443.000 handtekeningen: wat betekent het referendum van GeenPeil?

Binnenkort gaan we naar de stembus voor een referendum over een associatieverdrag met Oekraïne. De campagne van GeenPeil, een initiatief van website GeenStijl, om morgen 300.000 handtekeningen in te zamelen, is succesvol. 443.000 mensen tekenden. Hoe gaat het in zijn werk?

Beeld ANP

1 Waarom wil GeenPeil een referendum over het Europese associatieverdrag met Oekraïne?
Actievoerder Jan Roos van GeenPeil is tegen het verdrag ('Waarom zouden we er een land in oorlog bij willen hebben?') maar daar gaat het volgens hem niet om. Voor of tegen maakt niet uit.

GeenPeil wil dat belangrijke beslissingen die in Brussel zijn genomen, worden voorgelegd aan het Nederlandse volk want dat betaalt immers mee. GeenPeil, een initiatief van Burgercomité-EU, GeenStijl en het Forum voor Democratie, ziet het verdrag over verregaande samenwerking met de Oekraïne als opmaat tot volledig lidmaatschap van de EU.

2 Hoe werkt het?
Sinds 1 juli is het mogelijk een raadgevend referendum af te dwingen. Als de Kiesraad een aanvraag voorzien van 10.000 handtekeningen goedkeurt, moeten binnen zes weken 300.000 ondertekenaars worden gevonden. Zes weken lijkt weinig tijd maar tegenwoordig kan het allemaal stukken sneller: ook op de website kan een handtekening worden gezet.

De benodigde 300.000 handtekeningen zijn ingezameld en het is voor het eerst in de geschiedenis van de EU zijn dat de bevolking van een lidstaat een referendum over een EU-onderwerp afdwingt, meldt GeenPeil trots. De Kiesraad bekijkt maandag of aan alle voorwaarden is voldaan en maakt over enkele weken bekend of het referendum binnen zes maanden wordt gehouden.

3 Wat vindt Den Haag van de actie?
Op het Binnenhof zit men behoorlijk in de maag met de actie. De Tweede Kamer stemde, op de SP en PVV na, al in april vóór het verdrag. Men zag het als een onschuldig en 'aangekleed' handelsverdrag. En nu dit. Daar komt bij dat een eventueel referendum waarin een Europees akkoord mogelijk wordt weggestemd, begin volgend jaar wordt gehouden, tijdens het Nederlands voorzitterschap van de EU.

4 Wat gebeurt er met de uitslag?
Het is een raadgevende volksraadpleging en dus niet bindend. De uitslag is geldig als minstens dertig procent van de kiesgerechtigden opkomt. Stemt een meerderheid tegen, dan kan de regering het verdrag intrekken. De regering kan echter ook een wetsvoorstel indienen om de wet toch in werking te laten treden.

De kans is groot dat politiek Den Haag een negatieve uitslag (Oekraïne komt er niet bij) naast zich neerlegt, hetgeen voor Roos opnieuw een teken zou zijn dat 'de politiek' de mening van burgers niet serieus neemt.

De uitslag van het referendum in 2005 over een Europese grondwet (62 procent stemde tegen) werd immers ook genegeerd ('de kiezers hebben het niet begrepen'). De Europese Grondwet kwam er weliswaar niet, maar veel elementen werden later alsnog opgenomen in het Europese Verdrag van Lissabon, dat zonder Nederlands referendum eind 2009 van kracht werd.

5 Wat kost dat?
Zo'n referendum kost naar schatting 27 miljoen. Een hoop geld, maar dit is democratie, zegt Roos die het geld liever steekt in een referendum dan het over te maken naar Oekraïne.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden