Zorgelijk: zo droog als nu is het normaal pas in augustus

De landbouw heeft het zwaar omdat voor het derde jaar op rij nauwelijks neerslag valt.Beeld ANP

Het voorjaar is zo droog dat problemen optreden die zich doorgaans pas hoogzomer voordoen. In de Amsterdamse parken worden de jongste planten en de rododendrons al extra gesproeid.

Al eind april gingen bij Waternet alle alarm­bellen af vanwege de droogte. In het riviertje de Geer bij Wilnis moest in allerijl een dam worden gebouwd om rond de Vinkeveense Plassen de natuur te beschermen tegen het brakke en voedselrijke water dat toestroomde. “Dat was wel heel apart,” zegt een woordvoerder. “Dit kwam heel vroeg.”

Het was alsof Waternet in één klap terug was in de extreem droge zomer van twee jaar geleden. Toen viel er maandenlang zo weinig regen dat ten zuiden van Amsterdam voortdurend de voor uitdroging kwetsbare veendijken werden geïnspecteerd.

Gemeenten werden verzocht de sportvelden niet meer te sproeien vanuit de sloten. In de ­Watergraafsmeer werd voor het eerst in jaren het water niet meer weggepompt maar ingelaten, 6 miljoen liter per dag, om verzakkingen door droogvallende funderingen te voor­komen.

Hitteplan

Het zou deze zomer best nog een graadje erger kunnen worden. Met Waternet en waterschap Amstel, Gooi en Vecht maken ook de andere waterschappen zich grote zorgen. Na de droogste meimaand uit de geschiedenis komt de droogte nu al op een peil dat normaal gesproken pas in augustus wordt bereikt.

Vooralsnog zijn de gevolgen te overzien. “We zorgen dat we overal het afgesproken waterpeil vasthouden door water in te laten,” zegt waterschapsbestuurder van Amstel, Gooi en Vecht Bea de Buisonjé. “De hoeveelheid water is op peil, de kwaliteit is goed en de dijken zijn afgelopen jaren goed onderhouden. Daar verwachten wij geen problemen.”

Maar de zomer moet nog komen. Zondag regende het een beetje, maar het is in de verste verte niet genoeg. Pas over een dag of tien wordt weer wat regen verwacht waarmee het ‘neerslagtekort’ volgens het KNMI uitkomt op zo’n 160 millimeter. Zelfs in recordjaar 1976 was het rond deze tijd niet zo droog.

Vooral op de hoger gelegen zandgronden in het oosten en het zuiden van het land heeft de droogte grote gevolgen. Omdat hier geen water wordt aangevoerd vanuit de grote rivieren vallen de beken droog. De landbouw heeft het zwaar omdat voor het derde jaar op rij nauwelijks neerslag valt. Nu al is het in delen van Limburg en de Veluwe verboden om akkers te bevloeien.

In de stad zijn nog geen grote gevolgen merkbaar. Na de zomer van 2018 heeft de gemeente een hitte- en droogteplan opgesteld omdat toen bleek dat het groen in de parken kwetsbaar is. In 2018 was de gemeente bijna een half miljoen euro extra kwijt aan sproeiwater en toch moest er voor 1,4 miljoen euro aan dode planten en bomen worden vervangen. In totaal liepen de kosten van de droogte die zomer op tot 3,5 miljoen.

Verzakkingen

Toen was de schade ook voor Amsterdammers duidelijk te zien doordat het gras verkleurde. Nu wordt alleen wat extra water gegeven, in onder meer het Vondelpark en het Amstelpark, aan jonge aanplant en planten die extra kwetsbaar zijn, zoals de rododendron.

Als droogte vaker voorkomt door klimaat­verandering, dreigen ook meer verzakkingen van gebouwen en leidingen. De veengronden in en om de stad klinken sneller in, waardoor veel broeikasgassen vrijkomen. Verder zorgt droogte voor ongezond zwemwater.

Dan nog zullen de gevolgen hier altijd minder groot zijn dan in de hoge zandgronden in het oosten of zuiden van het land. In het lager gelegen westen van het land blijft water toestromen via de grote rivieren. “Dat wordt weer verdeeld via sluizen, pompen en stuwen naar delen waar water nodig is,” zegt de woordvoerder van het waterschap. “Ook hebben we relatief weinig akkerbouw in onze regio, waardoor er veel minder gesproeid hoeft te worden.”

Ook in 2018 bleek het verschil van de Amsterdamse regio met helemaal van neerslag afhankelijke streken in het oosten en het zuiden levensgroot. Zelfs hoogzomer was het volgens Waternet toen niet nodig om Amsterdammers te vragen hun tuin niet te sproeien.

Beeld Jamie Groenestein
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden