Aantal longontstekingen fors toegenomen tijdens griepepidemie

Nederland herstelt langzaam van een epidemie van longontstekingen. De piek viel precies samen met het griepseizoen. Vooral onder 65-plussers was het raak.

Beeld anp

De longontstekingen gingen hand in hand met de langdurige griepepidemie, die tot vorige week duurde en achttien weken aanhield. Volgens cijfers van het Nivel, het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg, hadden begin maart van de 100.000 65-plussers 250 een longontsteking.

Vorig jaar was dat de helft minder. Op dit moment liggen meer ouderen met een longontsteking ziek thuis of in het ziekenhuis dan in andere jaren eind april het geval was.

Over de totale bevolking is de epidemie van longontstekingen zo goed als over, zo blijkt uit registraties van het Nivel. Het instituut baseert zich op cijfers van 42 huisartsenpraktijken door het land.

Influenzavirus
Huisarts Gé Donker, ze is als epidemioloog en griepdeskundige aan het Nivel verbonden, denkt dat het influenzavirus type A(H3N2) de boosdoener is. "Die stak vooral in het tweede deel van de griepepidemie de kop op. Het idee is dat deze variant meer longontsteking bij ouderen geeft."

Bij een longontsteking zijn de kleine vertakkingen - de bronchiën - en de longblaasjes ontstoken. Het lichaam maakt slijm aan om de ontsteking op te ruimen. Omdat de longblaasjes door de ontsteking én het slijm minder goed zuurstof kunnen opnemen, krijgt een patiënt last van benauwdheid.

"Als er weinig long­inhoud overblijft, dan krijgt de patiënt zuurstoftekort. In dat geval moet iemand in het ziekenhuis ademondersteuning krijgen."

Lagere weerstand
Volgens het Longfonds worden jaarlijks van de 250.000 mensen met een longontsteking er 35.000 in het ziekenhuis opgenomen. Dat zal dit jaar waarschijnlijk fors hoger uitpakken. Vooral bij ouderen die al een chronische ziekte hebben, zoals hartfalen, longaandoeningen en suikerziekte, kan een longontsteking grote complicaties geven. Nog altijd sterven jaarlijks circa 3000 mensen aan een longontsteking, volgens de doodsoorzakenstatistiek van het CBS.

Let wel: niet alle longontstekingen komen door griep, zegt Donker. Er zijn ook andere bacteriën en virussen die een longontsteking kunnen veroorzaken. "Maar de piek valt nu precies samen met het griepseizoen. Het ligt voor de hand te vermoeden dat griep in elk geval een belangrijke factor is."

Ze noemde al het influenzavirus type A(H3N2) als mogelijke aanjager, maar mensen kunnen ook een longontsteking krijgen door een bacterie. "Als mensen een lagere weerstand hebben door griep, dan heeft een bacterie die longontsteking veroorzaakt meer kans."

"Maar er zijn meer redenen te bedenken. Het weer bijvoorbeeld. Nog niet zo lang geleden vroor het nog. Vrieskou maakt de lucht droog. En in droge lucht gedijt het griepvirus beter. Het overleeft langer en kan meer mensen ziek maken."

Seizoenskwaal
Nog een reden: minder mensen hebben zich de afgelopen jaren tegen griep gevaccineerd. "Maar dit zeg ik met de kanttekening dat maar één op de vijf mensen het griepvaccin krijgt, dus dat zal niet de hoofdreden zijn."

Hoe dan ook, inmiddels zijn de griep en de longontstekingen op hun retour. Maar hiermee is de ellende nog niet over. De volgende seizoens­kwaal steekt alweer de kop op: hooikoorts. Zo blijkt uit de peilstations van het Nivel dat opvallend veel mensen last hebben van hooikoorts, zeker afgezet tegen andere jaren.

250.000

Volgens het Longfonds krijgen in Nederland jaarlijks 250.000 mensen een longontsteking. Van hen worden ongeveer 35.000 in het ziekenhuis opgenomen.

Beeld Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden