Plus

1, 2, 3, 4 huisje van papier: de opmars van kartonnen meubels

Karton is veel meer geworden dan ordinair verpakkingsmateriaal. Na de Zalando- en verhuisdoos maakt het kartonnen designmeubel nu zijn opwachting in huis.

Wandkast van Raw Eco Design Beeld Raw Eco Design

Als je tegenwoordig tussen het karton woont, betekent het niet dat je in een doos onder een brug zit. Integendeel. Terwijl karton hoofdzakelijk voor verpakkingsmateriaal wordt gebruikt, ontdekken steeds meer ontwerpers het als een duurzame bouwsteen voor meubels. Ze maken simpele krukjes van een paar tientjes of verfijnde designmeubels van honderden euro's. Gerecycled karton is hip en bovenal duurzaam.

"Trendsetters en milieubewuste mensen hebben het soms al in huis, de gemiddelde mens moet er nog even aan wennen," zegt Nadine Oudenaller (40), productontwerper van het Amsterdamse bedrijf Raw Eco Design.

Met haar compagnon Ana Rodriquez verkoopt ze al vijf jaar kartonnen designkasten en dressoirs. Oudenaller: "Sommige mensen vinden het niet van kwaliteit en vinden het er goedkoop uitzien. Ze zien het nog niet als design."

Pure noodzaak
De eerste kast van karton ontstond uit pure noodzaak. Oudenaller woonde tijdens haar studententijd veelal in Amsterdamse antikraakpanden en moest daardoor met enige regelmaat verhuizen. Een kast die gemakkelijk in en uit elkaar kan, was een vereiste.

"Ik wilde een mooie keukenkast voor servies, voorraadpotten en kruiden. Eentje van dik, stevig materiaal, maar ik kon maar niets vinden." Daarop besloot ze er een te ­maken. Dat idee kwam niet geheel uit de lucht vallen; ze studeerde aan de Design Academy.

"Na lang zoeken kwam ik bij een bedrijf uit dat gerecyclede golfkartonnen platen maakt. Die waren stevig genoeg voor wat ik wilde bouwen. Vervolgens heb ik een kast gemaakt, die nog steeds de ­basis vormt voor al onze kasten."

Het systeem is simpel: je schuift de dikke planken ­ingenieus in elkaar, en klaar. Er komen geen lijm, vervelende schroefjes of plugs aan te pas. "Dat is ons concept. Het moet meermaals én makkelijk uit elkaar te halen zijn."

Als volleerd kastenbouwer zet Oudenaller haar kartonnen ontwerpen in tien minuten in elkaar. Maar ook voor mensen met twee linkerhanden is de kast een 'eitje'. En handig: de kast is in alle vormen en maten te bestellen, of voor een iets hogere prijs op maat te maken.

Printjes met boomstammen
Het klinkt als een gouden formule: duurzaam, design en ook nog eens betaalbaar. Toch is gerecycled karton niet goedkoop. Oudenaller koopt haar golfkartonnen platen bij een Duitse kartonproducent, die verpakkingen en dergelijke maakt. Voor een plaat van 3 bij 1 meter betaalt ze zo'n 75 euro. De prijs daalt als ze meer afneemt.

"We bieden onze kasten daarom ook nauwelijks aan in winkels, omdat er dan nog een winstmarge overheen moet. De kasten kunnen goedkoper blijven als mensen ­direct via ons bestellen. "

Een kast van Raw Eco Design kost tussen de 160 en 560 euro, afhankelijk van de grootte. Bij een ander bedrijf, Dutch Design, betaal je voor een kleurrijk kartonnen krukje slechts 20 euro. Daar is het streven om duurzaam ­design voor een zo groot mogelijke groep mensen toegankelijk te maken. Dat karton is dan ook wat dunner dan de drie centimeter dikke planken van Raw Eco Design.

De krukjes zijn er in vele smaken: van printjes met boomstammen en koeienhuid tot tegeltjes of Delfts blauw. Hun 'Dutch Design Chair' kwam in 2011 op de markt en werd zo'n succes, dat het krukje in veel woonwinkels in Nederland te koop is.

Suzanne Min (28) uit Amsterdam heeft in haar woonkamer een harmonicakrukje staan. Voor zeven euro meegenomen bij hebbedingenwinkel Flying Tiger. "Dat karton is zo sterk. Het papier is heel dun, maar toch kun je er met je volle gewicht op zitten."

Beeld Raw Eco Design

Toen ze hem uit de verpakking haalde, was de kruk een plat pakketje. Ze klapte het papier als een harmonica uit elkaar en klikte beide uiteinden aan elkaar vast. "Ik hou wel van die rauwe materialen in huis; het staat heel leuk. En het handige is dat je hem zo in de la kunt leggen als je hem even niet nodig hebt."

In de stromende regen
Leuk hoor, al die kasten en krukjes van karton, maar wat als je er een dienblad vol hete koffie overheen gooit? Een paar waterdruppeltjes op een kast van Raw Eco Design blijkt niet erg te zijn, maar een flink overstromende plantenschotel? Dat kan niet.

"Het is net als een houten kast: zet je er een natte pot of borden op, dan krijg je kringen," zegt Oudenaller. "Maar als je water morst en je dept de kast gelijk droog, is er niets aan de hand." Dat heeft ze in het begin natuurlijk uitgebreid getest. "Ik heb een kast een keer drie dagen in de stromende regen gezet. Hij zwol op, vervormde wat, maar hij bleef retesterk."

De productontwerper schilderde haar keukenkast destijds wit met houtverf, hierdoor werd hij waterresistent. "Een kast gebruik je niet zo intensief als een tafel, je haalt er af en toe wat uit. Het blijft lang mooi."

Een eettafel daarentegen moet tegen een stootje kunnen. Een glas limonade dat omvalt en je kunt de tafel gelijk 'afserveren'. Of toch niet? De mannen van Cartoni Design impregneren hun kartonnen ­tafels. Limonade, rode wijn, tomatensaus eroverheen? Geen probleem; de tafel gaat ­járen mee.

"Onze meubels zijn een antwoord op de consumptiecultuur: gemaakt om over tien jaar nog steeds te gebruiken," zegt Marijn Muller (39), die vorig jaar Cartoni Design is begonnen met zijn compagnon Willem Tacken. Niet alleen het karton is verantwoord, zelfs de lijm voor de meubels is biologisch afbreekbaar.

Golfstructuur
Cartoni Design presenteerde onlangs haar eerste meubellijn, AMS, op de designbeurs van Milaan. Een strakke lijn, met een Scandinavische uitstraling, vernoemd naar hun vestigingsstad Amsterdam.

Het harmonicakrukje Beeld Suzanne Min

Op het eerste gezicht ogen de meubels niet van karton. Het karton wordt ingepakt met andere materialen, wat een verfijnd resultaat biedt. Wie beter kijkt, ziet de golfstructuur van het karton. "En juist die structuur maakt de meubels grafisch heel mooi," aldus Muller.

Met hun producten willen ze de schoonheid van duurzaam laten zien. Productontwerper Ernst Koning, ook ­tekenaar bij het merk Gispen, ontwierp hun eerste lijn. "We kregen in Milaan goede reacties op de stevigheid en bruikbaarheid, ze vonden het gaaf!" Aan het minimalistische design hangt een prijskaartje van zo'n 1000 euro voor een tafel, 1600 euro voor een kast.

Ook kidsproof en veilig voor de onhandige sterveling ­onder ons: een lamp. Een grafisch hoogstandje is de serie Scraplights van het merk Graypants. De sferische lampen bestaan uit dunne kartonnen ringen. Deze worden met een laser gesneden en daarna met de hand in elkaar gezet.

Tafel van Cartoni Design Beeld Willem van Gelder

Ecologisch, sociaal verantwoord en stijlvol: karton is met dit soort producten in één klap van haar goedkope imago af. Belangrijk detail: alle lampen hebben een brandwerende laag, zodat ze niet zomaar vlam vatten.

Voor wie nu denkt: ik heb nog wat karton in de kelder liggen, dit kan ik ook! Diegene heeft gelijk. Op internet zijn instructies te vinden hoe je gemakkelijk en snel een kartonnen meubel maakt.

Kijk bijvoorbeeld op voor het maken van een honing­raatkartontafel op www.vtwonen.nl/inspiratie/diy/tafel-maken-van-karton/. Lijmen, vouwen, in elkaar schuiven: je kunt er vele kanten mee op. Gemaakt in ­anderhalf uur, met slechts een scherp mes en een plaat karton.

Scraplights van het merk Graypants Beeld Babiche Martens

Adresjes voor kartonnen design

- Op de website rawecodesign.com kun je de kartonnen kasten ­bekijken en bestellen. In Amsterdam-Noord is tot september de showroom ­geopend: Zamenhofstraat 150.

- De kartonnen designmeubels van Cartoni Design staan in kunstwinkel X Bank in het W-hotel en op cartonidesign.com. In september openen ze een showroom in Circl op de Zuidas.

- De lampenserie Scraplights van het merk Graypants is bij meerdere woonwinkels te koop en te bekijken op graypants.com.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden