Plus

Alles is groot aan de aanleg van de Marker Wadden

Na nog geen jaar heeft Natuurmonumenten de benodigde 75 miljoen binnen voor de aanleg van de Marker Wadden. En er zit nog veel meer aan te komen.

Vanaf de zomer van 2018 moet het bezoekerseiland van de Marker Wadden toegankelijk zijn Beeld anp

De Marker Wadden hebben nergens een plek gekregen in de verkiezingsspotjes die ons nu om de oren vliegen. Gek eigenlijk, want de vijf eilanden die momenteel kunstmatig worden aangelegd in het Markermeer, raken in potentie allerlei gevoelige snaren.

De eeuwige strijd tegen het water, het vernuft van de vaderlandse baggeraars, het scheppen van ruimte voor de natuur en een harmonieuze samenwerking tussen natuurvrienden en bouwers: het is Hollands glorie in optima forma.

Euforisch is ook de stemming aan boord van de Moby Queen, het salonschip dat op deze regenachtige middag op weg is van de haven naar het eerste eiland van de nieuwe archipel. Euforisch en een beetje misselijk, want het schip stampt zo nu en dan stevig op de golven.

Vreugde
Maar de vreugde overheerst bij alle genodigden, want nog geen jaar na de start van de werkzaamheden heeft de initiatiefnemer, de vereniging Natuurmonumenten, de benodigde 75 miljoen euro bij elkaar weten te harken om het plan in zijn geheel te kunnen laten uitvoeren.

Vijf eilanden met een gezamenlijk oppervlak van 750 hectaren. Vergelijkbaar met het deel van Amsterdam dat tussen het Centraal Station en station Amstel ligt, verduidelijkt project­manager André Rijsdorp van Natuurmonumenten.

"Alles is groot aan deze klus. Om het reusachtige baggerschip van Boskalis hier te krijgen, moesten de hindernissen van de Oranjesluis en de Schellingwouderbrug worden genomen. Dat lukte alleen door over de hele lengte een stuk van het schip te zagen. Dat staat voor mij symbool voor het enthousiasme van alle partners."

Jachthaven
Van de vijf eilanden is het eerste het duurste, zegt fondsenwerver Philip Makkink. Bijna vijftig miljoen euro. Dat heeft te maken met de aanleg van alle voorzieningen voor de bezoekers, zoals een jachthaven, een wandelpad van ruim twee kilometer en een recreatiestrand. Het is ook het enige eiland waar mensen mogen komen: de andere vier zijn voor de natuur. Het bezoekerseiland zal volgens de planning vanaf de zomer van 2018 toegankelijk zijn, de natuur­eilanden worden het jaar daarna opgeleverd.

Wat de Marker Wadden extra bijzonder maakt, is dat de eilanden meteen de oplossing zijn voor hét grote probleem van het Markermeer. Sinds de aanleg in de jaren zeventig van de Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad, heeft zich op de bodem van het afgesloten water een dikke laag slib gevormd, met dramatische gevolgen voor alles wat in en op het water leeft.

Het vernuftige ontwerp van de eilandengroep, opgespoten met dertig miljoen kuub zand, veen en slib uit het Markermeer, maakt dat de eilanden in de toekomst de heen en weer stromende slibdeeltjes opvangen.

De ecologische kwaliteit van het Markermeer zal als gevolg van het project sterk verbeteren, verwacht Jan Hendrik Dronkers, directeur-­generaal van Rijkswaterstaat.

Voorbeeldproject
"Dat maakt van de Marker Wadden een voorbeeldproject," zegt hij. "We zijn in Nederland de afgelopen decennia druk bezig geweest met de waterveiligheid. Onze aandacht verschuift nu langzaam maar zeker naar de kwaliteit van het water. Dat wordt hot. Als dit goed uitpakt, kunnen we dezelfde methode gebruiken voor de Eems-Dollard in Groningen of de Zuidwestelijke Delta."

Dat is goed nieuws voor de uitvoerders van de Marker Wadden, die ook beseffen dat het buitenland met grote belangstelling kijkt naar wat er in het Markermeer gebeurt. "Een heel mooi exportproduct," zegt Melanie Schultz van Haegen, ook aanwezig op de Moby Queen.

De minister van Infrastructuur en Milieu gebruikt haar toespraak om het bedrijfsleven de mantel uit te vegen: in plaats van een royale bijdrage te leveren aan een onderneming die in de toekomst voor brood op de plank kan zorgen, laten de grote bedrijven vooralsnog anderen de kastanjes uit het vuur halen.

Miljoenendonatie
Zoals de overheid, die uit verschillende potten inmiddels 40 miljoen euro bijdroeg. Een andere belangrijke financier is de Nationale Postcode Loterij, die vorige maand voor de tweede keer een miljoenendonatie overmaakte voor de aanleg.

Schultz noemde deze vorm van stapsgewijze fondsenwerving ook vernieuwend: gewoon maar beginnen en vervolgens de boer op gaan om het resterende geld bij elkaar te halen. Het werkt, zegt ook fondsenwerver Makkink: "Als je eenmaal iets kunt laten zien, neemt het enthousiasme toe."

De snelle resultaten met de eerste fase maken dat Natuurmonumenten al wat verder durft te denken. Projectmanager Rijsdorp laat een kaart zien van de gedroomde situatie in 2030: de eilandengroep heeft gezelschap gekregen van nog drie andere eilandengroepen langs de Houtribdijk, en richting Enkhuizen liggen aan weerszijden van de dijk overal langgerekte zandbanken.

Rijsdorp: "Tegen die tijd zal het Markermeer een Europees natuurgebied zijn met ruimte voor recreatie, het stadswater van de metropool Amsterdam."

'Als dit goed uitpakt, kunnen we dezelfde methode gebruiken voor de Eems-Dollard in Groningen of de Zuidwestelijke Delta' Beeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden