Review

12 ****

null Beeld

Regie: Nikita Mikhalkov
Met: Nikita Mikhalkov, Serge Makovetsky

In de uitstekende Russische remake van Sydney Lumets 12 Angry men staat het Russische rechtssysteem in de beklaagdenbank. Poetin zal vast niet blij zijn met Nikita Mikhalkovs 12.

Eerlijk gezegd hadden we Mikhalkov al afgeschreven. De regisseur van het Oscarwinnende Burnt by the sun (1994), een meeslepende aanklacht tegen de stalinistische terreur in de jaren dertig, was een Russische nationalist geworden. Hij was het lievelingetje van de postcommunistische machthebbers, wat hem financieel geen windeieren legde.

De Russische overheid had tien jaar geleden geen geld om leraren op tijd te betalen, maar stak wel 15 miljoen euro in Mikhalkovs drakerige nationalistische epos The barber of Siberia. Met de tot dan toe duurste Russische films aller tijden plaatste Mikhalkov zich buiten de serieuze filmcultuur. De film leek de opmaat voor een politieke carrière onder Poetin, maar met 12 keert Mikhalkov terug naar de tijd dat hij niet aanschoof bij machthebbers, maar hen bekritiseerde.

In de remake van 12 Angry men moet een uit twaalf mannen bestaande jury beslissen over het lot van een Tsjetsjeense jongen, die verdacht wordt van moord op zijn Russische adoptievader. De zaak lijkt een formaliteit, want er is een overstelpende hoeveelheid bewijsmateriaal. Het loopt anders, omdat één van de juryleden het bewijs niet klakkeloos accepteert. Als hij hij één draadje lostrekt, begint het hele borduurwerk te rafelen. Waren de getuigen wel betrouwbaar? Is het toeval dat het slachtoffer in een huis woonde dat projectontwikkelaars wilde slopen voor nieuwbouw? De emoties tussen de juryleden lopen hoog op, waarbij etnische vooroordelen over tafel vliegen. Degene die twijfelt aan de schuld van de 'stink-Tsjetsjeen' wordt beticht van het hanteren van 'joodse trucjes'.

Net als 12 Angry men draait 12 niet om de schuldvraag, maar om de kwaliteit van de rechtsgang. Is iedereen gelijk voor de wet of zijn Tsjetsjeense sloebers bij voorbaat veroordeeld? Regisseur Mikhalkov, die ook de juryvoorzitter speelt, schetst met 12, waarin het juryberaad doorsneden wordt met (fictieve) beelden van de Tsjetsjeense oorlog, geen optimistisch beeld van het Russische rechtssysteem. De juryleden laten zich leiden door emoties en niet door rationele overwegingen.

De film had korter gekund dan tweeënhalf uur, maar het beeld van een incompetente, gemakzuchtige en bevooroordeelde rechtspraak is er niet minder om. Poetin en Mikhalkov zijn vast geen vrienden meer. Voor filmliefhebbers is dat een goede zaak. (JOS VAN DER BURG)

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden