PlusAchtergrond

Afrika is weerloos tegen het coronavirus

In Zuid-Sudan leven honderdduizenden mensen in chaotische en on­hygiënische vluchtelingenkampen.Beeld Alex McBride/AFP

Het coronavirus krijgt ook in Afrika voet aan de grond. Op drie dwergstaatjes na zijn op het hele continent besmettingen gemeten. Er wordt rekening gehouden met immense economische gevolgen. 

Zuid-Soedan meldde zondagavond laat als land nummer 51 zijn eerste positieve Covid-19-test. Een 29-jarige Nederlandse vrouw die sinds eind februari voor de lokale VN-missie werkt, blijkt het coronavirus te hebben. De eerste symptomen deden zich vorige week donderdag voor. In een afgezonderd gedeelte van een Verenigde Natiescomplex sterkt ze aan, terwijl zoveel ­mogelijk in kaart wordt gebracht met wie de Neder­landse contact heeft gehad.

Vier beademingsapparaten

Wat de entree van het coronavirus in Zuid-Soedan beangstigend maakt, is het feit dat vijf jaar na een bloedige burgeroorlog nog altijd honderdduizenden mensen in chaotische en on­hygiënische vluchtelingenkampen leven. In Bidibidi bijvoorbeeld, net over de grens met Oeganda, zitten meer dan 250.000 Zuid-Soedanezen opeengepakt onder armoedige omstandigheden.

De voorzieningen zijn zeer beperkt: Oeganda heeft een intensivecarecapaciteit van 60 bedden op een bevolking van 44 miljoen mensen. De 11 miljoen Zuid-Soedanezen moeten het doen met vier beademingsapparaten in het hele land. Vicepresident Riek Machar: “Het enige vaccin dat we nu hebben, is afstand houden tot elkaar.” In kampen als deze en townships elders in Afrika is dat makkelijker gezegd dan gedaan.

Testen

Voor zover bekend zijn nu alleen in het kleine vorstendom Lesotho en de eilandengroepen Sao Tomé & Principe en de Comoren nog geen besmettingen met het coronavirus vastgesteld.

Er zijn niettemin serieuze twijfels over de betrouwbaarheid van de nu beschikbare cijfers Met 8736 besmettingen en 400 doden is Afrika op papier nog altijd het minst geraakte werelddeel. Het Ethiopische hoofd van de WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, hamerde er vorige week andermaal op dat testen op het corona­virus daarom van levensbelang blijft.

Klap voor vitale sectoren

De mogelijkheden zijn echter begrensd, zegt John Nkengasong van de preventiedienst CDC. Vermoedelijk blijven duizenden besmettingen onopgemerkt. “Veel besmettingen ontglippen aan onze aandacht. Voor de situatie beter wordt, zal die verslechteren.”

Hoeveel slechter precies, kwam zondag naar voren in een rapport van de Afrikaanse Unie (AU) dat deze week verschijnt, maar is ingezien door het Britse persbureau Reuters. In het meest pessimistische scenario dat de AU nu berekent, krijgt Afrika te maken met een krimp van het bruto nationaal product van 1,1 procent. Dat is een enorme achteruitgang; toen alles nog bij het oude was, ging de Afrikaanse Ontwikkelingsbank voor 2020 uit van een groei van 3,4 procent.

Vitale sectoren krijgen grote klappen. Alleen al Nigeria en Angola – de twee grootste olie­producenten van onder de Sahara – kunnen een gezamenlijk verlies van 61 miljard euro lijden.

De AU schat het verlies voor het Afrikaanse toerisme – dat de laatste jaren juist aan een opmars bezig was – op dik 46 miljard euro. Landen die daar zwaar op leunen, zoals de Seychellen, Kaapverdië, Mauritius en Gambia, zullen hun economieën met ten minste 7 procent zien krimpen. Onderaan de streep betekent dat volgens de AU direct gevaar voor ten minste 20 miljoen Afrikaanse banen.

Beeld Jamie Groenestein
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden