Zorgen in het onderwijs: ook het tekort aan schoolleiders loopt op

Terwijl het lerarentekort nog altijd een grote zorg is, loopt ook het tekort aan schoolleiders verder op. ‘De problemen stapelen zich op.’

Leraren voerden eerder dit jaar tijdens een landelijke onderwijsstaking actie op het Malieveld. Beeld Bart Maat/ANP

Het aantal basisscholen dat zonder schoolleider zit, blijft groeien. Vorig jaar waren er 800 vacatures, dit jaar zijn het er 850. “Dat betekent dat een op de twintig scholen geen schoolleider heeft,” zegt Petra van Haren, voorzitter van de Algemene Vereniging voor Schoolleiders (AVS). Hoewel het precieze aantal onbekend is, weet de vereniging dat de vraag in Amsterdam het grootst is. “Daar ligt de piek.”

Het probleem lijkt nu tot een kookpunt te komen: “We zijn continu bezig geweest met het ­oplossen van het lerarentekort, in aantallen gaat dat om meer mensen. Maar als we kijken naar het percentage, dan is het tekort aan schoolleiders een groter probleem.”

Baukje van der Wissel (51), directeur van MKC Zeeburgereiland, herkent het probleem. “Wat voor leerkrachten geldt, geldt ook voor schoolleiders: we staan onder druk. Mijn werk wordt er niet leuker op nu het lerarentekort groeit.”

Na een loopbaan als onderwijzer werd Van der Wissel bijna tien jaar geleden schooldirecteur. “Ik wil mensen faciliteren en in hun kracht zetten, maar neem nu dit schooljaar: als directeur heb ik veel nieuwe personeelsleden, die op het laatste moment zijn aangenomen. Ik moet hen helpen opstarten en ervoor zorgen dat alle neuzen dezelfde kant op staan. En dan melden zich opeens twee leerkrachten ziek. Nu ben ik dus alleen maar bezig met vervanging regelen, met puzzelen: hoe krijg ik dit voor elkaar? Dan wil ­iemand wel invallen, maar dan zonder de extra taken, zoals ouder­gesprekken. Wie vangt dat op? Dat doe ik dan zelf. Terwijl ik maar een paar ochtenden per week administratieve ondersteuning heb en slechts twee dagen een conciërge. De rest van de week zijn alle taken voor mij.”

Salarisverhoging

Voor Van der Wissel is de rek er zo langzamerhand wel uit. “Ik weet niet of ik het zo nog leuk vind. Daar schrik ik van, maar de omstandig­heden waarin we nu ons werk moeten doen...”

En dan blijft een salarisverhoging voor schoolleiders ook nog uit, terwijl leerkrachten die bij de cao-onderhandelingen in juni vorig jaar wel kregen. Nog voor alle afspraken rond waren, is destijds een onderhandelaars­akkoord gesloten voor leerkrachten in het primair onderwijs, waarin onder meer een salarisverhoging van gemiddeld 8,5 procent is opgenomen. Ook werd afgesproken dat voor schoolleiders en onderwijsondersteunend personeel de zaken later zouden worden opgepakt.

“Er moest destijds een cao komen, anders zouden we de 270 miljoen euro die structureel extra naar de sector zou komen, niet krijgen van het ministerie van Financiën,” legt Van Haren uit.

Verantwoordelijkheid

De cao zou tot maart 2019 gelden, maar omdat de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst spaak liepen, is er niets meer voor de andere twee groepen geregeld. Het gevolg: schoolleiders verdienen nu soms bijna hetzelfde als leerkrachten. “Met name adjunct-directeuren.”

Van der Wissel moet het op haar school met 220 leerlingen zonder adjunct-directeur stellen. “Ik heb nu een teamleider die bewust geen ­adjunct-directeur wil worden, omdat ze dan minder gaat verdienen.”

De AVS trapte het schooljaar niet voor niets af met de actie ‘#schoolleidergezocht in Amsterdam’. “De problemen in het onderwijs stapelen zich op. Wat er moet gebeuren? De functie moet aantrekkelijk worden gemaakt. Een schoolleider heeft een enorme verantwoordelijkheid; voor de leerlingen, de begroting, het personeel. Bij verantwoordelijkheden horen een passend salaris én ondersteuning.”

Van der Wissel: “Mensen zeggen wel­eens: jullie zeiken zo in het onderwijs, maar dit is onze realiteit. Schoolleider is een prachtig vak, maar er wordt nu te veel van ons gevraagd.”

Nijpende tekorten

Het ministerie van Onderwijs erkent dat schoolleiders van groot belang zijn voor de onderwijskwaliteit. In een reactie laat een woordvoerder weten dat zowel het lerarentekort als het tekort aan schoolleiders dagelijks de aandacht krijgt. Omdat schoolleiders vaak eerst leraar zijn geweest, vissen we grotendeels in dezelfde vijver wanneer we de tekorten willen aanpakken, aldus de woordvoerder. Ondanks de maatregelen die eerder zijn genomen om de vacatures in het onderwijs te vervullen, zoals extra investeringen om zij-instroom te stimuleren en werkdruk te verminderen en een subsidie voor herintreders, zijn de ­tekorten nog altijd nijpend.

Het ministerie van Onderwijs doet op dit moment onderzoek naar de factoren die leiden tot ongewenste uitstroom van schoolleiders en de factoren die nodig zijn voor een succesvolle loopbaan van schoolleiders. Daarmee hoopt het ministerie in de toekomst de uitval te kunnen terugdringen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden