Plus

Zwanger en geen voorrang bij vaccinatie: ‘Zij hebben wel een baby aan boord’

Zwangere vrouwen met corona blijken wel degelijk een hoger risico te hebben op een ernstige vorm van de ziekte. Meer dan 400 van hen belandden met Covid-19 in het ziekenhuis, van wie 36 op de ic, blijkt uit nieuwe cijfers.

Een zwangere vrouw krijgt in de VS haar vaccinatie. Beeld REUTERS
Een zwangere vrouw krijgt in de VS haar vaccinatie.Beeld REUTERS

In het UMC Utrecht lagen afgelopen weken vier zwangere vrouwen met corona op de intensive care. “Twee van hen hebben we helaas te vroeg moeten laten bevallen, rond de dertig weken, omdat de moeder moest worden geïntubeerd,” zegt Kitty Bloemenkamp, hoogleraar verloskunde (UMC Utrecht).

“Op het moment dat de moeder in slaap wordt gebracht en aan de beademing gelegd, doen we een keizersnee. Bij een zwangerschap onder de 28 weken beademen we nog wel met de baby in de buik, maar daarna kan dat niet meer. Voor de vrouw en haar partner is dat natuurlijk vreselijk. Zij wordt een week later wakker zonder baby in haar buik. Op het kind heeft zo’n vroeggeboorte invloed voor de rest van het leven.”

Kans 2,5 keer zo groot

Tot voor kort werd verondersteld dat zwangere vrouwen met corona niet meer risico lopen dan leeftijdgenoten. Uit nieuwe cijfers van alle ziekenhuizen en verloskundigen blijkt dat zij bij een besmetting met Covid-19 zo’n 2,5 keer meer kans lopen om op de ic te belanden dan hun niet-zwangere leeftijdsgenoten. Dat risico is nog groter voor 35-plussers, zwangere vrouwen met een niet-westerse migratieachtergrond, zwaar overgewicht of een aandoening als diabetes of een longziekte.

Dat is min of meer logisch, zegt Bloemenkamp. “Een zwangerschap is topsport. Je hart gaat 40 procent harder werken, je longen krijgen minder ruimte door de groeiende baarmoeder en de afweer werkt anders om te voorkomen dat je lichaam het kind afstoot. Ook bij griep lopen zwangere meer risico op ernstige complicaties.”

Omdat vaccins niet op zwangere vrouwen worden getest, werd gezonde zwangere vrouwen tot voor kort afgeraden zich te laten vaccineren. Sinds vorige week is het advies aangepast. Inmiddels zijn alleen al in de VS meer dan 90.000 zwangere vrouwen tegen het coronavirus gevaccineerd met de mRNA-vaccins van Pfizer-BioNTech en Moderna, zonder ernstige bijwerkingen. Ook in bijvoorbeeld Israël worden vrouwen al maanden ingeënt met Pfizer. Daarom adviseert het RIVM alle Nederlandse zwangere vrouwen nu om zich te laten inenten zodra ze een oproep krijgen.

Niet aan de beurt

Veruit de meesten zijn voorlopig echter nog niet aan de beurt. Twintigers en dertigers krijgen vanaf eind juni een coronaprik. Bloemenkamp zou liever zien dat zwangere vrouwen voorrang krijgen, zoals in steeds meer landen. In België bijvoorbeeld kunnen ze sinds deze week een vaccinatieafspraak maken. “Nu uit cijfers blijkt dat ze een hoogrisicogroep zijn, zou ik zeggen: geef hun voorrang. Absoluut gezien gaat het niet om hoge aantallen die op de ic belanden, maar zij hebben wel een baby aan boord. Je hebt te maken met twee mensen in plaats van één.”

Zo’n anderhalf miljoen 60-minners uit medische risicogroepen, zoals astma- en diabetespatiënten, worden vanaf deze week via hun huisarts uitgenodigd om een Pfizer-vaccin te halen bij de GGD.

“Het gaat om patiënten die jaarlijks een uitnodiging voor de griepprik krijgen. Zwangere vrouwen vallen daar in eerste instantie niet onder,” zegt een woordvoerder van het Nederlands Huisartsen Genootschap.

Alsnog voorrang

De praktijk is echter iets minder zwart-wit. Gynaecologen raden zwangere vrouwen vanwege het verhoogde risico op complicaties al jaren aan om wél een griepprik te halen. Dat kan gewoon bij een apotheek, op eigen kosten. Coronavaccins zijn daar echter niet te koop. Hoogleraar Bloemenkamp hoopt daarom dat zwangere vrouwen al dan niet via hun huisarts alsnog voorrang krijgen. “Zelf raad ik mijn patiënten met onderliggende aandoeningen aan om te kijken of ze via hun medisch specialist een vaccin kunnen krijgen.”

Verloskundigenorganisatie KNOV laat weten bij het ministerie van VWS aandacht te hebben gevraagd voor het risico dat zwangere vrouwen lopen. Twee weken geleden adviseerde een werkgroep van beroepsorganisaties rond geboortezorg om gezonde zwangere vrouwen ‘routinematig’ te vaccineren en 35-plussers, zwangere vrouwen met een migratie-achtergrond, verminderde weerstand of een aandoening ‘met nadruk’.

“Als werkgroep gaan wij niet over wie voorrang krijgen,” zegt Christianne de Groot, bestuurslid van de NVOG en hoofd verloskunde en gynaecologie van het Amsterdam UMC. “Dat is aan de minister.”

“Niet alle zwangere vrouwen zijn bekend als zwanger bij hun huisarts,” zegt een woordvoerder van minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) in een reactie. “Dat maakt het lastig om hen uit te nodigen voor een coronavaccinatie,”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden