PlusPS

Aan de pluk: 10x thee uit eigen tuin

Waarom nog dure kruidenthee kopen als je de ingrediënten daarvoor welig kunt laten tieren in eigen tuin? Van citroen­melisse tot bladvenkel en lavendel: bij elk type theedrinker past een kruidenmix.

Beeld Kim Welling

Vroege vogels
De planten die het vroegst in het jaar uit de startblokken komen, leveren uitstekende blaadjes om de dag mee te ­beginnen: duizendblad, paardenbloem en brandnetel. Geen geurige paradepaardjes die je meteen inpalmen; dit zijn de werkpaarden.

Niet kapot te krijgen, zoals iedereen weet die in de tuin de strijd aanbindt met paardenbloem of brandnetel. Als duizendblad zich in je tuin vestigt, is het gegarandeerd een blijvertje. Precies díe dieselkracht wil je aanboren op de vroege ochtend. Voeg citroenmelisse, munt of een plakje gember toe voor een aromatische toets.

Heilzoekers
Inderdaad, dat hoestdrankje van de apotheek ruikt naar tijm. Behalve tijm is ook salie zo'n kruid dat heilzaam is voor keel en luchtwegen. Salie en tijm werden al gekoesterd in de middeleeuwse apotheek (lees: kruidentuin) en zijn onverminderd populair. Ook zonder keelpijn heerlijk. Toevallig een zwartebessenstruik in de tuin? Voeg daarvan ook een paar blaadjes bij.

Creatievelingen
Misschien denk je: alles leuk en wel, die recepten om zelf thee te maken, maar waar haal ik alle blaadjes vandaan? Ze staan niet in mijn tuin of ze groeien en bloeien niet het ­hele jaar door... ­Helemaal waar. Het goede nieuws is dat niets zich zo leent voor variatie en improvisatie als kruidenthee. Je hoeft je maar te laten leiden door wat je tuin, dakterras, ijskast en/of kruidenvoorraad te bieden heeft, op je zintuigen af te gaan (doorgaans de neus) en je maakt de meest unieke combinatie voor dit moment.

De zomer is er een perfecte tijd voor, vanwege de overdaad. Je vormt vanzelf een 'loopje' langs je favorieten: munt, bladvenkel, verveine, rozemarijn, ­salie, tijm, kamille, rozenblaadjes, goudsbloem, duizendblad, lavendel, frambozenblaadjes, vlierbessen.

In het begin combineer je misschien te enthousiast te veel. Dus proef smaakmakers af en toe onversneden, om de individuele trekken te leren kennen. Dan merk je dat ­citroenmelisse veel geur heeft en weinig smaak. Dat ­kamille een medicinaal smaakje heeft. En dat salie het ­beste werkt in een combi.

Detoxers
Het idee achter detox is dat je je lijf ontziet. Of misschien zelfs een beetje ondersteunt in de verwerking van alle ­indrukken in het dagelijks leven. Eigenlijk is elke kruidenthee balsem voor je lijf, in de zin dat het je systeem niet ­belast. Maar soms wil je een sterkere prikkel dan groene blaadjes kunnen leveren. Dan biedt het klassieke recept voor detoxthee uitkomst: wat plakjes gember in een theeglas met een paar schijfjes citroen. Kokend water erop, paar minuten wachten en daar is de cafeïnevrije boost.

Kinderkopjes
Thee lijkt in de verte wel op heksensoep. Het is dan ook niet moeilijk om kinderen enthousiast te maken voor deze thee, vooral als ze er zelf ook nog inspraak op hebben. Maak de 'heksensoep' vooral met munt. Die smaak kennen ze al van tandpasta en kauwgum. Voeg oranje bloemblaadjes van goudsbloem toe, dat maakt het vrolijk. Wie wil voortborduren op het bloementhema kan er ook ­rozenblaadjes, vlierbloesem of bloemetjes van ­lavendel of kamille in doen. Andere geschikte kinderkruiden zijn bladvenkel, verveine, tijm en citroenmelisse.

Laat kinderen ruiken aan de blaadjes en zelf beoordelen of ze het wat vinden. Voeg tot slot fruit toe: een doorgesneden aardbei, een plakje appel, wat geplette besjes. Even doorroeren, zodat de thee afkoelt. En om de laatste kleuter over de streep te trekken, kan er honing in.

Slechte slapers
Voor het slapengaan verlangen we doorgaans naar warme, zoete, volle smaken. Smaken die de warmte van een lange lome dag in zich dragen. Of van een lange, hete zomer. Dus leef je uit met zoethout, (blad)venkel, (ster)anijs, kaneel, sinaasappelschil, lindebloesem en verveine. Niet allemaal ingrediënten om uit eigen tuin te halen, maar dus koop eens een half onsje onversneden lindebloesem of steranijs in plaats van kant-en-klare slaapthee en experimenteer erop los.

Natafelaars
Een goede kok kruidt zijn eten zodanig dat het goed te verteren valt. Mocht je maag en darmen nog meer willen ­ondersteunen, zoek dan je heil in verveine, venkel, kamille, tijm, rozemarijn en/of duizendblad.

Munttheemakers
Muntthee is veruit de meest ingeburgerde kruidenthee. Of het meest ingeburgerde theekruid, zo je wilt. Met een ­reden: het prikkelt en kalmeert tegelijk, ruikt lekker en is complex. Wie muntthee te gewoontjes vindt, kan zich uitleven met een verzameling in de tuin: denk aan appelmunt met zijn gevlekte blad, chocolademunt met zijn donkere stelen en ananasmunt met zijn zoete boeket.

Fijnproevers
In culinaire kringen is citroenverbena, of verveine (ijzerhard), aan een ware opmars bezig. De Fransen drinken het veel. Deze mediterrane plant levert, net als munt, in zijn eentje een uiterst vervullende thee als het moet. Met een subtiel citroenaroma en een brede smaak. Als je even niet weet wat te kiezen, is verveine altijd een veilige keuze. Bijkomstig voordeel: het verveelt niet snel.

Vooruitplanners
Ja, het is zomer, maar het kan geen kwaad alvast aan de winter te denken. Als er meer in je tuin groeit dan je nu kunt gebruiken, oogst dan af en toe iets om te drogen. ­Bewaar paardenbloemblad, brandnetelblad, kamillebloempjes, munttakjes en/of salieblaadjes in een blik, pot of bus - maar pas als ze knisperdroog zijn. Bijvoorbeeld door ze in een lauwe oven te schuiven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden