Plus

A Ghost Story

A Ghost Story is een extreem eigenzinnig spookverhaal. Een poging om de menselijke vergankelijkheid onder ogen te zien, en misschien zelfs te ontstijgen.

Het spook in A Ghost Story is speels en vervreemdend, maar nooit lachwekkend Beeld A Ghost Story

Er werden wat wenkbrauwen gefronst toen de Amerikaanse indie-regisseur David Lowery vorig jaar de Disney-drakenfilm Pete's dragon maakte. Wat moest dit veelbelovende talent met een kinderfilm voor een grote studio, hoe goed die ook gemaakt was?

Met opvolger A Ghost Story vallen de puzzelstukjes op zijn plek: Lowery kon het zich permitteren dit extreem eigenzinnige spookverhaal te maken dankzij de verdiensten van dat studiowerk.

Lachwekkend
Laat u niet foppen door de foto bij dit stuk. Inderdaad: het spook in dit spookverhaal ziet eruit als een haastig geïmproviseerd kinderkostuum - een laken met twee gaten erin. En als stilstaand beeld ziet die centrale gimmick van A Ghost Story er al snel lachwekkend uit. Maar in de (vaak uiterst langzaam) bewegende beelden van zijn vijfde speelfilm weet Lowery die lach vakkundig te vermijden.

Speels en vervreemdend is zijn spook bij vlagen wel, soms - als u me de woordspeling vergeeft - zelfs geestig, maar nooit lachwekkend. De subtiele bewegingen van het witte laken zijn vaak beeldschoon, de doodse kilte achter die zwarte gaten diep melancholisch.

Lowery geeft zijn film als motto de openingsregel mee van Virginia Woolfs korte verhaal A Haunted House uit 1921: 'Whatever hour you woke there was a door shutting.' Net als dat verhaal is zijn film een spookverhaal dat eerder draait om liefde dan om griezelen.

Amerikaans bouwsel
Het is de liefde tussen een jonge man en een jonge vrouw, gespeeld door Casey Affleck en Rooney Mara, die eerder al de hoofdrollen speelden in Lowery's Ain't Them Bodies Saints (2013). Hun personages in A ghost story blijven naamloos; de aftiteling vermeldt enkel twee initialen: Affleck speelt C., Rooney is M.

Het is niet alleen hun liefde waar het om draait, maar ook C's liefde voor het huis waar ze samen wonen. Zo'n ­typisch Amerikaans bouwsel van één verdieping, een tikkie afgebladderd en vervallen maar ruim en prima leefbaar, op een kluitje gras ergens op het platteland van Texas. Als de film opent, staat het stel op het punt om te verhuizen. Hem bevalt het eigenlijk maar niets dat ze er weggaan, maar als zij vraagt wat hem dan zo aan het huis bindt, heeft hij daar geen echt antwoord op.

A Ghost Story

Regie David Lowery
Met Casey Affleck, Rooney Mara
Te zien in Filmhallen, Kriterion
****

Als hij vervolgens overlijdt - een auto-ongeluk, vanuit het niets - neemt hij die eigenzinnige spookgedaante aan. Zijn kans om een volgende stap te zetten laat hij liggen; hij gaat terug naar haar, en terug naar dat huis. Met zijn holle, zwarte ogen moet hij toezien hoe zij langzaam afscheid van hem neemt. Hoe ze het huis alsnog verlaat. En hoe vervolgens ook dat huis hem vergeet, nieuwe ­bewoners toelaat, verandert en vervormt.

Geen horrorfilm
Hoewel Lowery er niet voor terugdeinst zo af en toe een spookeffect toe te laten, heeft hij absoluut geen horrorfilm gemaakt. Hij vertelt zijn verhaal vanuit het oogpunt van het spook, en dus staat de melancholie voorop. ­

A Ghost Story brengt dan ook eerder een spectrum aan ­internationale artfilms in herinnering, dan de griezelfilms die we rond Halloween zo vaak voor de kiezen krijgen.

Voor het ongebruikelijke beeldformaat van A Ghost Story - geschoten in het klassieke, bijna vierkante Academy-formaat, inclusief afgeronde hoeken - liet Lowery zich naar eigen zeggen inspireren door Post Tenebras Lux (2012) van de Mexicaanse filmmaker Carlos Reygadas. Daarnaast was het werk van mede-Texaan Terence Malick voor Lowery altijd al een referentiepunt.

Eigenzinnige en rijke film
Het eerdergenoemde Ain't them bodies saints verwees duidelijk naar diens Badlands uit 1973; in A Ghost Story neigt hij eerder naar de ­metafysica van films als The Tree Of Life (2011).

Maar ook de lang aangehouden shots van een regisseur als Tsai Ming-liang en de alledaags-magische werelden van de Thaise filmmaker Apichatpong Weerasethakul (over wie op dit moment een tentoonstelling is te zien in Eye) zijn duidelijk ijkpunten.

Uit al die invloeden brouwt Lowery een zeer persoonlijke, eigenzinnige en rijke film. Een poging om de menselijke vergankelijkheid onder ogen te zien, en misschien zelfs te ontstijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden