Alles wat je moet weten over het eerste lijsttrekkersdebat

De Amsterdamse lijsttrekkers voeren zondag het eerste grote debat in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Het Parool zal het debat live verslaan. Politiek verslaggever Jasper Karman vertelt waar je op moet letten.

Beeld anp

Debatten kunnen politici maken of breken. Een kleine misstap, een harde aanval of een sterke oneliner die blijft hangen, kunnen grote invloed hebben op de verkiezingsuitslag.

En dat geldt niet alleen voor de landelijke politiek, maar ook in Amsterdam. Bij de raadsverkiezingen in 2010 werd de toon voor de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen al bij het eerste debat gezet, toen toenmalig D66-lijsttrekker Ageeth Telleman de PvdA een 'arrogante partij' noemde, die uit het pluche moest worden gehouden.

Laatste kans D66
Bij het debat in de Stadsschouwburg, begin januari 2010, knetterde het tussen Telleman en toenmalig PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher. De uitkomst is bekend. D66 betaalde een hoge prijs voor de strategie van PvdA-bashing: De sociaaldemocraten ruilden D66 in voor de VVD. En de democraten konden vier jaar hun wonden likken in de oppositie.

Die ruzie uit 2010 werpt een schaduw op de komende verkiezingscampagne. Bij D66 is iedereen ervan doordrongen dat het nu moet gebeuren: de partij moet koste wat het kost in het stadsbestuur terechtkomen.

D66-lijsttrekker Jan Paternotte realiseert zich dat als geen ander. Hij was in 2010 als campagneleider nauw betrokken bij de aanval op de PvdA. Nu is het vooral de vraag of hij het nog aandurft PvdA-lijsttrekker Pieter Hilhorst aan te pakken, of dat hij zijn lesje heeft geleerd.

PvdA is kwetsbaar
Een aanval zou nu wél voor de hand liggen. In de strijd om wie de grootste partij wordt, zijn PvdA en D66 in de peilingen in een nek-aan-nekrace verwikkeld, en Hilhorst is kwetsbaar: hij ligt al weken onder vuur vanwege de blunder van 188 miljoen van zijn Dienst Belastingen.

Durft Paternotte Hilhorst aan te pakken op zijn rammelende prestaties als wethouder van Financiën? En daarnaast: weet de handige debater Jan Paternotte zich ook te onderscheiden als een politicus met een visie waar de zwevende Amsterdamse kiezer enthousiast van wordt?

En hoe ondergaat Hilhorst, oud-columnist en debatleider en nu wethouder die onder vuur ligt, zijn vuurdoop als lijsttrekker in zijn eerste grote debat? Een debat leiden is iets heel anders dan eraan deelnemen, alleen op een podium, zonder collega's, woordvoerders en spindoctors die je kunnen souffleren.

Crunch time voor de kleintjes
Hilhorst ligt onder vuur, maar dit debat is ook een kans om het tij te keren, om te tonen dat hij een waardig opvolger is van Asscher.
Maar ook voor de andere partijen is het crunch time. Kleintjes zoals Red Amsterdam en Trots bijvoorbeeld, die vechten voor hun bestaan. En het CDA, dat met Opa (en nog twee andere ouderenpartijen) strijdt om de gunst van oudere kiezers.

GroenLinks wil vlammen
Maar ook GroenLinkslijsttrekker Rutger Groot Wassink wil vlammen. Hij is bij het publiek veel te weinig bekend en wil zich graag bewijzen.
Bij zijn verkiezing tot lijsttrekker in juni noemde hij het een voordeel dat hij niet in de gemeenteraad zit: daardoor hoopte hij makkelijker vanuit de heup te kunnen schieten als er iets gebeurde.

Het bleek vooral een nadeel te zijn. Terwijl de politici in de raad over elkaar buitelden bij stevige debatten over het erfpachtreferendum en de blunder van 188 miljoen, keek Groot Wassink tandenknarsend toe. Omdat Hilhorst en VVD-leider Eric van der Burg bovendien hadden afgesproken tot begin 2014 geen grote debatten te doen, had hij nergens een podium.

Doelwit VVD
Van der Burg begeeft zich op bekend terrein. Hij was in 2010 ook lijsttrekker, en weet dat de VVD doelwit zal zijn van alle andere grote partijen: de SP, GroenLinks en de PvdA, die zich zullen willen afzetten tegen rechts, en D66, dat in de liberalen dé concurrent ziet voor een plek in het college.

De vraag is vooral of Van der Burg de PvdA durft aan te pakken. De inhoudelijke verschillen zijn weliswaar minder groot dan in de landelijke politiek, maar toch nog altijd aanzienlijk. Van der Burg staat erom bekend dat hij een stevig debat niet schuwt, maar hij weet ook dat hij zonder de PvdA weinig kans heeft op een tweede termijn als wethouder.

Vuurwerk van de SP
Met dat soort vragen heeft de leider van de laatste grote partij, de SP, zich nog nooit beziggehouden: Laurens Ivens heeft maar één stand: aan. In een debat waar alle anderen hun knopen tellen en het kalmpjes aan zullen doen, zal hij zeker voor vuurwerk zorgen.


Het eerste grote lijsttrekkersdebat van Het Parool en AT5, morgen om 16.30 uur in de Stadsschouwburg. Het debat wordt live uitgezonden op AT5 en is te volgen op www.parool.nl met een videostream en een liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden