Update

Advies verkenners: D66, VVD, SP en GroenLinks moeten onderhandelen

In Amsterdam moeten collegeonderhandelingen beginnen tussen D66, VVD, SP en GroenLinks. De eerder door GroenLinks en D66 gesloten 'hervormingsagenda' kan als basis dienen voor de onderhandelingen, aldus de verkenners.

De fractievoorzitters van de acht partijen in Amsterdam afgelopen donderdag tijdens een crisisoverle over de coalitievormingg Beeld Jean-Pierre Jans

Met dit advies hebben de senatoren Arjan Vliegenthart (SP) en Roger van Boxtel (D66) vanmiddag hun missie als 'verkenners' afgerond. Het afgelopen weekend spraken ze met de acht fractievoorzitters uit de gemeenteraad over de impasse in de collegevorming.

De keuze voor deze vierpartijencoalitie zou zowel D66 als GroenLinks tot concessies dwingen. D66 had tot nu toe een voorkeur voor een college van drie partijen, terwijl GroenLinks het liefst gaat besturen met de PvdA.

Daar staat tegenover dat D66 in dit voorstel kan blijven vasthouden aan de VVD als gedroomde coalitiepartner en de PvdA in de oppositie belandt. Voor GroenLinks geldt het als een voordeel dat ze niet de enige linkse partij zou zijn in een coalitie met D66 en VVD.

'D66, VVD en SP akkoord'
Ingewijden gaan ervan uit dat D66, VVD en SP akkoord zullen gaan met het voorstel om te gaan onderhandelen. De grote vraag is of de GroenLinks-fractie dat ook gaat doen. Het zou betekenen dat GroenLinks afscheid neemt van de PvdA als beoogd coalitiepartner. Met die partij bestuurt GroenLinks sinds 2006 de stad.

Begin deze maand brak GroenLinks vergevorderde onderhandelingen af met D66 en VVD, met als argument dat die twee partijen steeds gezamenlijk optrokken. Andere opties die vervolgens op tafel kwamen, stuitten op een blok van D66/VVD of PvdA/GroenLinks. Vandaag nog noemde GroenLinksraadslid Jorrit Nuijens in Het Parool 'een combinatie met D66 én VVD ondenkbaar'.

GroenLinks wil vooralsnog niet reageren. 'Deze optie was niet onze eerste voorkeur. Ik ga het met mijn fractie bespreken, maar ik kan nog niet zeggen wanneer we er uit zijn,' aldus fractieleider Rutger Groot Wassink. De PvdA vergadert vanavond over het advies.

D66-leider Jan Paternotte noemde het 'een logisch en ook het meest democratische advies'. 'Er lijken nu geen blokkades meer te zijn. Alle partijen denken dat dit mogelijk is. Ik zou zeggen: aan de slag.'

Volgens Vliegenthart en Van Boxtel heeft geen van de vier partijen die nu moeten onderhandelen een blokkade tegen een van de gesprekspartners.

Kleine oppositie
CDA-fractievoorzitter Marijke Shahsavari kan zich vinden in het advies van de verkenners, al is zij niet onverdeeld enthousiast. 'Ik vind het wel bezwaarlijk dat er bij deze coalitie een erg kleine oppositie overblijft. Maar zover is het nog niet: ik verwacht terughoudendheid bij GroenLinks, dat nu de beoogde coalitiepartner PvdA moet loslaten.' Het CDA heeft tijdens de formatie een neutrale rol, omdat de partij niet als potentiële coalitiepartner geldt.

D66 was de grote winnaar van de raadsverkiezingen in maart. De partij heeft nu 14 van de 45 raadszetels, een verdubbeling ten opzichte van 2010. De PvdA heeft nu 10 zetels, GroenLinks, SP en VVD ieder 6.


Alle partijen hebben aan de verkenners doorgegeven wat zij als een ideale coalitie zien. Hieronder het lijstje met de voorkeuren:

D66:
Eerste voorkeur: SP, VVD, D66
Tweede voorkeur: Sp, GroenLinks, VVD, D66

GroenLinks:
Eerste voorkeur: D66 met twee linkse partijen
Tweede voorkeur: PvdA, SP, GroenLinks en een vierde partij

SP:
Eerste voorkeur: D66, SP, GroenLinks, - mogelijk aangevuld met VVD Tweede voorkeur: PvdA, SP, GroenLinks en een vierde partij

VVD:
Eerste voorkeur: D66, VVD, SP Tweede voorkeur: D66, PvdA, SP

PvdA:
Eerste voorkeur: D66, PvdA, GroenLinks
Tweede voorkeur: D66, PvdA, SP

CDA:
Eerste voorkeur: D66, VVD, SP
Tweede voorkeur: -

PvdD:
Eerste voorkeur: D66, VVD, SP
Tweede voorkeur: D66, VVD, PvdD, CDA, PvdO of PvdA, SP, GroenLinks

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden