Aanpakken As Siddieq kansloos

As Siddieq School op het Sumatraplantsoen in Zeeburg. Foto Marc Driessen

AMSTERDAM - De As Siddieqschool is niet aan te pakken, ook al maken oud-leerkrachten keer op keer melding van misstanden. Zelfs als de Onderwijsinspectie tekortkomingen constateert, zal dat waarschijnlijk geen consequenties hebben. Dat zeggen verscheidene deskundigen.

Godfried Lambriex, bestuurder in De Baarsjes, was niet zo pessimistisch over de ontwikkelingen op de As Siddieqschool. Die school heeft 'het hoofdkwartier' in zijn stadsdeel. Na de sluiting van de scholen van de Stichting Islamitische Bassischolen (Siba) breidde As Siddieq in 2007 uit, met dependances in Noord en Zeeburg.

''Elk half jaar werd met de school gesproken. Mijn beeld was dat die alles deed om het onderwijs op orde te krijgen. De Inspectie zag ook een opgaande lijn. As Siddieq heeft ook een aantal van de best scorende leerlingen. De school heeft meegedaan aan filosofielessen voor groep 7 en 8,'' zegt Lambriex.

''Maar dit jaar kregen we signalen waardoor we ons afvroegen of het wel goed ging. Voor de zorg op school was het moeilijk goede mensen te vinden. Een aantal mensen dat hard trok aan de verbetering van het onderwijs, zou daar minder betrokken bij raken. Die signalen gingen niet over integratie. Het was ons voornemen daarover snel na de zomervakantie te spreken. Dat is doorkruist door de brief vorige week in Het Parool van een ex-onderwijzer. Dat maakt het gesprek wel zwaarder. De vraag is er of structureel iets mis is.''

Dat lijkt vragen naar de bekende weg. Al sinds 1997 is de school herhaaldelijk in opspraak. De observaties van (oud-)leerkrachten komen steeds neer op een paar thema's: de dominante rol van het bestuur, de belemmeringen om kinderen te laten integreren, het verbod op tal van uitingen, of het nu de film Het paard van Sinterklaas is, of het tekenen van bloemetjes (stelen met blaadjes lijken te veel op kruisen), de strikte scheiding van mannen en vrouwen.

Bestuursvoorzitter Mahmoud El Shershaby, imam van de omstreden El Tawheedmoskee, liet in 1997 een pamflet verspreiden met antisemitische teksten. Zijn zoon Abdel Rahman, die zelf op de As Siddieqschool heeft gezeten, zit ook in het bestuur en is nu de welbespraakte woordvoerder. Hij is de opvolger van Farid Zaari, die tegenwoordig voorzitter is van het bestuur van het Islamitisch College.

Edu Dumasy, die als onderwijskundig manager verbonden was aan de As Siddieqschool, maar met het bestuur in conflict raakte, ziet daarin een uitbreiding van de macht van de zeer orthodoxe stroming van de wahabistische islam.

''Het gaat ze niet om de kwaliteitsverbetering van het onderwijs, hoewel ze dat als window dressing wel zo presenteren, maar om de verbreiding van hun interpretatie van de islam.'' Bij de overname van de leerlingen van de Sibascholen was As Siddieq de overheid te slim af, schrijft hij in zijn boek Kwaliteitsdilemma's van islamistische scholen. Staatssecretaris Sharon Dijksma was tegen, maar toch werd As Siddieq de grootste islamitische basisschool van Nederland.

Dumasy: ''Deze school is uitzonderlijk. Het is de meest orthodoxe in Nederland, hoewel er enkele andere zijn in dezelfde hoek. Er wordt niet vanuit het belang van kinderen gedacht. Hun ideologie is het politieke salafisme. Ze hangen enclavedenken aan en vinden dat de islamitische gemeenschap zich moet isoleren van de rest van de samenleving. De meeste islamitische scholen zijn daar niet van gediend.''

Rasit Bal, oud-voorzitter van de Islamitische Scholen Besturen Organisatie: ''Alle islamitische scholen hebben last van As Siddieq. Alle scholen worden erop aangesproken, ook als ze zelf goed bezig zijn.'' In de organisatie van islamitische schoolbesturen werd vaak gesproken over de mogelijkheid As Siddieq uit te sluiten. Maar, zegt Bal, wat kun je doen, als de overheid niets kan? De wet is 'de toverstok' van het schoolbestuur, aldus Bal.

''Het bestuur weet waar de grenzen liggen. Zolang de school de wet niet overtreedt, kan hij blijven bestaan. En niemand kent de wet beter.'' Wethouder Lodewijk Asscher (Onderwijs) noemde sluiting eerder deze week een reële mogelijkheid, als As Siddieq niet zijn leven betert.

Maar de juridische mogelijkheden daarvoor zijn er in feite niet, zegt hoogleraar onderwijsrecht Paul Zoontjes, verbonden aan de Universiteit van Tilburg. ''Het gemeentebestuur kan in elk geval niets.'' De staatssecretaris van Onderwijs kan de bekostiging van een school alleen stoppen als de wet in ernstige mate wordt overtreden.

Een komende uitbreiding van de wettelijke mogelijkheden om zwakke of slecht bestuurde scholen te sluiten, brengt daar waarschijnlijk geen verandering in. Volgens Zoontjes is een optie in de wet vast te leggen dat onderwijs in overeenstemming moet zijn met de Grondwet of de mensenrechten. Maar in de Grondwet is ook de vrijheid van onderwijs vastgelegd. En dat is nu precies de reden waarom de As Siddieqschool tot dusver niet aan te pakken was.

Ziet Bal een oplossing? ''Ja: het bestuur vervangen. Maar dat zal moeilijk zijn. Ze doen dit voor de weg van God. De drang om aan te blijven, is heel sterk.'' (ADDIE SCHULTE)


School was herhaaldelijk in opspraak

- 1988: Oprichting As Siddieqschool.

- 1997: Bestuursvoorzitter van As Siddieq deelt pamfletten uit waarin 'joden, dwalenden en christenen' in één adem worden genoemd met de zin: 'De ongelovigen zijn het brandhout voor de hel.'

- 1998: Leraren doen boekje open over de school in NRC.

- 1999: VVD vraagt maatregelen.

- 2001: In de lerarenkamer ligt het tijdschrift van de stichting El Tawheed, met antiwesterse en antisemitische teksten.

- 2002: Kritisch rapport van Onderwijsinspectie: de school doet te weinig aan integratie. Wethouder Rob Oudkerk laat onderzoek uitvoeren.

- 2003: VVD-Kamerleden Ayaan Hirsi Ali en Geert Wilders dringen aan op sluiting van de school. As Siddieq blijft bij minder goede scholen horen in nieuw rapport Onderwijsinspectie. Gemeentelijk onderzoek concludeert dat school onder de maat presteert als het om integratie gaat, maar die niet werkelijk belemmert. Het advies om banden van het bestuur met de Al- Tawheed moskee te verbreken, wordt nooit opgevolgd.

- 2004: Ministerie van Onderwijs ziet geen reden in te grijpen.

- 2005: Boek van oud-onderwijzers Fenny Brinkman doet discussie weer oplaaien.

- 2006: Nieuwe wet verplicht scholen zich in te zetten voor integratie. As Siddieq kan subsidie verliezen als dat niet verbetert, schrijft minister Maria van der Hoeven.

- 2007: As Siddieq neemt scholen van de opgeheven Stichting Islamitische Basisscholen (siba)over en krijgt daarmee vestigingen in Zeeburg en Noord.

- 2008: Onderwijsinspectie gematigd positief over de school, maar die blijft onder verscherpt toezicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden