4 vragen over de gewelddadige vete in de Amsterdamse onderwereld

De schietpartij in de Staatsliedenbuurt, op de avond van 29 december 2012, was een katalysator van een gewelddadige vete in de Amsterdamse onderwereld. Wat gebeurde er en wie speelde een rol? 4 vragen beantwoord.

De Range Rover waarin Benaouf A., samen met Saïd el Yazidi en Youssef Lkhorf naar de Staatsliedenbuurt kwam. Beeld anp

Zodra in Amsterdam een (vermeend) crimineel wordt doodgeschoten, klinkt de vraag: heeft het met de schietpartij in de Staatsliedenbuurt te maken? Vanaf vandaag staat de zaak zeker twee weken centraal in de extrabeveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp.

Hoewel de schietpartij in de Staatsliedenbuurt niet het startpunt van de vete is, bracht het de onrust die al een tijd heerste in sommige kringen van de onderwereld in één klap aan de oppervlakte. Wat speelde er voorafgaand aan de dubbele liquidaties? Wie zijn de hoofdrolspelers en wat is er sindsdien gebeurd?

Een overzicht in 4 vragen, waarbij moet worden opgemerkt dat het hier om theorieën gaat, die grotendeels nog niet door een rechter zijn getoetst.

1. Wat ging vooraf aan de schietpartij in de Staatsliedenbuurt?
Dat het rommelt in de Amsterdamse onderwereld is al wel langer duidelijk, in de maanden voorafgaand aan de kogels op de hoek van de Van Rappardstraat en de Van Bossestraat.

In maart 2012 wordt de Marokkaans-Amsterdamse overvaller en vermeend huurmoordenaar Redouan Boutaka (31) doodgeschoten in een shishalounge in de Van Woustraat. Het lijkt een opmaat naar het geweld dat pas echt losbarst met de liquidatie van Najeb 'Bobo' Bouhbouh in Antwerpen, in oktober 2012.

De dood van Bouhbouh is waarschijnlijk direct te linken aan de aanvankelijke oorzaak van het geweld: Bouhbouh is vanuit de groep rondom de Amsterdamse topcrimineel Gwenette Martha naar België gestuurd om te bemiddelen in een conflict rondom een misgelopen transport cocaïne.

Algemeen wordt aangenomen dat Benaouf A. (30) en vooral Hussein Ait S., die in het verleden nauw samenwerkte met Martha, samen investeerden in de partij. De partij wordt in beslag genomen door de Belgische politie, waarna de vraag rijst: wie is verantwoordelijk?

Bemiddelen lukt Bouhbouh niet: hij wordt doodgeschoten op de parkeerplaats van het Crowne Hotel in Antwerpen, volgens justitie én het milieu door Reda Bennajem en Marchano Pocorni. Daarmee komt de koude oorlog over de partij coke plots tot een gewelddadige strijd.

Gwenette Martha zou Benaouf A. verantwoordelijk houden voor de dood van zijn compagnon. Ook de rechter ziet, veel later, genoeg bewijs dat A. betrokken was bij de moord op Bouhbouh en veroordeelt A. tot tien jaar cel.

Hoe dan ook: na de moord op Bouhbouh is het wachten op een volgende actie. Die komt er, met de schietpartij in de Staatsliedenbuurt, waarbij Benaouf A. het doelwit is, maar weet te ontkomen. Zijn twee metgezellen, Saïd el Yazidi (1991) en Youssef Lkhorf (1984) worden wel doodgeschoten. Of de schietpartij in de Staatsliedenbuurt werkelijk als wraak is bedoeld voor de moord op Bouhbouh is nog niet opgehelderd: mogelijk had Benaouf A. door het mislukte coketransport veel meer vijanden.

2. Wie zijn de (overgebleven) hoofdrolspelers in het conflict?
Bij de schietpartij in de Staatsliedenbuurt zijn ruwweg twee groepen betrokken, denkt justitie. Het groepje waarmee Benaouf A. naar de Staatsliedenbuurt reed en een groep aanvallers. Hoe het met A. en El Yazidi en Lkhorf is afgelopen, is bekend: A. zit een celstraf uit van 10 jaar voor medeplichtigheid aan de moord op Najeb Bouhbouh, El Yazidi en Lkhorf sterven op straat. Maar wie waren, volgens justitie, de aanvallers?

- Adil 'Kinker' A. (26)
Volgens justitie en doelwit Benaouf A. zit Adil A. in de Audi RS4 van waaruit talloze keren wordt geschoten, dwars door de vooruit, omdat de portier van de deur niet opengaat. A. is een voormalig kickbokser, die zijn talent in de ring echter vergooid en kiest voor een carriere als overvaller en crimineel. Hij heeft een zeer bedenkelijke reputatie in de Kinkerbuurt, waar hij opgroeit. Hij wordt gezien als opvliegend en gewelddadig. Na een eerdere veroordeling voor een overval, waarbij A. ook al op de politie schoot, zit hij ten tijde van de liquidatie een restant van die straf thuis uit. Hij knipt echter vrijwel direct zijn enkelband af en is dus voortvluchtig als de liquidaties in de Staatsliedenbuurt worden gepleegd.

Als justitie denkt voldoende bewijs te hebben dat A. betrokken was bij de schietpartij, wil een arrestatieteam hem aanhouden. A. vlucht, rijdt tegen een boom op de Buyskade in Amsterdam-West en springt in het water. Tussen de ijsschotsen door zwemt hij naar de overkant. Daar wordt hij door een lid van het arrestatieteam met één schot in zijn bil tot overgave gedwongen. A. ontkent betrokkenheid bij de schietpartij en verklaart ten tijde van de moorden aan het werk te zijn geweest op een wietplantage.

- Anouar 'Popeye' B. (34)
De andere man in de Audi is volgens Benaouf A. 'een miljoen procent zeker' Anouar 'Popeye' B. B. is bepaald geen onbekende van de politie: hij is één van de zoons van de in Amsterdam-West beruchte familie B. en beschikt over een indrukwekkend strafblad. Ook tegen B. is er forensisch bewijs dat hij bij de schietpartij was betrokken, maar ook hij ontkent. Hij wordt pas in de cel aangehouden: hij zit dan vast voor een drugszaak waarin ook vijf van zijn familieleden worden gearresteerd. Die zaak loopt voor justitie overigens op niets uit.

- Hamza B.
De betrokkenheid van de eveneens uit Amsterdam-West afkomstige Hamza B. is onomstotelijk vastgesteld tijdens de rechtszaak tegen B. in Marokko, waar B. kort na de arrestatie van Adil A. naartoe is gevlucht: hij wordt tot twintig jaar cel veroordeeld. B. zou de chauffeur zijn geweest van de Audi van waaruit is geschoten, ook op motoragenten van de Amsterdamse politie. Volgens B. heeft hij niets met de schietpartij te maken.

- Derkaoui 'Pirki' van der Meijden
Ook Derkaoui 'Pirki' van der Meijden wordt gezien als één van de schutters. Benaouf A. herkent de indrukwekkend gebouwde Van der Meijden, die al een flinke lijst met geweldsdelicten achter zijn naam had, als één van de mannen die op hem vuurden: 'Die Dirk is echt... ziet er echt als een kast uit... echt atletisch, begrijp je? Gewoon, getraind, atletisch.' Dat justitie te weinig bewijs had tegen Van der Meijden om hem te vervolgen, is inmiddels niet meer relevant: Van der Meijden wordt op 34-jarige leeftijd op 18 augustus 2014 doodgeschoten op de Borneokade.

- Naoufal F.
De bij het grote publiek vrij onbekende Naoufal 'Noffel' F. is één van de weinige betrokkenen bij de liquidaties in de Staatsliedenbuurt die (nog) niet door justitie wordt vervolgd én nog in in leven is. Noffel zou de vaste partner zijn geweest van Derkaoui van der Meijden, die beiden bekend stonden als 'hitmannen,' huurmoordenaars.

- Stefan S. (1969)
In Bos en Lommer heeft de 'vreemde eend in de bijt' Stefan S. de weinig vleiende bijnaam Stefan de Junk. Volgens justitie, dat undercoveragenten inzet om het vertrouwen van S. te winnen, gaf S. onderdak aan Adil A. en Anouar B. in de weken rond de moord. S. wordt al snel na zijn aanhouding vrijgelaten door de rechtbank.

3. Wat is er sinds de schietpartij in de Staatsliedenbuurt gebeurd?
Zodra in Amsterdam een (vermeend) crimineel wordt doodgeschoten, klinkt de vraag: heeft het met de Staatsliedenbuurt te maken? Zeker niet alle (recente) Amsterdamse afrekeningen spelen in het milieu rond de liquidaties in de Staatsliedenbuurt. Ook in andere kringen van de Amsterdamse onderwereld leiden ruzies of tegenstrijdige belangen met enige regelmaat tot een afrekening. Bovendien: door de aard van het 'werk' kan een crimineel slachtoffer soms talloze vijanden hebben. Zelden is zeker waarom iemand gewelddadig aan zijn einde moest komen, ook niet voor politie en justitie.

Feit is echter dat een lange lijst met veelal jonge Amsterdammers is vermoord vanwege hun betrokkenheid bij het conflict dat aan de liquidaties in de Staatsliedenbuurt ten grondslag ligt. De theorie van politie en justitie - dat er sprake is van twee kampen - vindt bevestiging in het feit dat leden van die twee groepen over en weer worden doodgeschoten.

Dat de oorlog in de Amsterdamse onderwereld inmiddels niet meer draait om de verdwenen partij coke moge duidelijk zijn: de ene liquidatie lijkt wraak voor een vorige en de betrokkenen lijken zó gespannen dat een gerucht al voldoende lijkt te zijn voor een vlucht naar voren. Opvallend vaak kunnen slachtoffers worden gelinkt aan eerdere liquidaties. Zoals bijvoorbeeld Rida Bennajem: verdacht van de liquidatie van Bouhbouh in Antwerpen, mogelijk ook de schutter bij de moord op Redouan Boutaka en vervolgens zelf doodgeschoten in de Comeniusstraat.

Opvallend is ook dat het geweld zich niet beperkt tot de straten van Amsterdam alleen, maar dat ook in Suriname en (mogelijk) in Panama schoten vielen die zijn te linken aan de Amsterdamse onderwereldvete.

Voor een volledige lijst met slachtoffers én hun vermeende betrokkenheid bij de onderwereldruzie, bekijk de tijdlijn onder dit artikel.

4. Wat kunnen we van de rechtszaak verwachten?
De zaak in de extrabeveiligde rechtbank in Amsterdam-Osdorp, die vandaag is begonnen, gaat zeker twee weken duren. In die tijd moeten de officieren van justitie Maaike van Kampen en Hans Oppe de rechtbank overtuigen van de schuld van vooral Adil A. en Anouar B.

Behalve forensisch bewijs zal ook de verklaring van Benaouf A. van doorslaggevend belang zijn. Saillant detail is dat officier van justitie Oppe eerder Benaouf A. nog vervolgde én veroordeeld kreeg voor de moord op Bouhbouh, maar nu zijn verklaringen als betrouwbaar zal inbrengen. Dat zal koren op de molen zijn van Bénédicte Ficq, de raadsvrouw van Adil A. Zij zal er alles aan doen om twijfel te zaaien bij de rechtbank over waar Adil A. was tijdens de liquidatie: was hij mogelijk écht wiet aan het knippen?

Rutger Lonterman, de advocaat van Anouar B., zal betogen dat Benaouf A. zijn cliënt nooit kan hebben herkend, zoals A. zegt. Dat bleek volgens Lonterman tijdens de schouw die enkele weken geleden door de rechtbank werd gehouden op het plaats delict. Toen werd de hele schietpartij 'nagespeeld', zodat de rechters met hun eigen ogen konden zien wat zich die bewuste avond in december heeft afgespeeld. Na die reconstructie en twee weken rechtszittingen moeten de rechters hun oordeel vellen: waren Adil A. en Anouar B. werkelijk de schutters?

Een tijdlijn over de onderwereldruzie:

Doelwit van de liquidatiepoging: Benaouf A. Beeld anp
Adil 'Kinker' A. Beeld anp
Anouar B. Beeld anp
Hamza B. Beeld anp
Stefan S. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden