Plus

Zorgen over steeds zouter en warmer water

Door een ‘perfect storm’ van weinig aanvoer via de rivieren, aanhoudende hitte en het ontbreken van neerslag daalt het peil van de Nederlandse wateren steeds verder. De daaropvolgende verzilting en opwarming van het water leidt tot zorgen bij bedrijven: ‘Kunnen koelwater niet meer kwijt.’

Sander van Mersbergen
De aanhoudende droogte zorgt voor lage waterstanden en watertekorten in onder andere de Maas (hier op de foto) en Rijn. Beeld ANP
De aanhoudende droogte zorgt voor lage waterstanden en watertekorten in onder andere de Maas (hier op de foto) en Rijn.Beeld ANP

Hoewel de ‘waterafhankelijke industrie’ nog geen acute problemen heeft, maken bijvoorbeeld chemie-, staal- en voedingsbedrijven zich grote zorgen, stelt Roy Tummers van grootverbruikersvereniging VEMW. Een van de grote problemen is het zoutgehalte van het water. Vooral het westen van het land heeft last van verzilting. Tummers: “Te zout water kan leiden tot corrosie en slijtage van materiaal.”

Rijkswaterstaat zegt dat de zoutgehaltes ‘nog niet direct’ boven de grenswaarden komen, maar door de dalende aanvoer van water vanuit de Rijn is er wel ‘steeds minder zoet water om de verzilting tegen te gaan’. Onder meer bij het Noordzeekanaal en bij de monding van de Hollandsche IJssel bij Krimpen is de situatie inmiddels ‘kwetsbaar’, schrijft het rijk in de zogenaamde droogtemonitor.

Naast het zoutgehalte is ook de temperatuur van het water een potentieel probleem voor bedrijven. Op diverse plekken is de watertemperatuur al rond de 23 of zelfs 24 graden. Tummers: “Als water te warm is, mogen bedrijven met koelsystemen hun water niet altijd meer lozen. Dat kan leiden tot problemen met de productie.”

Uitzonderlijk laag

Voorlopig is het einde van de problemen nog niet in zicht. De aanvoer van water via de Rijn en de Maas daalt nog steeds, en dreigt de komende weken zelfs een ‘uitzonderlijk laag’ niveau te bereiken. Door de Rijn stroomt bij Lobith momenteel nog maar 775 kubieke meter water per seconde en zal de komende week verder dalen richting 750 kubieke meter per seconde.

Ook de waterafvoer via de Maas daalt, nog sneller dan verwacht. In de gisteren verschenen droogtemonitor schrijft Rijkswaterstaat dat dat mogelijk komt doordat in België de stand van de stuwen in de rivier is aangepast. De rivier voert op dit moment bij Maastricht nog maar 25 kubieke meter water per seconde af, aldus Rijkswaterstaat.

Ook vanuit de lucht hoeft Nederland de komende weken weinig water te verwachten. Dat leidt er inmiddels toe dat ook de waterstanden in het IJsselmeer en het Markermeer dalen. “Maar er is op dit moment voldoende water beschikbaar om aan de watervraag te voldoen,” schrijft Rijkswaterstaat. Ook de grondwaterstanden laten nagenoeg overal een dalende trend zien.

Water opslaan

De les van deze droge zomer is volgens experts dat Nederland anders om zal moeten gaan met water. “Het vereist echt een andere denkwijze,” zegt Inge Wesel, senior beleidsmedewerker bij waterschap Brabantse Delta. “We zijn gigantisch goed in water onttrekken, maar nu komen we erachter dat we ook water moeten vasthouden voor lange periodes van droogte.”

Daar wordt wel aan gewerkt, in de vorm van een deltaplan zoetwater. “De les van dit jaar is dat daar nog veel meer vaart mee moet worden gemaakt,” zegt Tummers. “De overheid moet werken aan een systeem waarbij water langer vastgehouden kan worden, een systeem van bergen en opslaan. En waterverbruikers, zoals wij, moeten hun best doen om minder water te gebruiken.”

Het Managementteam Watertekorten (MTW) komt vandaag bijeen om te bepalen of nieuwe maatregelen nodig zijn. Sinds vorige week kampt Nederland officieel met een watertekort. Het schaarse water zal volgens wettelijke afspraken worden verdeeld, zodat dijken, veengebieden en zeer kwetsbare natuur zo lang mogelijk worden voorzien van water.

Er zijn al veel maatregelen genomen om water vast te houden, de waterkwaliteit te behouden en het beschikbare water zo optimaal mogelijk te verdelen. Waar nodig wordt extra water aangevoerd, op steeds meer plaatsen wordt hiervoor gebruik gemaakt van tijdelijke pompinstallaties. In Zuid- en Oost-Nederland zijn op grote schaal onttrekkingsverboden uit oppervlaktewater ingesteld. Onder meer de landbouw wordt daardoor getroffen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden