Plus

All the money in the world

Kevin Spacey moest het veld ruimen, maar dankzij vervanger Christopher Plummer stijgt Ridley Scotts All the money in the world tot grote hoogte.

Christopher Plummer schittert als de vrekkige olietycoon J. Paul Getty: een Midas in een zelfverkozen isolement Beeld All the money in the world

In de herfst van 2001 waren de naschokken van de aan­slagen van 9/11 over de hele wereld voelbaar. Ook in Hollywood, waar het uitbrengen van frivole films werd uitgesteld of afgelast en kostbare producties als Men in black 2 en Zoolander een ongebruikelijk probleem hadden.

De films waren in New York opgenomen, maar niemand zou de Twin Towers nog kunnen zien zonder aan 9/11 te denken. Men in black 2 werd uitgesteld en deels opnieuw opgenomen.

De modesatire Zoolander verscheen twee weken na de aanslagen in een aangepaste versie: maker Ben Stiller had de torens in allerijl digitaal uit de film gepoetst. The show must go on.

Onthullingen en schandalen
In de herfst van 2017 bevond de Amerikaanse filmindus­trie zich in het epicentrum van een aardverschuiving, toen de berichtgeving over de seksuele misdaden van producent Harvey Weinstein een kettingreactie van beschuldigingen, onthullingen en schandalen in gang zette.

Na zestien jaar worstelen filmdistributeurs en producenten opnieuw met de vraag wat ze met besmette of beladen films moeten doen. Ridley Scott, regisseur en producent van All the money in the world, hoefde er niet lang over na te denken: hij deed wat de makers van Men in black 2 deden, in het tempo dat Ben Stiller destijds hanteerde.

All the money in the world was nagenoeg voltooid toen acteur Kevin Spacey van seksuele misdaden werd beschuldigd. Er was zelfs al een mediacampagne ontwikkeld om Spacey aan een Oscar te helpen. De rol was ernaar: de acteur was met behulp van grimeurs tot de bejaarde miljardair J. Paul Getty getransformeerd.

Met een première vlak voor kerst lag de film op de ideale koers om naar de hoofdprijs mee te dingen. Maar Spacey en diens zegslieden reageerden onhandig en lomp op de aantijgingen. Op sociale media werd prompt tot een boycot van de film opgeroepen.

Concurrentie
En er is serieuze concurrentie op komst: eind maart begint de tiendelige serie Trust, waarin Danny Boyle hetzelfde onderwerp belicht en Donald Sutherland de Amerikaanse tycoon speelt.

Scott deed er beslist verstandig aan de 58-jarige Spacey door de 88-jarige Christopher Plummer te vervangen. Het bevrijdt de film van de smet, maar ook van het vervreemdende effect dat een kunstmatige veroudering van een steracteur kan hebben. Plummer is erg goed in een schurkenrol uit duizenden.

Het verbaast niet dat Scott en Boyle juist nu in het verhaal van Getty en de ontvoering van diens kleinzoon in 1973 geïnteresseerd zijn: het is een fascinerend spektakel over geld, macht en egomanie in een Amerikaanse oliedynastie. De hele wereld keek ademloos toe, velen spraken er schande van.

Ontvoeringsdrama
All the money in the world komt moeizaam op gang, door een scenario dat een half uur tussen heden en verleden, generaties en continenten heen en weer schakelt.

Scott gebruikt de door nachtelijk Rome dwalende tiener John Paul Getty de Derde als verteller, om uit de doeken te doen hoe opa 'niet de rijkste man ter wereld, maar de rijkste man uit de geschiedenis' werd.

De tycoon was er als eerste bij in Saoedi-Arabië, bouwde de eerste olietanker en investeerde zijn explosief groeiende vermogen in meesterwerken uit de beeldhouw- en schilderkunst. De schets van de familiegeschiedenis culmineert in de ontvoering van de jonge verteller, die op het Italiaanse platteland door maffiose proleten aan de ketting wordt gelegd. Vraagprijs: 17 miljoen dollar.

Wat volgt is een meeslepend, spannend en verbijsterend ontvoeringsdrama, waarin de door Michelle Williams vertolkte moeder van de jongen bij de vrekkige opa om bijstand moet bedelen en alleen logistieke ondersteuning van diens werknemer Mark Wahlberg krijgt.

Dichterlijke vrijheden
Williams gaat aangrijpend door diepe dalen, maar Scott lijkt Wahlberg tot weinig meer dan een permanente frons te kunnen bewegen. Dat wringt, want de acteur moet Getty's meest begaafde onderhandelaar voorstellen.

Getty zelf is daarentegen subliem vilein, dankzij de te elfder ure ingehuurde vervanger voor de bezoedelde Oscarkandidaat Kevin Spacey.

Dat Christopher Plummer een goede tycoon in huis heeft, bleek eerder uit David Finchers The Girl With the Dragon Tattoo. Hier schittert Plummer als een Midas in een zelfverkozen isolement, dolend tussen zijn kunstschatten in een halfverduisterd Brits landhuis, waar hij een rode telefooncel voor de incidentele bezoeker heeft geïnstalleerd.

Bij de butler kunnen ze geld wisselen als ze muntjes tekortkomen. De scenarioschrijver heeft zich wat dichterlijke vrijheden gepermitteerd, maar die betaaltelefoon stond er echt.

All the money in the world

Regie Ridley Scott
Met Michelle Williams, Christopher Plummer, Mark Wahlberg
Te zien in Arena, City, Filmhallen, De Munt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden