Plus

Adieu aardgas in Middenmeer? 'Dit is zeldzaam'

Stadsdeel Oost draagt Middenmeer voor als eerste wijk die van het aardgas afgaat door een eigen warmtenet voor 5000 huishoudens. Toch moeten er ook nieuwe gasbuizen de grond in.

Een warmtepomp, een mogelijke plaatsvervanger van de cv-ketel. Beeld anp

Buurtbewoners in de Watergraafsmeer denken al lang hardop over hun eigen warmtenet. Hun buurtcoöperatie Meer­Energie zag al jaren een goede bron op de Jaap Edenbaan - de ijs­machine daar biedt genoeg restwarmte voor 400 huishoudens.

In het nieuwe datacenter van Equinix op Science Park leveren de computerservers inmiddels ook hitte, genoeg om liefst 5000 woningen warm te stoken.

De bewoners zien het als een buitenkans, zeker nu stadsdeel Oost het versleten aardgasnet moet vervangen in de noordelijke helft van Middenmeer, met 1200 woningen een flink deel van de wijk. Het biedt een uitgelezen moment voor de aanleg van warmteleidingen, nu wegdek en stoep toch open moeten.

Het stadsdeelbestuur sluit zich aan bij de plannen van de buurtcoöperatie. Het nieuwe stadsbestuur krijgt het verzoek om 10 miljoen euro extra krediet, voor de warmteleidingen.

Stadsdeelbestuurder Rick Vermin: "Een bestaande wijk die zo geschikt is om over te gaan op duurzame verwarming, gaan we niet snel vinden. In dit land, of in heel Europa. Dit is zeldzaam: een wijk waar de grond toch open moet, met een warmtebron vlakbij en met zoveel enthousiasme onder de bewoners."

Het gemeentelijk statistiekbureau OIS stelde al vast dat 88 procent van de bewoners in dit deel van de Watergraafsmeer belangstelling heeft om van het aardgas af te komen, mits het alternatief betaalbaar is.

Uit onderzoek in opdracht van Meer­Energie blijkt dat andere oplossingen om deze oudere woningen op een duurzame manier te verwarmen, zoals een warmtepomp in combinatie met betere isolatie, per huishouden tienduizenden euro's duurder uitvallen.

Draagvlak
Toch wil Vermin niet meteen het aardgas uitbannen. Tegelijk met het warmtenet moet in dit deel van Middenmeer weer een nieuwe gasleiding de grond in. Dat kan volgens hem niet anders.

Zolang in Den Haag de wet nog niet is gewijzigd, hebben huishoudens het recht op een gasaansluiting. Met zoveel huishoudens tegelijk wordt de overgang op het warmtenet een complexe operatie. Botweg aankondigen dat er geen gas meer wordt geleverd lijkt hem bovendien funest voor het draagvlak.

"Je kunt niet zeggen: we draaien de gaskraan dicht, u zoekt het maar uit. Op deze manier hebben we een heel ander gesprek: stoppen met gas gaat er toch een keer van komen en het warmtenet is een geschikt alternatief."

De buurt­coöperatie kan de bewoners individueel een aanbod doen voor warmte uit het datacenter.

Vermin wijst erop dat Amsterdam huishoudens momenteel 5000 euro subsidie biedt als ze het gas laten afsluiten. "Daarmee zou je zelfs volledig zonder kosten overstappen."

88%

Volgens een peiling van het gemeentelijk statistiekbureau OIS stapt 88 procent van de bewoners van Middenmeer graag over naar een betaalbaar warmtenet.

Als het aan hem ligt, gaan duizenden bewoners binnen enkele jaren over op het warmtenet, zodra hun cv-ketel aan vervanging toe is of op het moment dat het aanbod van MeerEnergie voordeliger is. "De kunst is dat over twee jaar bijna 100 procent de cv aan de straat zet."

Leergeld
Maar dan ligt daar dus een nieuw gasnet dat ongebruikt blijft. Is dat dan geen verspilling van gemeenschapsgeld? En wat denkt netwerk­bedrijf Alliander hiervan? Vermin ziet die aanlegkosten als 'leergeld' voor deze overstap.

Er zijn door Nuon al veel nieuwbouwwoningen aangesloten op warmtenetten, maar bestaande woningen die overstappen naar restwarmte zijn zeldzaam. Terwijl restwarmte zeker voor matig geïsoleerde portiekflats binnen de steden het beste alternatief kan zijn voor gas.

"Als het hier allemaal lukt, leren we intens veel," zegt GroenLinksbestuurder Vermin. Vanwege het hoge percentage eigenwoningbezit moeten duizenden huishoudens ieder voor zich beslissen om het gas de deur uit te doen.

Op voorhand lijkt de Watergraafsmeer daarmee een veel lastiger opgave dan wijken met veel corporatiebezit, zoals de Van der Pekbuurt, waar het gasnet ook aan vervanging toe is.

Voor het nieuwe stadsbestuur kan Middenmeer meteen de eerste wijk zijn die van het gas af gaat. Daarmee krijgt wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) nog voor zij woensdag wordt beëdigd een van de drie wijken die ze volgens het coalitieakkoord aardgasloos moet maken, in de schoot geworpen.

Ook voldoet het nieuwe stadsbestuur dan meteen aan zijn ambitie om in een van die drie wijken de energievoorziening in lokaal beheer te geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden