Aantal blikseminslagen vliegtuigen neemt toe

Vliegtuigen zullen steeds vaker worden getroffen door bliksem. Omdat vaker wordt gevlogen maar vooral doordat het klimaat snel verandert. Dat kan leiden tot meer vertragingen en vlucht uitval.

Vliegtuigen zijn ontworpen om een blikseminslag ongeschonden door te komen. De vliegtuigromp voert de stroomstoot langs de romp af. Beeld Youtube

Dit jaar zijn rondom Schiphol tot nu vier blikseminslagen in vliegtuigen gemeld. Begin januari moest een toestel van Transavia een klein uur na vertrek naar de luchthaven terugkeren nadat het was getroffen. Begin november vorig jaar werden op één dag drie toestellen geraakt. Een filmpje van een inslag in een Boeing 777 van KLM, twee weken later, ging de wereld over.

Meldingen
Het aantal blikseminslagen wordt nergens officieel bijgehouden. Volgens Luchtverkeersleiding Nederland melden in 2013 twaalf vliegers zich na een blikseminslag en keerden vier toestellen daarom terug. Vorig jaar waren er 25 meldingen en maakten acht toestellen rechtsomkeert. De afgelopen vijf jaar werd in totaal 89 keer een blikseminslag bij de verkeersleiders gemeld. Maar piloten zijn niet verplicht een inslag bij de verkeersleiding te melden.

De 46 toestellen van KLM Cityhopper worden elk jaar vijftig tot 100 keer door bliksem getroffen. Dat sluit aan bij een rapportage van luchtvaartorganisatie Iata, die zich baseert op gegevens van maatschappijen, dat elk van de 23.600 verkeersvliegtuigen in de wereld tussen de één en twee keer per jaar door bliksem wordt geraakt. Maar ook internationaal ontbreekt registratie.

Vliegtuigen zijn ontworpen om een blikseminslag ongeschonden door te komen. De vliegtuigromp voert de stroomstoot langs de romp af. Apparatuur aan boord is daarnaast zo ontworpen dat als de indirecte gevolgen van een inslag er mee in aanraking komt, deze onschadelijk wordt gemaakt voordat hij vitale onderdelen bereikt.

Inspectie
Maar dat betekent niet dat een vliegtuig ongeschonden uit zo'n aanval tevoorschijn komt. Vliegtuigen moeten na elke inslag worden geïnspecteerd op schade, die uiteen kan lopen van schroeiplekken en een deuk in de romp, tot gespleten vleugelpunten of verkoolde uitsteeksels.

Zowel de inspectie, als de reparaties die kunnen volgen, kosten veel tijd. Vertragingen en uitval ligt op de loer. KLM Cityhopper beproeft nu snellere inspecties met een drone.

Het aantal blikseminslagen rondom Schiphol zal de komende jaren alleen maar toenemen, verwachten klimaatdeskundigen. Volgens de klimaatscenario's van het KNMI kan, met elke graad Celsius opwarming, het aantal blikseminslagen 10 tot 15 procent groeien.

Meetsysteem
Die toename brengt verdere risico's voor de luchtvaart met zich mee. "Blikseminslagen worden nu alleen door vliegers geregistreerd," zegt ingenieur Alte de Boer van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) in Amsterdam. "Maar het is niet te zeggen of elke inslag wordt gezien."

Hij pleit voor de installatie van meetsystemen, dat NLR met Airbus heeft ontwikkeld om inslagen te registreren. Eerder deze maand maakten in de VS onderzoekers van het MIT en Boeing bekend dat met zo'n systeem tijdelijk elektrische spanning op de vliegtuigromp kan worden gezet, waardoor blikseminslagen in vliegtuigen mogelijk worden voorkomen.

Lees ook: De ongelijke strijd tussen vliegtuig en bliksem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden