(Af)luisteren tijdens het Oorzaken Festival in de Brakke Grond

Het allereerste Oorzaken Festival voor iedereen die naar vertellingen luistert begint vrijdag in de Brakke Grond. 'Het is een ode aan de diversiteit van verhalen.'

Programma­maker Veerle ­Devreese en kunstenaar Dries ­Depoorter pakken het eerste ­festival groots aan Beeld Charlotte Odijk

Een Amerikaans echtpaar koopt op een dag een radio en zet die in het midden van de woonkamer. Al snel ontdekken de man en de vrouw dat via de radio alle gesprekken in de woonkamers van de andere appartementen in de flat te horen zijn.

In het begin is dat vermakelijk, net als afluisteren in een café wanneer er net op dat moment een relatie wordt beëindigd. Maar wanneer de echtelieden werkelijk alle problemen van hun buren horen, is het voor hen niet leuk meer.

Afluisteren
Dit verhaal van de Amerikaanse schrijver John Cheever inspireerde programmamaker Veerle Devreese van de Brakke Grond tot het thema afluisteren voor het allereerste Oorzaken Festival.

Dat is een vervolg op de luisteravonden die ze vier jaar geleden begon te organiseren met drie andere curatoren: radiomakers Tjitske Mussche, Maartje Duin en Katharina Smets. In een donkere theaterzaal luisterde het publiek hierbij naar verschillende audioverhalen.

"Langzaamaan ontstond er een groeiende community. Er kwamen steeds meer mensen. Ook toen we het plan voor dit festival lanceerden, kregen we heel veel bijval. Alle onafhankelijke radiomakers lijken komend weekend samen te komen en dat is mooi."

Podcast
De allereerste editie van het Oorzaken Festival telt veertig activiteiten. Audiowalks, boottochten, de allereerste Podcast Party van Nederland en er kan zelfs in de Brakke Grond geslapen worden.

Audiocollectief Schik ontwikkelde voor het festival een bijpassende audiotour. Devreese: "Je maakt een geluidswandeling die jouw oorschelpen verandert in kleine schotelantennes, die boodschappen opvangen die eigenlijk voor iemand anders zijn bedoeld."

"Het is een tour die je met zijn tweeën doet en je loopt veertig minuten lang door de binnenstad. Van beide personen is de tour en de route net iets anders. Gegarandeerd dat je elkaar al wandelend weer tegenkomt en dat je elkaar én de stad anders bekijkt."

Vrijdag wordt ook de expositie Luisterinstallaties geopend, te bewonderen tot en met de Museumnacht, zaterdag 5 november. Eén van die installaties is gemaakt door de Vlaamse kunstenaar Dries Depoorter, samen met radiomaakster Eva Moeraert.

In al zijn eerdere werk is hij gefascineerd door privacy en online identiteit. Daar kan het publiek hiermee aan het werk in zijn nieuwe werk Cloud Messenger.

"Als je iets online zet met gevoelige informatie, heb je geen idee waar het terechtkomt, waar het fysiek staat. Het werk bestaat uit een bol, een installatie, waar ik mensen uitdaag om te biechten over hun internetleven."

Ex-vriendin
De bezoeker kan een koptelefoon opdoen, hoort een audioverhaal, maar kan dus ook in één minuut biechten. Over dat je de Facebookpagina van je ex-vriendin nog elke dag bekijkt of dat je ooit naaktfoto's hebt rondgemaild.

Depoorter: "Alle biechten van de mensen belanden als audiofragmenten op de website Cloudmessenger.earth. Die fragmenten waaien als wolkjes virtueel de wereld rond aan de hand van actuele winddata. Als je één van de biechten wilt beluisteren, moet je op de website onder een wolkje gaan staan."

Beeld Brakke Grond

Denkt Depoorter serieus dat mensen hun internetgedrag gaan opbiechten? "Ik denk niet dat iedereen dat gaat doen, misschien zeventig procent. Maar dat is ook juist wat het kunstwerk interessant maakt."

Verhalen vastleggen
"Waarschijnlijk wordt degene die de koptelefoon opdoet en gaat biechten, zich bewust van de gevoelige informatie die hij of zij via het internet kan verspreiden. Alleen dat gegeven al vind ik heel interessant."

De allereerste editie van het festival, komend weekend, wil Devreese meteen maar groots aanpakken. "Met de exposities erbij is het ook een ode aan de diversiteit om verhalen vast te leggen."

Volgens de curator is de podcast 'nu écht steeds meer in opkomst'. "Het mooie aan het maken van een podcast is dat je het verhaal volledig naar je hand kunt zetten, zoals bijvoorbeeld de spanningsboog. Maar ook voor de luisteraar heeft het enorm veel voordelen: je kunt luisteren wanneer en zo lang je wilt."

"We gaan sowieso, ook na het festival, verder met het organiseren van nieuwe momenten waarin we het belang van verhalen willen benadrukken, uiteindelijk is dat het belangrijkste."

Oorzaken Festival, 30 september t/m 2 oktober. Meer info: brakkegrond.nl/oorzaken. Expositie Luisterinstallaties, t/m 5 november, gratis in de Brakke Grond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden