Afghanistan worstelt met erfenis van George Bush

Onder George Bush zag Washington de strijd in Afghanistan eendimensionaal. Foto EPA/Ahmed Fayyaz Beeld
Onder George Bush zag Washington de strijd in Afghanistan eendimensionaal. Foto EPA/Ahmed Fayyaz

De VS levert de militaire gevechtskracht in Afghanistan en Europa vooral de 'zachte' krachten, waarmee de Afghaanse burgermaatschappij kan worden opgebouwd.

Het lijkt met elkaar in tegenspraak: de VS stuurt 21.000 extra soldaten naar Afghanistan en tegelijk zegt president Barack Obama dat de problemen in dat land niet via de loop van het geweer kunnen worden opgelost. Maar het is de nieuwe Afghanistanstrategie, die de Amerikaanse president vandaag presenteerde, in een notendop.

De VS heeft te lang de problemen in Afghanistan alleen militair bezien, gaf Obama's speciale gezant Richard Holbrooke afgelopen weekeinde toe. ''De situatie is ronduit slecht, en dat had niet gehoeven,'' erkende hij in Brussel. De VS hebben volgens Holbrooke veel te weinig gedaan om van Afghanistan een 'normaal' land te maken.

Onder George Bush zag Washington de strijd in Afghanistan eendimensionaal. Armoedebestrijding, verbetering van de landbouw, de zorg voor effectief en niet corrupt bestuur, onderwijs voor iedereen, de aanleg van wegen, het verminderen van de afhankelijkheid van drugs en de handhaving van de openbare orde, had weinig prioriteit.

Holbrooke sprak zelfs van 'een historische fout'. Een stabiel Afghanistan is voor de veiligheid van de VS, Europa en Azië belangrijker dan Irak, dat jarenlang alle Amerikaanse aandacht opslorpte. En er zijn in Afghanistan ook gewoon verkeerde keuzes gemaakt, zoals de harde aanpak van de papaverteelt die volgens de gezant faliekant verkeerd uitpakt en de arme Afghaanse boeren alleen maar in de armen van de Taliban drijft.

Dat moet allemaal veranderen, vindt de regering-Obama, en de nieuwe strategie is daarvan het resultaat. Maar daar is wel de hulp van - vooral - Europa nodig. In het nieuwe Amerikaanse tweesporenbeleid zorgt de VS vooral voor de militaire veiligheid en is de wederopbouw vooral een taak van de bondgenoten. Washington heeft allang de hoop opgegeven dat de Europeanen ook tienduizenden extra gevechtssoldaten zullen sturen. Op de Afghanistanconferentie in Den Haag zal daar geen woord meer aan vuilgemaakt worden.

Obama vraagt echter wel een grotere inzet van de bondgenoten bij de civiele opbouw van het land. Er zijn duizenden politieagenten, bestuurders, landbouwexperts en onderwijsdeskundigen nodig om de Afghanen te leren op eigen benen te staan.

Er moet, met andere woorden, een civiele 'surge' komen. ''De Afghanen moeten hun eigen land onder controle krijgen,'' zei Holbrooke. Daartoe moeten vooral het Afghaanse leger en de politie worden opgetuigd en getraind. Europese expert kunnen daar een belangrijke rol bij spelen.

Zolang het eigen leger en politie geen veiligheid kunnen bieden, blijft een normaal bestaan onmogelijk en de voedingsbodem voor de Taliban vruchtbaar. De Afghanen zien liever hulpverleners komen dan nog meer soldaten, die voor hen synoniem zijn aan bloedvergieten en burgerslachtoffers. Maar Europa laat het tot nog toe afweten. Van de vierhonderd toegezegde politietrainers, zijn er nu slechts 175 operationeel. En om alle agenten te kunnen opleiden zijn er zeker tweeduizend nodig.

Als je dan geen troepen kunt leveren, geef dan geld, klinkt het vanuit Washington en Kaboel. Japan gaf het goede voorbeeld door dit half jaar álle salarissen van álle Afghaanse politiemensen te betalen. Maar wie volgt? Van alle kanten wordt benadrukt dat de Haagse top geen 'inzamelingsmoment' is, maar als het slechts een wereldwijde praatsessie is die eindigt zonder concrete toezeggingen, dan gaat zij de geschiedenis in als de gemiste kans van Den Haag. (HANS DE BRUIJN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden