Opinie

'Afblazen bètafusie heeft gevolgen voor hele regio'

De UvA en VU zien af hun gezamenlijke huisvesting van bètafaculteiten. Dat ondermijnt de positie van wetenschap in Amsterdam, betoogt hoogleraar Walter Hoogland.

Amsterdam Science Park zou nooit zijn geworden wat het nu is als het UvA-bestuur zijn oor had laten hangen naar studenten en werknemersBeeld Rowin Ubink

Al vele jaren wordt met grote ­inzet gewerkt aan de realisering van een intensieve samenwerking van de bètafaculteiten van de UvA en de VU.

Daar is een groot aantal goede redenen voor. Het is goed voor de kwaliteit van de ­wetenschap, die zeker in de bètawetenschappen gebaat is bij het vergroten van de schaal: meer armslag voor investeringen in dure apparatuur, een uitgebreider en diverser wetenschappelijk netwerk, een groter en beter onderwijsaanbod.

De sterke positie die Amsterdam heeft op het gebied van wetenschap en technologie, krijgt er een nog steviger fundament mee. De stad kan zich beter manifesteren als belangrijke speler op het mondiale speelveld van de kennis­economie en wordt een aantrekkelijker partner en vestigingsplaats voor zowel bedrijven als (inter)nationale wetenschappelijke instituten.

Een belangrijk element van de samenwerkingsplannen was het voornemen disciplines te concentreren op Amsterdam Science Park en de VU-campus op de Zuidas. Daarbij was ook voorzien dat, met aanzienlijke financiële steun van externe partijen (NWO, gemeente Amsterdam, rijk), een nieuw technologiegebouw op ­Amsterdam Science Park zou worden neer­gezet, dat mede huisvesting zou bieden aan het nu nog in Utrecht gevestigde Nederlands Instituut voor Ruimtewetenschappen.

Aan die plannen kwam 21 april een abrupt eind toen de colleges van bestuur van de UvA en de VU aan hun medewerkers lieten weten het 'definitieve' besluit te hebben genomen van de verhuisplannen af te zien. De reden: de medezeggenschap van de UvA lag dwars.

Vrijstaat Amsterdam
Deze treurige beslissing is direct te herleiden tot het democratiseringsrumoer dat de UvA twee jaar geleden teisterde. Als concessie aan het protest kreeg de medezeggenschap, ­zowel ondernemingsraad als studentenraad, meer zeggenschap in de universitaire besluitvorming.

Vervolgens werden bestuursleden benoemd, met een grote mate van ontvankelijkheid voor deze stem van de straat. Het gevolg is dat de besluitvaardigheid van de universiteit is ineengestort. Er wordt vaak vergoelijkend gesproken over de UvA als een vertederende exponent van de vrijstaat Amsterdam.

Een andere dooddoener is dat een universiteit niet als een bedrijf kan worden ­bestuurd. Beide opmerkingen gaan voorbij aan het feit dat een organisatie die jaarlijks honderden miljoenen aan overheidsgelden uitgeeft, op professionele manier moet worden bestuurd.

Walter HooglandBeeld -

Walter Hoogland

Walter Hoogland is hoogleraar aan de faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica van de Universiteit van ­Amsterdam.

Natuurlijk moet rekening worden gehouden met de belangen en standpunten van personeel en studenten, maar bij wezenlijke beslissingen - en zeker als de impact daarvan uitstijgt boven het nauwe universitaire belang- dienen bestuurders ondernemerschap te tonen, een ­visie te hebben, de wil om die visie uit te voeren en de moed om als dat nodig is zich te distantiëren van de luimen van een ondernemings- of studentenraad.

Mensen, ook studenten, zijn behoudend, en verzetten zich tegen ingrijpende veranderingen. Als aan die neiging gehoor zou zijn gegeven, zou er, weet ik uit ervaring, geen nieuwbouw zijn geweest voor de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica in Amsterdam Science Park. Dan zou ook Amsterdam Science Park niet zijn geworden wat het nu is.

Kapitaalvernietiging
Het besluit van de colleges van bestuur be­tekent een aanzienlijke kapitaalvernietiging: jaren van intensieve inzet van een groot aantal medewerkers en niet alleen van de twee universiteiten blijken nutteloos te zijn geweest. Het besluit gaat in tegen de wens van de grote meerderheid van de staf van de faculteiten, brengt onherstelbare schade toe aan de geloofwaardigheid van de twee universiteiten en ondermijnt in bredere zin de positie van wetenschap en technologie in Amsterdam.

Het is een beslissing die daarom een aanzienlijk grotere reikwijdte heeft dan de UvA en de VU en je kunt je afvragen of, gezien het belang voor de metropoolregio Amsterdam, er niet enige bemoeienis van die kant zou moeten zijn om de rug van de UvA bestuurders te rechten.

Lees ook: Rector UvA: 'Verhuizing naar VU gaat niet door, dat is hard'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden