Aktie Tomaat in Amsterdams Historisch Museum

De tentoonstelling in het Amsterdams Historisch Museum over Aktie Tomaat verschilt drastisch van die van vijftien jaar geleden, toen de actie 25 jaar daarvoor was gehouden. Foto ANP Beeld
De tentoonstelling in het Amsterdams Historisch Museum over Aktie Tomaat verschilt drastisch van die van vijftien jaar geleden, toen de actie 25 jaar daarvoor was gehouden. Foto ANP

In het Amsterdams Historisch Museum gaat een tentoonstelling over Aktie Tomaat, samengesteld door het AHM en door het Theater Instituut Nederland (TIN). De tentoonstelling in het AHM over Aktie Tomaat verschilt drastisch van die van vijftien jaar geleden, toen de actie 25 jaar daarvoor was gehouden.

In 1994 lag de focus op de Aktie Tomaat zelf en hoe de betrokkenen daarop terugkeken. Nu gaat het vooral over de gevolgen tot op de dag van vandaag: de enorme veranderingen in het toneellandschap, al blijft het altijd de vraag in hoeverre die veranderingen er ook zonder Aktie Tomaat waren gekomen. Hier doet het woord 'katalysator' wonderen. De actie heeft ten minste de veranderingen versneld. De breuk met het verleden was evident.

Het TIN is weg uit het pand aan de Herengracht en zoekt tijdelijk elders onderdak. Anja Krans van het TIN, die met Annemarie den Dekker van het AHM de tentoonstelling heeft samengesteld: ''We willen theater aantrekkelijk maken, laten zien hoe belangrijk het kan zijn in de maatschappij. De samenwerking met het Amsterdams Historisch was daarbij heel gunstig. Het Theater Instituut was toch een beetje verstoft, naar binnen gericht, en Annemarie den Dekker is gewend te denken aan het bereiken van een breder publiek. We hopen meer theaterliefhebbers binnen te krijgen door vijftig procent korting te geven aan mensen die een theaterkaartje kunnen overleggen.''

De samenstellers hebben, naast een korte terugblik op Aktie Tomaat, gekozen voor een thematische aanpak. Je kunt de vernieuwing onderverdelen. Zo was er de omslag van klassiek repertoire naar zelfgemaakte stukken op actuele thema's, zoals het Werkteater die maakte. Maar ook het klassieke repertoire zelf werd vernieuwd. De theatermakers gingen op zoek naar een nieuw publiek door bijvoorbeeld op locatie te spelen, met het theater letterlijk de straat op te gaan, ook als jeugdtheater. Ook maakten ze op den duur gebruik van nieuwe media, zoals videowalls.

De wanden van de zalen in het AHM zijn beplakt met krantenstukken uit 1969. Het Parool: 'Samkalden wil verbod op slapen op de openbare weg'. En: 'Rookbommen in zaal: voorstelling gestaakt'. Je ziet ook affiches en een enkel veelzeggend kostuum: de 'gewone' jurk die Joop Admiraal droeg in Hallo, medemens van het Werkteater.

Het beste middel om het verleden dichterbij te halen, zijn de audiovisuele middelen. Videobeelden van oude en nieuwe voorstellingen laten zien dat het maatschappelijke gerichte theater toen ontstond en nu weer bestaat. Helmert Woudenberg speelt in een stuk van het Werkteater en in een recent stuk over Pim Fortuyn.

Goedgekozen geïnterviewden als Jan-Joris Lamers (Onafhankelijk Toneel, Discordia), Threes Schreurs (Dogtroep), Ivo van Hove en Jan Versweyveld (Toneelgroep Amsterdam) en de jonge Lotte van den Berg (Omsk) vertellen hun verhaal, waarna je een helder beeld overhoudt van veertig jaar vernieuwend Nederlands theater. (JOS BLOEMKOLK)

Theater na Tomaat, Amsterdams Historisch Museum, t/m 7/2/2010.

Website Amsterdams Historisch Museum
Website Theater Instituut Nederland

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden