PlusFilmrecensie

A Quiet Place dwingt de kijker zijn oren te spitsen

In A Quiet Place begeven we ons in een onheilspellend verlaten, vervallen en ­ontwricht Amerika. Wie geluid maakt is er geweest. A Quiet Place is een nachtmerrie waarin geluid en de afwezigheid daarvan een sleutelrol vervullen.

A Quiet Place dwingt de kijker zijn oren te spitsen en zijn ogen de kost te geven.Beeld A Quiet Place

Komt het nog goed met de Verenigde Staten? Wie de ­populaire cultuur als barometer voor het nationale ­gemoed benut, kan concluderen dat die vraag Amerikanen al jaren wakker houdt.

Tien jaar geleden werd Barack Obama met een opbeurende boodschap van hoop tot ­president gekozen, maar zijn opkomst en ambtstermijn vielen samen met een groeiende populariteit van apocalyptische fictie.

Het youngadultgenre draaide op papier en film voor een aanzienlijk deel om doembeelden van verwoesting en fascisme. Het lichamelijke en maatschappelijke verval in The Walking Dead werd een onwaarschijnlijk succesvol televisiefenomeen.

En John Hillcoats verontrustende verfilming van Cormac McCarthy's meesterlijke roman The Road gaf de voorzet voor een reeks aanmerkelijk ­serieuzere schetsen van het einde van de beschaving.

Gebarentaal
Onder Trump is het nog lang niet gedaan met de zwartgallige visioenen. In A Quiet Place begeven we ons ­opnieuw in een onheilspellend verlaten, vervallen en ­ontwricht Amerika. We kennen deze wereld als onze broekzak: de uitgestorven dorpen, de autowrakken, de wegen vol verdorde bladeren, de geplunderde winkels.

In een vervallen supermarkt treffen we een gezin, dat muisstil op blote voeten rondscharrelt. Spreken is taboe: de gezinsleden communiceren in gebarentaal.

Regisseur en hoofdrolspeler John Krasinski kent zijn klassiekers. Hij toont een muur vol noodkreten over vermiste personen. Het is een collage waarachter we een tragedie van immense omvang kunnen vermoeden.

Spielberg deed hetzelfde in War of the Worlds, dat op de beroemde sciencefictionroman van H.G. Wells uit 1897 was gebaseerd, maar in meerdere scènes naar de aanslagen van 9/11 leek te verwijzen. Achter een fictieve apocalyps gaan altijd reële angsten verscholen.

Niet luid, wel duidelijk
Wanneer Krasinski's gezin de vervallen supermarkt ­verlaat, blootsvoets en nadrukkelijk zwijgend, ontwaren we een stapel kranten bij de ingang. De New York Post schreeuwde het van de voorpagina: 'IT'S SOUND!'

Dat was brekend nieuws tijdens de eerste dagen van deze apocalyps: wie geluid maakt is er geweest. Op dag 89 beseffen de stille plunderaars dat nog altijd beter dan de miljoenen Amerikanen die verdwenen.

Er wordt in de film geen tekst en uitleg gegeven, maar we begrijpen impliciet waarom juist dit gezin overleefde: de dochter is doof, de gezinsleden beheersten de gebarentaal al voor het zwijgen een kwestie van leven en dood werd. In de eerste minuten is de essentie van A Quiet ­Place niet luid maar wel duidelijk benoemd.

A Quiet Place

Regie John Krasinski
Met Emily Blunt, John Krasinski, Millicent Simmonds, Noah Jupe
Te zien in Arena, City, Filmhallen, Kriterion, De Munt

Dit is een nachtmerrie waarin geluid en de afwezigheid daarvan een sleutelrol vervullen.

Het is een geweldig uitgangspunt voor een horrorfilm, dat de kijker ertoe dwingt zelf ook de oren te spitsen en de ogen de kost te geven. Die verhoogde concentratie maakt de spanning bij de overlevers acuut invoelbaar en zorgt ervoor dat Krasinski veel zaken onbenoemd kan laten.

Treffende metafoor
Voor de filmtitel in beeld verschijnt, maakt een van de ­gezinsleden een fatale vergissing, waarna we van dag 89 naar dag 472 springen en de boel anderhalf uur op scherp staat.

Krasinski laat in de ontknoping helaas wat steken vallen, maar over de hele linie is zijn film een sterke demonstratie van het show-don't-tell-principe. Wie hoogspanning wil opwekken, hoeft niet alles te benoemen en verklaren.

Er zijn monsters, dat maakt de proloog meteen duidelijk, maar A Quiet Place draait om het gezin en om de angst geluid te maken. In die zin is het een treffende metafoor voor de stand van zaken in het huidige Amerika en op de sociale media: wie zich uitspreekt of de stem ­verheft, loopt het risico van alle kanten te grazen genomen te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden