Plus

'Alle peuters moeten minimaal 15 uur per week samen spelen'

Vanaf januari verdwijnen peuterspeel­zalen en kunnen alle peuters samen naar de opvang of voorschool. Niet alle ouders staan te juichen.

De gratis peuterspeelzalen worden commerciële kinderopvang­organisaties Beeld anp

Een aardverschuiving vindt plaats in de peuterwereld van 2,5- tot 4-jarigen. Vanaf januari 2018 verdwijnen de 196 gratis Amsterdamse peuterspeelzalen waarvan meer dan 6000 ­peuters in de stad gebruikmaken. De gratis peuterspeelzalen worden commerciële kinderopvangorganisaties.

Wie dan naar een peuterspeelzaal wil - die heten straks niet meer zo - doet dat minimaal vijftien uur, en dat verspreid over drie dagen. En iedereen moet er voor gaan betalen: via een inkomensafhankelijke bijdrage, van minimaal 5 tot soms 250 euro per maand. Verplicht is het niet, maar de hoop is dat zeker 90 procent van de Amsterdamse peuters naar een vorm van peuteropvang zal gaan.

Te ingewikkeld
De rijksoverheid vond het tijd een en ander te wijzigen in de wet: het moest maar eens afgelopen zijn met de verschillen tussen kinderopvang, voorscholen en peuterspeelzalen, want het systeem was te ingewikkeld en voor werkende en niet-werkende ouders was de toeslag ongelijk verdeeld.

Alle kinderen kunnen straks naar een peutervoorziening en iedereen kan aanspraak maken op ofwel kinderopvangtoeslag of een subsidie van de gemeente. Voor de peutervoorziening wil het nieuwe kabinet 170 miljoen euro extra uittrekken.

Maar de gemeente Amsterdam grijpt de veranderingen aan om meer stappen te maken. Amsterdam was bijna de enige gemeente die een gratis peuterspeelzaal aanbood. Dat was op zich aantrekkelijk, maar werkte ook segregatie in de hand.

Samen spelen
Grofweg gaan peuters met een 'doelgroep­indicatie' (taalachterstand en zeer laagopgeleide ouders) twaalf uur naar een peuterspeelzaal met voor- en vroegschoolse educatie (vve), kinderen met werkende ouders gaan naar een kinderopvang - en soms zes uurtjes naar een peuterspeelzaal.

De stad wil dat alle peuters, of ze nou taalachterstanden hebben of niet, samen spelen, en dat minimaal vijftien uur per week. De verandering is ook een poging om segregatie tegen te gaan. De gemeente hoopt dat kinderen elkaar straks op de opvang al tegenkomen, zonder dat er nog verschil is tussen kinderen van niet-werkende en werkende ouders, peuters met een taalachterstand en peuters zonder die achterstand.

Het idee is ook dat ouders niet meer hun kinderen én naar een peuterspeelzaal én een kinderopvang hoeven brengen. Al blijven er verschillende aanbieders: sommige blijven gericht op de voorschoolse educatie in halve dagen, andere vangen kinderen hele dagen op.

Echt overtuigen
De uitvoering van deze ommezwaai is ingrijpend en welzijnsorganisaties met peuterspeelzalen beginnen zich zorgen te maken.

Gury Douma, directeur van welzijnsorganisatie Dynamo, vreest dat ouders met kinderen die het nodig hebben, worden afgeschrikt door de toeslagen die ze moeten aanvragen. Ook Harvey Sandriman van Swazoom, met peuterspeelzalen in Zuidoost, is daarvoor beducht. "Je moet ouders hier al echt overtuigen om ze naar de gratis vve-peuterspeelzaal te laten gaan. Als ze straks 25 tot 50 euro gaan betalen - wat veel is voor onze ouders - is dat bijna onmogelijk."

Bovendien moet iedereen via de Belastingdienst de toeslagen voor de opvang regelen, al zal de gemeente helpen bij de aanvragen. "Veel van onze ouders willen niet door financiële hoepels springen." Hij verwacht dat tot wel 40 procent van de kinderen van de voorschool worden gehaald. "De kansenongelijkheid gaat alleen maar toenemen."

Afhakende ouders
Straks zijn de kinderen met rijke ouders onder de pannen bij een kinderopvang, terwijl kinderen met een achterstand thuis worden gehouden. "Het klinkt hard, maar in onze buurt is er altijd wel een werkloze buurvrouw die een kind kan opvangen."

Afhakende ouders hebben ook gevolgen voor de opvangorganisaties zelf. "Wij hebben veel ervaren en goed geschoolde medewerkers. Maar als je afhankelijk wordt van bijdragen van ouders, wordt het lastig om die kwaliteit hoog te houden en hen te blijven betalen. De tucht van de markt."

Ook ouders met hogere inkomens kunnen moeite hebben met de veranderingen, verwachten betrokkenen. Wie een kind nu naar een peuterspeelzaal stuurt en daarnaast kinderopvang heeft in de vorm van een gastouder, zal eerder worden afgeschrikt door de kosten.

Alles-in-­één-scholen
In plaats van een gratis plek waar peuters twee ochtenden in de week kunnen spelen en leren, zijn ouders met een hoger inkomen tot 250 euro kwijt aan de nieuwe peutervoorziening, náást een gastouder of nanny.

Uiteindelijk wil de gemeente alles-in-­één-scholen, waar je als baby begint en via de peuter-, naar de kleuterklas tot groep 8 op school blijft, inclusief buitenschoolse opvang.

Gjalt Jellesma, directeur van BOINK, de organisatie die opkomt voor ouders van kinderen in de opvang, vindt het een mooi streven, maar niet alle ouders zitten op zo'n alles-in-één-school te wachten. "Als er inderdaad meer alles-in-éénscholen komen, zullen ouders nog vroeger voor een school kiezen. Wil je dat al voor een tweejarige?"

3 mogelijke situaties

Jayden
Jayden (2,5) gaat nu twaalf uur naar de peuterspeelzaal, hij heeft een 'doelgroepindicatie' omdat zijn ouders geen Nederlands spreken en laagopgeleid zijn. Hij mag 15 uur naar de peutervoorziening, maar zijn ouders moeten wel gaan betalen. 40 euro per maand.

De gemeente maakt het ­mogelijk om ook dat bedrag nog vergoed te krijgen, maar zijn ouders zeggen: "Het bedrag is te hoog, vergoedingen aanvragen is te ingewikkeld en we willen niet door de Belastingdienst worden doorgelicht." Jayden gaat maar niet meer naar de peuterschool.

Lynn
Lynn (3) gaat twee dagen in de week naar de peuterspeelzaal. Dat is onhandig voor haar ouders, omdat die op die twee dagen moeten halen en brengen, midden op de dag. Vanaf volgend jaar kan ze er langer naartoe, vijf uur per dag, en drie dagen. Bovendien biedt de opvang­organisatie voor de overige dagen ook hele dagen opvang.

Tessa
Tessa (3) gaat naar een gastouder en een peuterspeelzaal. Nu komt ze twee ochtenden in de week in de peuterspeelzaal, maar straks moet Tessa 15 uur komen, verspreid over drie dagen. Dat is niet haalbaar, financieel en praktisch niet, want ze gaat ook drie dagen naar de gastouder. Haar ouders halen Tessa van de peuterschool af, terwijl ze het wel heel leuk vindt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden