Ai Weiwei wil op bezoek bij asielzoekers in Bijlmerbajes

De wereldberoemde kunstenaar en dissident Ai Weiwei is in Amsterdam. Zijn boodschap: de schande van de vluchtelingen­crisis heeft niets met beschaving te maken.

'Sociale media zijn de toegangspoort naar de vrijheid. Afstanden en tijd verdwijnen' Beeld anp

Ai Weiwei laat op zich wachten. De Chinese kunstenaar en dissident is na zijn ontbijt in het Waldorf Astoria nog even bezig met 'een project'. Zijn assistent Jennifer biedt namens Ai excuses aan: "Er moet even iets op papier worden gezet, maar hij komt binnen tien minuten naar beneden."

Precies tien over negen is de kunstenaar daar, in blauwe broek en blauw T-shirt. Hij gaat zitten en maakt een foto van de verslaggevers. "Sociale media zijn de toegangspoort naar de vrijheid. Afstanden en tijd verdwijnen. Ik zag net op Instagram wat mijn zoon van zeven in Berlijn op weg naar school is tegengekomen."

Ai, sinds vorig jaar woonachtig in Berlijn, arriveerde gisteren in Amsterdam voor de opening van de foto-expositie #SafePassage in Foam. Er was een drukbezochte persconferentie en ook vandaag is het programma vol: twee interviews, een signeersessie in de P.C. Hooftstraat en opnames voor het tv-programma College tour.

Morgen reist hij door naar Italië, daarna volgt Oostenrijk. Overal draait het voor Ai om hetzelfde onderwerp: zijn persoonlijke verbondenheid als dissident met de groeiende stroom vluchtelingen in de wereld.

Boeken verbrand
"Kunst is voor mij per definitie politiek. Mijn vader was dichter. Ik heb meegemaakt dat we als gezin in China op de vlucht moesten wegens zijn werk en dat zijn boeken werden verbrand. Ik ervoer zelf ook, doordat ik graag mijn mening geef, zo mijn problemen, waaronder mijn huisarrest."

Een foto die Ai Weiwei plaatste op Instagram Beeld Instagram

"Maar in het Westen is het nauwelijks anders. Macht is erop gericht afwijkende of lastige meningen eronder te houden. Kijk naar wat er met Edward Snowden gebeurt. Die krijgt ook niet bepaald een hoffelijke behandeling."

Als kunstenaar kan hij 'blaffen als een hond op een erf bij onraad'. De laatste jaren is de foto­camera zijn belangrijkste instrument. #SafePassage is een tentoonstelling met twee gezichten: het eerste deel toont zijn door de overheid afgeknepen leven in China, het tweede deel bestaat uit ruim 16.500 foto's van vluchtelingen die hij in kampen over de hele wereld maakte.

Een foto die Ai Weiwei plaatste op Instagram Beeld Instagram

"De wereld verandert in een bizar hoog tempo, zowel technologisch als sociaal. Europa staat voor een enorme en eigenlijk prachtige opdracht: mensen die elders geen normaal leven kunnen opbouwen, de ruimte geven. Europa is dat aan zijn geschiedenis verplicht. Maar in de praktijk wint de primaire drift van de hard­bevochten beschaving. De angst voor het onbekende is te groot."

Vechten voor bestaan
Als kunstenaar kan hij de wereld niet veranderen, zegt hij, maar elke vorm van aandacht voor deze 'schande' is meegenomen. "Het is voor mij onbegrijpelijk dat wij hier in het Westen rustig gaan slapen terwijl op zee duizenden bootvluchtelingen, onder wie veel kinderen, letterlijk vechten voor hun bestaan."

Een foto die Ai Weiwei plaatste op Instagram Beeld Instagram

Plotseling vraagt Ai of Zuidoost eigenlijk ver weg is. "Een kwartiertje rijden? Dan ga ik straks naar die voormalige gevangenis waar nu asielzoekers zitten. Ik wil de mensen daar ontmoeten. Zij zijn net zo goed Amsterdammer als u en uw lezers. We zijn per slot van rekening allemaal mensen. Dat is wat ons aan elkaar verbindt."

Ai Weiwei op Instagram

Een foto die Ai Weiwei plaatste op Instagram Beeld Instagram
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden