Plus

Alles is bespreekbaar in de strijd tegen de drukte

Het politieke debat over de drukte en het imago van Amsterdam als 'stad waar alles kan' staat op scherp. Burgemeester Femke Halsema en de gemeenteraad willen geen taboes meer op maatregelen.

Beeld Mathilde Bindervoet

In 2014 schreef Diederik Boomsma (CDA) een stuk in deze krant waarin hij stelde dat Amsterdam eens af moet van dat imago van 'de stad waar alles kan'. Hij had zich de moeite kunnen besparen: bijval bleef uit. Wel kreeg hij te horen dat hij een 'trut' was.

"En ik moest maar in de provincie gaan wonen," blikt hij terug. Hij was te vroeg: op dat debat rustte nog een taboe.

Vanaf 2014 zijn de veranderingen enorm snel gegaan. De stad groeit en bloeit en ontvangt inmiddels 20 miljoen bezoekers per jaar. Delen van de binnenstad zijn overgenomen door toeristen die zich vaak te buiten gaan aan drank, drugs en hoeren, want hé: in Amsterdam kan toch alles?

De discussie kantelt, stelt Boomsma vast. "Er is momentum voor een fundamenteel debat over het imago van Amsterdam. Mensen realiseren zich dat we daar niet bijzonder trots op kunnen zijn."

In de ogen van voormalig burgemeester Jozias van Aartsen is Amsterdam de grens van vrijheid-blijheid allang gepasseerd, zei hij onlangs in deze krant. In deze stad van ongelimiteerde vrijheid voelen criminelen zich onaantastbaar. Zij wentelen zich in de enorme afzetmarkt van drugstoeristen, die naar de stad komen vanwege dat imago.

Taboe
Van Aartsen pleit voor een debat over de stad die we willen zijn. Maar hij constateert, net als Boomsma, dat op zo'n debat een taboe rust.

Elke discussie over het vrijzinnige imago van Amsterdam en de wenselijkheid van al die coffeeshops en prostitutie wordt ­gesmoord met het argument dat dit nu eenmaal bij Amsterdam hoort.

Femke Halsema, pas een paar maanden burgemeester, erkent de problemen in de stad en pleit, net als haar voorganger, voor een fundamentele discussie. Hiermee komt het debat in een versnelling.

De druktediscussie kwam de afgelopen jaren minder snel op gang, omdat partijen eerst nog van mening verschilden of het wel echt zo druk was in de stad en daarna over de vraag of dat erg was.

Die discussie is inmiddels beslecht. De politiek is nu toe aan de volgende ronde: willen we nog wel die stad zijn waar alles kan?

Ook onder de sociaalliberalen van D66 is dit onderwerp van discussie, zegt fractievoorzitter Reinier van Dantzig. Ook hij ziet dat de ongelimiteerde vrijheid tot problemen leidt. "Vrijheid kan alleen als anderen daar geen last van hebben," zegt hij.

Minder feestcafés
Hij pleit voor een sterke overheid. En dat is nogal wat voor een D66'er. "We moeten geen middel schuwen." Juist om de vrijheid van de Amsterdammers te beschermen, voegt hij toe.

De raad organiseert een hoorzitting over dit onderwerp, op initiatief van de ChristenUnie. "Centraal staat: welke stad willen we zijn?" zegt fractievoorzitter Don Ceder. Het doel is om vooral bewoners en ondernemers aan het woord te laten. "Die zijn al jaren in de steek gelaten door de gemeente."

Volgens Ceder hobbelt de politiek achter ­bewoners aan. "Amsterdammers spreken zich allang uit tegen het imago van drugs en prostitutie. Maar de gemeenteraad zit vast in het oude denken, waarbij vrijheid-blijheid de norm is en 'grenzen' een vies woord."

De ChristenUnie pleit voor meer handhaving, onderzoek naar drugsgebruik en discussie over het gedoogbeleid, de coffeeshops en prostitutie.

In delen van de stad is het uit de hand gelopen, zegt Dennis Boutkan van de PvdA. "Daar is het niet meer leefbaar. Drank, drugs, dolheid en drukte; de vrijzinnigheid in de stad is doorgeslagen. We moeten af van dat imago."

20

Amsterdam ontvangt zo’n 20 miljoen bezoekers per jaar. Overlast door toeristen maakt sommige buurten amper leefbaar.

Hij wil maatregelen tegen grote groepen, meer handhaving en minder feestcafés. Ook de hoeveelheid coffeeshops en de prostitutie op de Wallen staan wat hem betreft ter discussie. "We schuwen geen enkel taboe."

Commercialisering
Aan de andere kant van het spectrum staat GroenLinks, de grootste partij van de stad. ­Amsterdam moet zijn vrijzinnigheid juist koesteren. En daaronder vallen niet alleen vrijheid van meningsuiting en een warm onthaal van vluchtelingen, maar ook de vrijheid om naar coffeeshops en de hoeren te gaan, zegt fractievoorzitter Femke Roosma.

"Wij geloven niet in repressie. Mensen moeten hier kunnen leven zoals ze zelf willen, met ruimte voor de rafel­randen."

Dat wil niet zeggen dat haar partij blind is voor de problemen in de binnenstad. Het nieuwe college wil nog meer geld besteden aan de aanpak van overlast door toerisme.

Maar een discussie over de grenzen aan de vrijzinnigheid hoeft van haar niet zo. Het probleem zit volgens Roosma in de commercialisering van die vrijzinnigheid: 'de stad waar alles kan' als marketing.

"Het is goed dat hier veel kan, maar de grenzen liggen bij de commercie en de criminaliteit, met name op het gebied van drugs. Daar hebben we Den Haag voor nodig."

Dit is deel drie van een serie artikelen over de wenselijkheid van 'de stad waar alles kan.' Lees ook deel 1: De stad waar alles kan en mag, maar moeten we dat wel willen? En deel 2: Wie bevrijdt de Wallen van de hordes?

Burgemeester Femke Halsema

"Een fundamenteel debat over de toekomst van de binnenstad is niet alleen wenselijk, het is ook noodzakelijk. Juist als je de vrijheid van Amsterdammers wilt ­bewaken, dan mag de stad niet ten onder gaan in ­geschreeuw, criminaliteit, afval en hardnekkige overlast."

"De vrijheid is niet te ver doorgeslagen, maar staat onder druk nu wangedrag van bezoekers door commercie wordt aangemoedigd en op de Wallen de nadruk te eenzijdig ligt op economisch gewin en niet op het culturele erfgoed."

"Met wethouder Udo Kock werk ik plannen uit waarmee we de veiligheid, het welzijn van bewoners en het economisch klimaat van de binnenstad willen verbeteren. Op geen enkele discussie of maatregel rust op voorhand een taboe. Het college verwacht binnen een half jaar met een concrete uitwerking te komen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden