Plus

Alles was in harmonie bij de opening van het Nationaal Monument MH17

Drie jaar nadat MH17 tussen de zonnebloemen in Oekraïne terechtkwam, werd maandag in Vijfhuizen het Nationaal Monument MH17 geopend.

Koning Willem-Alexander, koningin Maxima en Evert van Zijtveld, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, tijdens de onthulling van het monument.Beeld anp

Stemmen slaan over, tranen worden weggeslikt. Het is dan drie jaar geleden, maar de pijn is nog lang niet weg. Als nabestaanden de 298 namen die op de bemanning- en passagierslijst van vlucht MH17 stonden één voor één oplezen wordt de gigantische reikwijdte van het verdriet weer duidelijk.

Al die honderden verschillende mensen die er nu niet meer zijn, en die als enige overeenkomst hadden dat ze die dag dezelfde bestemming hadden. Een vrouw kan na het uitspreken van de naam van een overleden familielid zijn leeftijd nog net in de microfoon fluisteren: zeventien. In het publiek veegt een man de tranen onder zijn zonnebril vandaan.

Vaste plek
De eerdere herdenkingen waren in zielloze zalencentra: de Rai, Congrescentrum Nieuwegein en de Expo Haarlemmermeer. Sinds maandag hebben nabestaanden met de opening van het Nationaal Monument MH17 een eigen, vaste plek.

In Park Vijfhuizen, vlak langs de Polderbaan waar de Boeing 777 in 2014 vertrok, is de afgelopen maanden een 200 meter lang bomenlint verrezen. Er zijn 298 bomen geplant - dennen, linden, meidoornen, lijsterbessen en tal van andere soorten, allemaal door elkaar. Ieder slachtoffer zijn eigen boom.

Het gedenkteken is ontworpen door Ronald Westerhuis.Beeld anp

Vlak na de opening van het monument, door de koning en koningin, zoekt landschapsarchitect Robbert de Koning nog naar woorden om zijn gevoel te omschrijven. De bijeenkomst was "heftig", "emotioneel" en "kwam wel binnen". Terwijl hij de afgelopen maanden vooral bezig was met de praktische kant - zelfs een paar uur voor de opening werd er nog gewerkt om alles af te krijgen.

"En nu zie je waarvoor je het hebt gedaan. Het is alsof er zojuist is geland," zegt hij, waarna hij even nadenkt over wat hij daarmee precies wil zeggen. "Ik bedoel, drie jaar geleden stegen ze op en keerden ze niet terug. Vandaag zag je het verdriet en de gevoelens landen."

Harmonie
In het amfitheater dat in het oog van het bomenlint is gebouwd, met in het midden een gedenkteken van kunstenaar Ronald Westerhuis, waren meer dan tweeduizend nabestaanden uit binnen- en buitenland bij elkaar gekomen voor de herdenking. De chaos van de wrakstukken tussen de Oekraïense zonnebloemen en de trein met de lichamen die maar niet vertrok uit Charkov leek gisteren in de intieme omgeving van het monument ver weg. Net als de rest van de buitenwereld.

Zelfs het geluid van een opstijgend vliegtuig op de Polderbaan was in harmonie met de muziek van de Luchtmachtkapel. Zo had de herdenking eenzelfde soort statige sereniteit als de ceremonies rond de repatriëring, toen dagen achtereen kisten aankwamen op Vliegbasis Eindhoven en in een lange colonne naar Hilversum werden gereden. En na de gezamenlijke herdenking, verspreidden alle nabestaanden zich over het terrein om de bomen van hun familieleden op te zoeken.

Het lint van bomen is een ontwerp van landschapsarchitect Robbert de Koning.Beeld anp

"Het was totaal anders dan de vorige herdenkingen," zegt Robbert van Heijningen, die zijn broer, schoonzus en neefje verloor. "Dit is de eerste herdenking waarbij onze geliefden een eigen plaats hebben gekregen. Net zoals veel andere nabestaanden hebben bij de asresten onder de bomen geplaatst."

"Nu hebben we eindelijk een plek waar we naartoe kunnen", zegt zijn vrouw Loes. Toch is het monument geen eindpunt. Tenminste, niet voor Evert van Zijtveld. Hij verloor zijn twee kinderen en zijn schoonouders bij de ramp en is voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. "Dit monument is een ankerpunt. Het is de symbolische terugkeer van de slachtoffers en de afsluiting van een fase," zegt hij. "Maar er komen nog meer fases, met als belangrijkste de strafrechtelijke vervolging van de daders."

Lees ook: Symboliek te over tijdens het planten van het MH17-bos

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden