Reportage

Alles uit je zakken bij het rijexamen

Bij theorie-examens voor het rijbewijs brengt het CBR detectiepoortjes in stelling. Zo wil het fraude met opnameapparatuur verminderen. 'Het gaat wel over verkeersveiligheid.'

Kandidaten voor het theorie-examemn van het CBR moeten door een detectiepoortje om te voorkomen dat ze frauderenBeeld Jean-Pierre Jans

'De nummers één tot en met vijftien mogen naar de examenzaal komen. Opstellen in nette rijen. Dames links, heren rechts,' roept één van de beveiligers. Vlug proppen de kandidaten voor het theorie-examen de laatste spullen in hun kluisje. Telefoons, jassen, tassen en zeker opnameapparaatjes mogen niet mee naar binnen. Eén van de kandidaten komt het lokaal weer uit hollen: hij had zijn riem nog om.

Vanaf deze week staan er detectiepoortjes bij de ingang van het examenlokaal van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) in Amsterdam. Bij wijze van proef wordt twee weken gekeken of de poortjes en bijbehorende professionele beveiligers de fraude kunnen verminderen. De laatste jaren worden steeds meer fraudegevallen ontdekt, vooral met communicatieapparatuur. In 2013 kwamen er 44 gevallen van 'voorzegfraude' aan het licht. Jaarlijks worden 570.000 theorie-examens afgenomen.

'Het is een stevige maatregel, maar het gaat hier wel over verkeersveiligheid. Het is niet zomaar een toets op school,' zegt Irene Heldens van het CBR. 'De frauderende theoriekandidaten worden steeds slimmer. Je kunt het bijna professioneel noemen.'

Bedrijfjes

Er zijn al opnameapparaatjes en zenders gevonden in portemonnees, brillen, sigarettenpakjes, horloges en met duct tape op het lichaam geplakt. Via een oortje wordt gecommuniceerd met een auto buiten, vanwaaruit de antwoorden worden gegeven. Er zijn zelfs rijscholen die hieraan meedoen en bedrijfjes die zich hierin specialiseren.

Eén voor één lopen de kandidaten naar binnen. Sommigen plukken zenuwachtig aan hun kleren. Als het detectiepoortje piept en rood oplicht, worden ze door een mannelijke of vrouwelijke beveiliger met een handscanner gecontroleerd.

Heldens: 'Wordt er opnameapparatuur ontdekt, dan bellen we meteen de politie om aangifte te doen.' Meestal komt de politie direct om de kandidaat te verhoren of mee te nemen naar het bureau.

De fraudeurs krijgen een geldboete van tussen de 350 en 500 euro of een taakstraf variërend van 30 tot 80 uur. Ook wordt de uitslag van het examen ongeldig verklaard en mag de kandidaat drie maanden geen examen doen.

Tot op heden is er nog niets alarmerends gevonden met de detectiepoortjes. 'We willen met deze proef kijken of alles soepel verloopt en of de kandidaten er niet te veel last van hebben. En natuurlijk is het een afschrikmiddel,' zegt Heldens.

De meeste kandidaten vinden de poortjes best heftig, maar snappen dat ze nodig zijn. Bovendien zijn ze de controles wel gewend van evenementen. De zeventienjarige Larissa doet vandaag voor de derde keer examen. Ze vindt de poortjes goed als er zo veel gefraudeerd wordt. 'Zo is het tenminste eerlijk voor iedereen.'

Gezichtsherkenning
Niet alleen de poortjes worden ingezet om fraude te detecteren; ook loopt iemand door het lokaal met een sweeper: een apparaatje dat bij de signalering van openstaande communicatieverbindingen gaat piepen.

Daarnaast krijgen medewerkers van het CBR een speciale training in document- en gezichtsherkenning - dezelfde als de marechaussee. En er is cameratoezicht.

Behalve door voorzeggen wordt er ook gefraudeerd door ouderwets te spieken, valse documenten in te leveren of een dubbelganger te sturen. In 2013 werden in totaal vijftig fraudeurs betrapt. Vermoedelijk zijn het er veel meer en ontspringt een groot aantal de dans, maar misschien komt daaraan nu een einde.

 
'We kijken of het soepel loopt, en het is natuurlijk een afschrikmiddel'
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden