Allergie-info op etiket klopt vaak niet

Nederlanders met een voedselallergie krijgen geregeld allergische reacties door verkeerde of onvolledige waarschuwingen op etiketten.

De onderzoekers volgden een jaar lang 157 patiënten met een allergie voor bijvoorbeeld, pinda's, noten, melk en kippenei. Beeld anp

Dat leidt soms tot levensbedreigende situaties, blijkt uit onderzoek van het UMC Utrecht en TNO. Deskundigen pleiten voor Europese richtlijnen. Een half miljoen Nederlanders heeft een voedselallergie. De onderzoekers volgden een jaar lang 157 patiënten met een allergie voor bijvoorbeeld, pinda's, noten, melk en kippenei.

Bijna de helft (46 procent) kreeg één of meer allergische reacties, veelal omdat de informatie op etiketten ontbrak of niet klopte. Zes patiënten belandden daardoor op de spoedeisende hulp.

In vier van de tien producten zaten allergenen terwijl deze op het etiket niet als ingrediënt vermeld stonden. Of in een product zaten andere allergenen dan vermeld werd. Voorverpakte producten zorgden voor de meeste problemen.

Geen waarde
"Er is geen peil op te trekken'', zegt Geert Houben, toxicoloog en onderzoeker van TNO en UMC Utrecht. "Aan een waarschuwing kun je geen waarde hechten, of het nu wel of niet op het etiket staat. De informatie hangt vaak niet samen met het risico dat een product voor voedselallergiepatiënten met zich meebrengt.''

Allergische reacties treden meestal binnen enkele minuten op. Dat kan relatief mild zijn, zoals jeuk in de ogen, tinteling in de mond, buikpijn, overgeven of een huidreactie, maar ook levensbedreigend. Houben: "De keel en slijmvliezen kunnen opzwellen, waardoor een patiënt benauwd wordt en ademhalingsproblemen krijgt. Maar ook het hart en de longen kunnen aangetast worden.''

Bedrijven houden zich redelijk goed aan de verplichte vermelding van allergenen die als ingrediënt in een product verwerkt worden. Het gaat volgens de onderzoekers fout bij informatie over allergenen die onbedoeld in een product terechtkomen, bijvoorbeeld tijdens het productieproces of transport. Melk en eiwitten vormen het grootste probleem, omdat die heel vaak gebruikt worden.

De onderzoekers pleiten voor uniforme regels wanneer in dat geval een waarschuwing op het etiket nodig is. "Daarover moeten op Europees niveau afspraken gemaakt worden", zegt Houben. "Maar bij de Europese Commissie heeft het geen prioriteit. Onbegrijpelijk. Dit plaatst 22 miljoen mensen in Europa dagelijks voor onnodige risico's."

Europa heeft miljoenen euro's geïnvesteerd in onderzoeken naar voedselallergie. Met de resultaten wordt niks gedaan, zegt Houben, terwijl er al jaren een oplossing voor het probleem is.

De Nederlandse onderzoekers hebben van ruim 3000 patiënten in kaart gebracht hoe gevoelig ze zijn voor allergenen. Op basis daarvan is een berekening gemaakt van een veilige en acceptabele hoeveelheid onbedoelde allergenen in een product. Bedrijven kunnen zo per product bepalen of een waarschuwing op het etiket nodig is.

Risico accepteren
"Zit je onder die norm, dan hoef je niet te waarschuwen, want dan is de kans op een allergische reactie heel klein", zegt Houben. "En mocht die toch optreden, dan is de reactie mild en het risico klein. Er zijn veel momenten en plekken waar allergenen een productstroom in kunnen sluipen. Dat is onmogelijk te vermijden. Afwezigheid van allergenen kun je niet honderd procent garanderen. We moeten accepteren dat er altijd een risico is."

Zo'n systeem wordt al sinds 2012 in Australië en Nieuw-Zeeland toegepast en inmiddels door bedrijven en overheden in meer landen, waaronder Nederland, toegepast. Houben: "Maar elk land doet het op een andere manier. Omdat er geen regels zijn, weten bedrijven niet wat ze ermee aan moeten. Zonder coördinatie vanuit Europa wordt de chaos groter.''

Veel bedrijven vermelden nu standaard bij alle producten: 'kan sporen van ... bevatten' of 'is gemaakt in een fabriek waar ook ... worden verwerkt'. Soms uit angst voor schadeclaims. "Veel patiënten negeren de waarschuwingen omdat ze weten dat deze doorgaans geen waarde hebben'', zegt Houben. "Het ontbreken van een waarschuwing is bijna net zo'n groot probleem als het negeren van de informatie.''

Een voedselallergie heeft grote impact op het dagelijks leven van patiënten, en op die van de omgeving, zoals gezin en school. "Sommige patiënten zijn meer ervaren in het omgaan met de allergie'', zegt Houben. "Mensen die het pas weten, zijn vaak heel angstig en voorzichtig. Juist omdat de informatievoorziening op etiketten te weinig houvast biedt, is elke maaltijd en elke hap in potentie gevaarlijk.''

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden