Column

Akkoorden bij de vleet maar handelen ho maar

Ewald Engelen.Beeld Floris Lok

De polder is momenteel meer vloek dan zegen. In antwoord op de winstgevendheidscrisis van eind jaren zeventig sloten vakbeweging en bedrijfsleven destijds het Akkoord van Wassenaar. Meer banen in ruil voor loonmatiging en dus winstherstel voor werkgevers.

Vanaf dat moment was de mythe van het poldermodel geboren. Het eeuwige gevecht tegen het water had Nederlanders gedwongen ideologische (socialisten versus liberalen) en religieuze verschillen (papen versus zwartkousen) te overbruggen. En dat had geleid tot een compromissenmachine die wereldwijd haars gelijke niet kende.

Lulkoek natuurlijk, zoals iedereen weet die het nieuws een beetje volgt. Akkoorden bij de vleet maar handelen ho maar. En ook historisch werden perioden van grote compromisbereidheid afgewisseld met jaren van grote overbodigheid. Aan het buitenland waren zulke nuances niet besteed. En dus togen eind jaren negentig tientallen delegaties naar Nederland om met eigen ogen het poldermodel te aanschouwen.

De keerzijde is dat in Nederland elke crisis met hetzelfde recept wordt bestreden: loonmatiging, loonmatiging, loonmatiging. Ook al is de kwaal - zoals nu - een volstrekt andere: torenhoge hypotheekschulden, inzakkende huizenprijzen en een overheid die zich door Brusselse afspraken gedwongen ziet u op grote schaal te beroven, waardoor de binnenlandse consumptie al vier jaar daalt. Toch bevelen kabinet, DNB, CPB en VNO kostenreductie aan en verwachten zij de redding wederom van het exporterende grootbedrijf. Typisch gevalletje hamer en spijker, wet van de remmende voorsprong en elk voordeel heb z'n nadeel.

Dan hebben ze het in Japan - ons voorland als de tekenen niet bedriegen - beter begrepen. Maandag publiceerde de Japanse Mark Rutte op een veelgelezen economenblog een stuk waarin hij een 'loonverrassing' aankondigde. In Japan, aldus Shinzo Abe, was men er na ruim twee decennia zombiebanken, anemische groei en dalende koopkracht achtergekomen dat een loonschok nodig was om de economie op een ander groeipad te krijgen.

Het fascinerende was dat Abe expliciet verwees naar ons Akkoord van Wassenaar. Japan maakt nu, aldus Abe, net zo'n proces van consensusvorming mee als Nederland in de jaren tachtig, maar dan precies andersom: geen loonmatiging maar loonsverhoging. Volgens Abe zijn overheid, werkgevers en vakbonden er heilig van overtuigd geraakt dat de lonen in Japan omhoog moeten; dat dat de enige manier is om de Japanse economie weer te laten groeien.

Het wordt tijd dat Rutte, Dijsselbloem, Wientjes en Heerts naar Japan gaan om erachter te komen hoe het akkoord van Tokio werkt. Daar snappen ze het namelijk wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden