Interactieve kaart

Aanvraag rijbewijsverlenging door 75-plusser wordt zelden afgekeurd

De oudste Amsterdammer die vorig jaar een rijbewijsverlenging aanvroeg, was ten tijde van de aanvraag 98 jaar. De hoogbejaarde werd ongeschikt verklaard, maar meestal wordt de aanvraag van een rijbewijsverlening door 75-plussers niet afgekeurd.

Het afgelopen jaar werden in Nederland ruim honderdduizend aanvragen voor rijbewijsverlening gedaan door 75-plussers.Beeld anp

Dat blijkt uit een analyse van Local Focus van cijfers van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR).

Het afgelopen jaar werden er in Nederland ruim honderdduizend aanvragen voor een rijbewijsverlenging gedaan door personen van wie het rijbewijs op of na de 75ste verjaardag zou verlopen. Ruim 96 procent werd goedgekeurd, waarbij in sommige gevallen het rijbewijs voor minder dan vijf jaar (de reguliere duur van de rijbewijsverlenging voor een 75-plusser) werd verlengd. Soms werd (ook) een beperking opgelegd. Zo kan het zijn dat een senior alleen mag rijden met een bril op of alleen in een aangepaste auto mag rijden.

Rijtest
Volgens Nathalie Dingeldein, woordvoerder van het CBR, is het aantal ouderen dat een verlenging van het rijbewijs krijgt vooral zo hoog doordat bij steeds meer aandoeningen personen met een rijtest mogen aantonen toch nog voor een beperkte periode geschikt te zijn.

Ook zijn er bij functiebeperkingen veel mogelijkheden voor aanpassingen aan het voertuig, of trainingen van bijvoorbeeld kijkgedrag. Dingeldein: 'Overstappen naar de automaat is Haarlemmerolie voor veel problemen bij ouderen. Doordat je geen aandacht hoeft te besteden aan de bediening van de auto, is er meer tijd voor het waarnemen en nemen van beslissingen.'

Keuring
Sinds januari 2014 is de leeftijdsgrens waarop ouderen verplicht een rijbewijskeuring moeten ondergaan om een verlenging te krijgen, verschoven van 70 naar 75 jaar. De oudste Amsterdammer die vorig jaar een rijbewijsverlenging aanvroeg, was ten tijde van de aanvraag 98 jaar. De hoogbejaarde werd ongeschikt verklaard om te rijden, maar een 95-jarige Amsterdammer uit Zuid kreeg wel een rijbewijsverlenging.

De minister van Infrastructuur en Milieu overwoog in 2013 de keuring vanwege de bijkomende administratieve lasten zelfs volledig af te schaffen, maar is daar op teruggekomen nadat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) uit eigen onderzoek concludeerde (rapport in pdf) dat het 'aannemelijk' is dat de keuring de verkeersveiligheid bevordert.

Hoeveel ongelukken door de keuring voorkomen zouden worden, kan niet uit de cijfers worden opgemaakt. Uit analyse van bestaande data door het RIVM blijkt dat het risico dat mensen van 75 jaar of ouder bij een ongeval betrokken raken waarbij minstens één iemand ernstig gewond raakt, ongeveer drie keer groter is dan bij mensen van middelbare leeftijd. Overigens hebben ze daarbij bijna twee keer zo veel kans dat ze zelf ernstig gewond raken dan dat de andere partij gewond raakt.

Meldplicht
Ouderen zijn op dit moment alleen verplicht een rijbewijskeuring te ondergaan als hun rijbewijs verlengd moet worden. De afgelopen 25 jaar werden diverse pleidooien gehouden om een meldingsplicht in te voeren voor burgers met een rijbewijs en een medische aandoening, onder andere door de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) en de Gezondheidsraad. In 2011 pleitte de SWOV tevens voor een meldplicht van de behandelend arts als de keuringsleeftijd verhoogd werd naar 75 jaar. Dat laatste gebeurde, maar de meldingsplicht is er tot op heden nog niet.

Toch speelt de arts wel een belangrijke rol bij tussentijdse meldingen, aldus Dingeldein. Een arts heeft de verplichting om een patiënt te infomeren, adviseren en begeleiden wanneer die vragen heeft over zijn of haar rijgeschiktheid.

Als een arts vermoedt dat zijn patiënt toch blijft rijden terwijl de veiligheid in het geding is, kan hij een melding doen bij het CBR. 'Dit gebeurt alleen in uiterste nood, vanwege het beroepsgeheim dat artsen hebben,' verklaart Dingeldein. 'Iedere rijbewijsbezitter heeft zelf de verantwoordelijkheid om zichzelf én anderen op de weg niet in gevaar te brengen. We willen allemaal veilig thuiskomen.'

Rijbewijskeuring

Bij iedere rijbewijsverlenging (met uitzondering van het brommerrijbewijs) van een oudere wiens rijbewijs verloopt na de 75ste verjaardag moet beoordeeld worden of die persoon rijgeschikt is. Dat wil zeggen: volgens wettelijke regels geestelijk en lichamelijk in staat om te rijden. De oudere moet een ‘eigen verklaring’ invullen met vragen over hun gezondheid. Een deel van die verklaring wordt ingevuld door een arts.

Bij bepaalde gezondheidsproblemen of beperkingen is wettelijk vastgelegd dat meer informatie nodig is. Daarom vraagt verwijst het CBR voor een aanvullend onderzoek door naar een medisch specialist, bijvoorbeeld als een oudere epilepsie heeft of slecht ziet. Ook kan het CBR een rijtest afnemen, die is bedoeld om in de praktijk te beoordelen of iemand op een veilige en verantwoorde manier aan het verkeer kan deelnemen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden