Acht jaar Pijbes in het Rijks: zijn belangrijkste momenten

Per 1 augustus 2016 vertrekt Wim Pijbes als directeur van het Rijksmuseum. Hij zal leiding gaan geven aan museum Voorlinden in Wassenaar. Zijn belangrijkste momenten van acht jaar Rijkmuseum op een rij.

Wim Pijbes voor de Nachtwacht.Beeld anp

Gigantische verbouwing

Tien jaar was het Rijksmuseum gesloten voor de renovatie, van 2003 tot 2013. De laatste vijf jaar was Pijbes verantwoordelijk voor de verbouwing, aangenomen door de Spaanse architecten Antonio Cruz en Antonio Ortiz.

De documentaire van Oeke Hoogendijk, Het Nieuwe Rijksmuseum, gaf een opmerkelijk kijkje achter de schermen. Hoogendijk volgde de verbouwing negen jaar en alle perikelen kwamen voorbij: het gedoe om de entree, de vitrines, de budgetproblemen, het fietstunneltje, en ga zo verder.

Duidelijk werd dat Pijbes niet schuw was zijn stempel te drukken op zijn museum. Als de pas gesausde muren hem te donker waren, kregen ze zonder pardon een nieuwe lik verf. Maar het resultaat na tien jaar verbouwen mag er zijn.

Wim Pijbes geeft een rondleiding door de Philipsvleugel.Beeld anp

Het vermaledijde tunneltje

Het werd een strijd compleet met juristen, in scene gezette ongelukken, een stadsdeel dat lijnrecht tegenover de wethouder stond en de vraag of het Rijks nu een museum is of een poort.

De fietstunnel die de Stadhouderskade met het Museumplein verbindt, is al sedert 1924 onderwerp van felle discussies. Pijbes was geen voorstander van die tunnel: roekeloze fietsers zouden een levensgroot gevaar vormen voor de wachtende bezoekers.

Het leidt tot een controverse (enerzijds Pijbes en stadsdeel Zuid; anderzijds het gros van de Amsterdammers en verantwoordelijk wethouder Wiebes) die lange tijd geen oplossing kent. Als de heropening van het Rijksmuseum nadert, voert Wiebes de strijd op. Hij wint. In mei 2013 gooit Pijbes schoorvoetend de handdoek in de ring. De fietstunnel is voorgoed open.

Een fietser komt uit het tunneltje van het Rijksmuseum.Beeld anp

Het spatiebeleid

Onder het bewind van Pijbes werd de museumnaam in het logo opgedeeld door een spatie. Het Rijksmuseum werd het Rijks Museum, zoals nog steeds in de communicatie-uitingen en op de gevel te zien is.

Toen het logo in augustus 2012 werd ingevoerd, kwamen er honderden klachten binnen bij de stichting Signalering Onjuist Spatiegebruik (SOS). Irma Boom, de ontwerper van het logo, plaatste de spatie om een scheiding te maken tussen koosnaam 'Het Rijks' en de volledige titel van het museum.

Het logo werd door stemmers op de website van SOS uitgeroepen tot de 'grootste spatieblunder van 2012'. Pijbes vroeg overigens zelf op Twitter om vooral op het Rijks Museum te stemmen.

Het logo van het Rijksmuseum kreeg een spatie toebedeeld.Beeld anp

Meer en meer bezoekers

Pas na vijf jaar directeurschap kon Pijbes zich weer op de bezoeker gaan richten. En met succes: na de heropening in april 2013 had het Rijksmuseum het succesvolste jaar in de geschiedenis. Zo'n 2,2 miljoen kunstkijkers bezochten het museum.

In 2015 trok het Rijksmuseum zelfs 2,4 miljoen bezoekers. Het Rijks werd bovendien bekroond als Europees museum van het jaar 2015. De jury prees onder andere de gerestaureerde muurschilderingen, de elegante manier waarop de schilderijen zijn opgehangen en de prettige bezoekersstromen.

Drukte in de eregalerij, vlak voor de Nachtwacht.Beeld anp

Late Rembrandt

Veruit de meest succesvolle tentoonstelling - in bezoekersaantallen - was Late Rembrandt. 520.000 kunstliefhebbers kwamen begin 2015 de ruim honderd late werken van Rembrandt bekijken. Er ontstonden lange rijen en bezoekers kregen een specifiek time slot toegewezen.

Onvermijdelijk leidde de drukte tot veel klachten over het niet kunnen zien van de doeken en geluidsoverlast. Pijbes reageerde met de legendarische opmerking: "Koop dan zelf een Rembrandt. Een museum is geen stiltezone."

Koning Willem-Alexander opent Late Rembrandt.Beeld anp

Obama-momentje

Wanneer president Obama in mei 2014 in Nederland is voor de nuclaire top in Den Haag, brengt hij ook een bezoekje aan het Rijksmuseum. Pijbes had maling aan het protocol, en zorgde zodra Obama voor de Nachtwacht stond naast hem voor een flink potje handjesschudden.

Had Pijbes toch mooi een persplaatje te pakken dat zo de wereld over kon. The New York Times plaatste Obama voor de Nachtwacht zelfs op de voorpagina. Na het bezoekje vertelde Pijbes in De Wereld Draait Door: "Mijn Amerikaanse collega's zijn ongelooflijk jaloers. Zo van:"Wim, how did you do it?".'

Pijbes schudt onverwachts de hand van president Obama.Beeld anp

Maerten en Oopjen

Dé scheiding van 2015 was niet die van Katja Schuurman en Thijs Römer, maar die van Maerten en Oopjen Soolmans. De huwelijksportretten van het echtpaar, getrouwd in 1634, zouden eindelijk terugkeren naar Nederland. Wim Pijbes maakte afgelopen zomer bekend 160 miljoen bij elkaar te willen sprokkelen om de doeken, nu nog in het bezit van de miljardairsfamilie De Rothschild, te kopen.

Uiteindelijk kreeg Pijbes minister Bussemaker zelfs zover om de helft in te leggen. Helaas liep het anders dan gepland. De Fransen - eerst niet geïnteresseerd in de doeken - wilden er tóch wel een kopen. Maerten komt dus nu alleen naar Nederland, zonder zijn Oopjen. En het Rijksmuseum betaalt niet meer mee.

Hoewel hij het echtpaar natuurlijk het liefst naast elkaar in het Rijksmuseum ziet hangen, zei Pijbes in de Volkskrant wel blij te zijn met de uitkomst. "Als wij niets hadden gedaan, waren de doeken waarschijnlijk in het bezit gekomen van een rijke verzamelaar in de Golf of Shanghai. Die misgun ik niets, maar nu komen de Rembrandts in het publieke domein." En dat doet-ie toch goed, die Pijbes.

Jean-Luc Martinez (directeur Louvre), Minister Jet Bussemaker van Cultuur, haar Franse ambtgenoot Fleur Pellerin en Wim Pijbes poseren bij de twee Rembrandt-portretten.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden