routes aan te leggen ter stimulering van het beweeggedrag van ouderen.

'Mensen willen graag een doel hebben als ze een wandeling maken,' merkt Maas op. 'Winkelvoorzieningen, pleinen, groene routes en parken worden als interessante bestemmingen beschouwd. Een goede mix van winkels en supermarkten stimuleert het beweeggedrag. Als mensen ontevreden zijn over het winkelaanbod, nemen ze vaker de auto naar een andere wijk om boodschappen te doen. Bijvoorbeeld als er alleen een Albert Heijn in de buurt is, terwijl ze liever naar de Aldi, Lidl of Dirk van den Broek gaan.'

Voldoende bankjes
Vooral in de Indische Buurt zijn de bewoners ontevreden over het winkelaanbod. In tegenstelling tot de andere wijken hebben de winkels hier geen grote aantrekkingskracht op wandelaars.
De afstand tot de bestemming is de meest genoemde reden niet te fietsen of te wandelen, maar ook de houding tegenover bewegen speelt mee.

Veel jongeren melden simpelweg niet van fietsen te houden. Zij nemen liever het openbaar vervoer. Bij ouderen is het weer vaak een bepalende factor. Ook hun gezondheid weegt mee; zij voelen zich fysiek soms niet in staat naar hun bestemming te lopen en hebben behoefte aan rustpunten onderweg. 'Het is dus belangrijk voldoende bankjes op de routes naar winkelcentra, buurtcentra en parken neer te zetten,' zegt Maas.

Tunneltje
Parken zijn een populaire bestemming voor wandel- of fietstochten, met name als daarin faciliteiten worden aangeboden. Parken met een kinderboerderij, speeltuin of koffietentje worden opvallend beter gewaardeerd en vaker bezocht dan parken waarin deze faciliteiten niet aanwezig zijn.

Plekken die mensen aanwijzen als sociaal onveilig, bijvoorbeeld vanwege hangjongeren, worden over het algemeen niet gemeden, blijkt uit de gps-gegevens. Op twee locaties is dat anders: in de Indische Buurt worden de Niasstraat en het tunneltje vanaf de Kramatweg naar het Flevopark nauwelijks gebruikt. Hier lijken gevoelens van onveiligheid mensen ervan te weerhouden er te lopen of te fietsen.

Maas: 'We hopen dat de gemeenteambtenaren van de betrokken buurten echt met de uitkomsten aan de slag gaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden