Plus Interview

Aboutaleb: Nederland heeft recht op een centrumrechts kabinet

Ahmed Aboutaleb is de populairste lijsttrekker die de PvdA nooit had. In gesprek met de burgemeester van Rotterdam en oud-wethouder van Amsterdam over het grote verlies voor zijn partij, het vluchtelingenprobleem en waarom de PVV volgens hem aan de formatietafel hoort.

Ahmed Aboulateb Beeld ANP

Hij was er ontroerd van. Dat mensen in heel Nederland hem vorig jaar in een opiniepeiling met een dikke 7 waardeerden. Andere politici liet Ahmed Aboutaleb daarmee ver achter zich.

"Ik kreeg mails van mensen met de tekst: 'Ik zou nooit op de PvdA stemmen. Maar op jou wel.' Het is ongebruikelijk dat een lokaal bestuurder nationaal zo'n vertrouwenscijfer krijgt, dat vind ik heel emotioneel.''

Toch voelde Aboutaleb zich niet geroepen om lijsttrekker van de PvdA te worden en daarmee misschien wel het grote verlies af te wenden. Ondanks dat de partijtop het meermaals aan hem vroeg. Hij voelt zich naar eigen zeggen te betrokken bij Rotterdam om de stad in de steek te laten.

Bovendien ziet hij niets in een lijsttrekkersverkiezing. "Je verbrandt daarmee een heleboel talent in één keer. Stel dat ik zou hebben meegedaan, dan waren er drie kandidaten geweest. Er komt maar één winnaar uit en twee gaan weg. Dat mag niet de uitkomst zijn van het systeem. Daar moeten we beter over nadenken.''

De PvdA heeft nu 9 zetels. Wat is er mis met de partij?
"Er is niets mis met de PvdA. Je ziet dat links in zijn algemeenheid klein is geworden, Nederland heeft een ruk naar centrumrechts gemaakt. Maar we moeten ons als PvdA afvragen of onze fundamenten goed zijn vertaald naar beleid."

"Neem het eigen risico. Je zult maar leven van een AOW en een klein pensioen en je moet als partners allebei 380 euro aan eigen risico eerst consumeren. Dat is echt een hoop geld voor heel veel mensen. Mensen met psychische problemen zie je hun medicijnen niet ophalen vanwege dat eigen risico. Daar hadden we bij de PvdA weinig oog voor. Ook over migratie moeten we eerlijk nadenken.''

Hoe bedoelt u?
"Solidariteit betekent niet: nog meer ongecontroleerde migratie. Daar is het draagvlak te beperkt voor in Europa. Je zult op een andere manier tegen de vluchtelingenstroom uit de wereld aan moeten kijken. Er zitten in Centraal-Afrika tienduizenden mensen in kampen, die moeten leven van kommetje rijst per dag. En daar vandaan vluchten mensen die met gevaar voor hun leven de oversteek proberen te maken vanuit Libië naar Europa.

"De wereldgemeenschap staat erbij en kijkt ernaar. In plaats van nog meer vluchtelingen opnemen, moeten we veel meer aan ontwikkelingssamenwerking doen. Bijvoorbeeld om de gevolgen van klimaatverandering te beperken. We moeten een eerlijk gesprek aan gaan met Europese burgers. Hoeveel zijn we bereid om bij te dragen aan betere condities elders in de wereld, om aan ongewenste vormen van migratie een einde te maken?''

U wilt dat we meer investeren in ontwikkelingssamenwerking?
"Wat als we besluiten om het geld dat we in Europa kwijt zijn aan de opvang van vluchtelingen, te besteden aan de regio waar ze vandaan komen? Het is nogal wat om te migreren."

"Geloof me maar, ik ben zelf migrant en het is de hoogste prijs die een mens in zijn leven betaalt. Je sociale omgeving en familiebanden zijn kapot, de risicio's zijn groot. Als je ter plaatse een betere voedselvoorziening, beter onderwijs et cetera kunt realiseren, dan is er ook minder animo voor mensen om weg te gaan.''

Moet het vluchtelingenverdrag worden aangepast?
"Het humane basisrecht te vluchten als je leven wordt bedreigd, moet altijd overeind staan. Maar het vluchtelingenverdrag is ooit gemaakt voor die ene politiek vluchteling uit Moskou die naar Zweden wil vluchten. Nu laten we dat verdrag fungeren als een doorgeefluik voor miljoenen mensen. Daar is het niet voor bedoeld.''

In april van dit jaar tijdens een persconferentie op het Rotterdamse stadhuis Beeld ANP

We moeten dus minder vluchtelingen opnemen om de solidariteit in Europa in stand te houden?
"Je kunt alleen maar vluchtelingen toelaten in een mate die de Europese burgers accepteren. Ik vind wel dat we een voorbeeld kunnen nemen aan Canada en mensen moeten opnemen waar we als samenleving behoefte aan hebben."

"Canada maakt bijvoorbeeld op ambassades in het buitenland bekend dat er technici nodig zijn en dan kunnen mensen solliciteren. Zo schep je perspectief. Als het dan dit jaar niet lukt, solliciteer je volgend jaar weer. Dat is beter dan in een gammel bootje stappen. Dit is een debat dat de PvdA zou kunnen initiëren.''

Moet de PvdA gaan regeren of in de oppositie blijven?
"De PvdA is niet opgericht om de oppositie in te gaan, maar om verschil te maken. Maar de kiezer heeft gezegd: centrumrechts moet het doen. Nederland heeft dus recht op een centrumrechts kabinet.''

Moet de PVV dan ook aan de formatietafel?
"Het lijkt me logisch dat alle partijen vanaf het centrum naar rechts aan tafel gaan. De PVV zit ook in het rechterkamp, dus ze zullen het met elkaar moeten rooien. Ik vind dat eerlijk naar de kiezer."

"Maar ik zeg niet dat VVD en CDA per se een kabinet moeten vormen met de PVV. Als aan tafel blijkt dat het niet lukt, dan kun je naar links kijken. Eerst naar GroenLinks, daarna pas naar de PvdA. Als laatste mogelijkheid, als de stabiliteit van het land ervan hangt, dan moet Lodewijk Asscher een rekensom maken. Maar dan moet echt elke optie voor een centrumrechts kabinet uitgesloten zijn.''

We weten al dat niemand met de PVV wil.
"Omdat die partijen heel goed weten dat centrumrechts over vier jaar ook heel goed centrumlinks kan zijn. Omdat de kiezer, ik zeg het maar op z'n Arabisch, 'het consumeert, daar waar het rijp is'. Kiezers stemmen niet altijd om ideologische redenen D66 of PvdA, maar als er positief over een partij wordt bericht, als de partij in een schwung zit et cetera en dan - wops - gaat de hele meute weer de andere kant op.''

Politiek is toch geen angst voor de volgende verkiezingen?
"Daar lijkt het wel op. Wat je ook doet, in Nederland moet je compromissen sluiten. De PvdA heeft de afgelopen jaren vuile handen gemaakt en is daar niet voor beloond. Dat is iets wat GroenLinks tegenhoudt, denk ik. Maar het land moet wel geregeerd worden. En degenen die beloond zijn door de kiezer moeten de verantwoordelijkheid als eerste oppakken.''

Aboutaleb in actie in de Rotterdamse gemeenteraad Beeld ANP

U kreeg tijdens de verkiezingscampagne te maken met de Turkse minister Kaya, die tegen de regels in wilde spreken in Rotterdam. De eer voor uw optreden kwam terecht bij Rutte.
"Ik heb er niet bij stil gestaan dat ik iets deed wat Rutte gunstig uitkwam in de verkiezingscampagne. Om 1 uur 's nachts zei ik tegen de korpschef en officier van justitie: 'Morgenochtend kan de natie in twee toestanden verkeren. We zijn zwaar vernederd of we zijn een trots land.'"

"Uit het oogpunt van de openbare orde hadden we goede redenen om te zeggen: laat die vrouw twee woorden spreken, dan zijn 5000 demonstranten bediend en is het afgelopen. Maar dat zou een vernedering van de natie opleveren, omdat de premier had aangegeven dat Kaya niet in Nederland mocht zijn."

"Dat was voor mij heel belangrijk. Behalve dat ik als burgemeester urenlang dat hele gedoe moest managen, stond ik daar ook gewoon als Nederlander. Ik kon het me niet permitteren dat Turkije zichzelf zwaar intimiderend toegang verschaft tot een ander land en de ruimte claimt.''

Erdogan was onlangs bij Trump in Washington. Hij keek hoe zijn beveiligingsmedewerkers demonstranten in elkaar sloegen.
"Wij hebben het beter gedaan dan de Amerikanen. Turken nemen het mij kwalijk dat een Turkse meneer in Rotterdam door een politiehond is gebeten. Hoe vreselijk ook, dat is voor ons gelegitimeerd geweld, toegepast in een rechtsstelsel. Maar dat een paar beveiligers in een vreemd land mensen in hun gezicht schoppen, ik vond het ronduit stuitend."

"Ik ben benieuwd wat die 5000 demonstranten uit Rotterdam vonden van dat geweld. Wij hebben van meet af aan gezegd: die beveiligers krijgen bij ons geen ruimte op straat. No way. En als het nodig was konden we geweld gebruiken om ze uit te schakelen. Blijkbaar was er in Amerika wel ruimte voor.''

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden