Plus

Zorgautoriteit: Zeker 170.000 operaties moeten worden ingehaald

De ziekenhuizen hebben door de coronacrisis weliswaar veel minder gewone operaties kunnen doen, maar veertig tot vijftig procent van de ingecalculeerde zorg hoeft helemaal niet te worden ingehaald. Er blijft nog steeds een stuwmeer van 170.000 tot 210.000 operaties over.

Het stuwmeer aan zorg dat moet worden ingehaald wordt landelijk geschat tussen de 170.000 en 210.000 operaties. Beeld ANP
Het stuwmeer aan zorg dat moet worden ingehaald wordt landelijk geschat tussen de 170.000 en 210.000 operaties.Beeld ANP

Dat blijkt uit de vrijdag gepresenteerde berekeningen van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) over de gevolgen van de corona-uitbraak voor de inhaal- en vervolgzorg. Door de lockdowns zijn er minder slachtoffers van ongelukken in het ziekenhuis beland, zijn er minder sportblessures en minder botbreuken. En door alle afstandsmaatregelen zijn er ook minder mensen die met een andere infectie dan Covid-19 in het ziekenhuis terecht gekomen. Ook zijn er patiënten bij wie de klachten zijn overgegaan, waardoor een ingreep niet meer nodig is. En er zijn mensen in de tussentijd overleden.

Al bij al scheelt dat heel veel ingrepen. Door bijna de helft van de geschatte 340 tot 380 duizend ingecalculeerde operaties kan een streep worden gezet. Toch werd vorige week al duidelijk dat de inhaalzorg een zware last is voor de Amsterdamse ziekenhuizen, vanwege veel (langdurig) ziek en overbelast personeel en de druk die de zorg van coronapatiënten vraagt.

11.000 patiënten op een wachtlijst

Amsterdam UMC, dat ongeveer 6000 patiënten op de wachtlijst heeft staan, moest zelfs operaties afzeggen. In Amsterdam staan ten minste 11.000 patiënten op een wachtlijst.

Het stuwmeer aan zorg dat moet worden ingehaald, wordt landelijk geschat tussen de 170.000 en 210.000 operaties, zo’n 11 tot 14 procent van wat er voor de pandemie in een jaar wordt geopereerd.

Is dat een meevaller? Nee, zegt Jacek Magala woordvoerder van de beroepsvereniging van verpleegkundigen en verzorgenden V&VN. “De zorg is gevangen in een permanente crisis. Covid is anderhalf jaar onder ons en je ziet een stapeling van problemen: ziek personeel, zorgmedewerkers die langdurig niet kunnen werken omdat ze door overbelasting psychische klachten hebben. We zien dat op de ic’s nu juist minder ic-verpleegkundigen beschikbaar zijn dan een jaar geleden en dat de wijkverpleging het drukker heeft met patiënten die thuis op een operatie moeten wachten en dus meer zorg nodig hebben. Het is een neerwaartse spiraal: er is steeds meer werk en er zijn steeds minder mensen om het te doen.”

Onhaalbaar

Minister Tamara van Ark wil dat de inhaalzorg nog dit jaar worden ingehaald, met een kleine uitloop in 2022. Onhaalbaar, zegt de V&VN.

De NZa ziet ook dat het verzuim stijgt. Zo zit nu 4,5 procent van de verpleegkundigen langer dan drie maanden thuis, waar dat in 2019 nog 3,5 procent was. Uit de berekeningen van de NZa blijkt ook dat het aantal verwijzingen naar de GGZ van jongeren de afgelopen maanden is gestegen met 15 procent, ten opzichte van de jaren voor corona.

In totaal hebben huisartsen sinds maart 2020 1,49 miljoen minder verwijzingen naar de medisch specialisten gestuurd dan voorheen. Wat dat precies betekent is onduidelijk. Gevreesd wordt dat er vele patiënten zijn blijven lopen met verwaarloosde klachten en verergerde kwalen, met grote complicaties tot gevolg. Daar ziet de NZa naar aanleiding van dit rapport toch een lichtpuntje, nu steeds duidelijker wordt welke patiënten er op dit moment nog op een operatie wachten. “We zien dat veel urgente zorg toch is doorgegaan. Er zijn vooral veel operaties uitgesteld die zonder veel risico’s op onomkeerbare gezondheidsschade konden worden uitgesteld,” zegt Erik Bloem woordvoerder van de NZa.

Wachttijden

De NZa heeft ook gekeken naar wachttijden. Bij een aantal ingrepen is die flink opgelopen, zoals bij een heupvervanging (+2,9 weken), knievervanging (+4,3 weken) en een operatieve behandeling van stressincontinentie (+4,6 weken). Er zijn veel en grote regionale verschillen. Zo is de wachttijd voor een operatie aan de kniebanden in Noord-Holland/Flevoland gemiddeld met meer dan drie weken opgelopen, afgezet tegen 2019. In Brabant zijn de wachttijden voor dezelfde ingreep juist teruggelopen.

Het aantal mensen op een wachtlijst voor de verpleeghuizen en gehandicaptenzorg is landelijk fors gedaald met respectievelijk ruim 5000 en ruim 600 wachtenden.

De vijf meest voortkomende operaties van het stuwmeer aan inhaalzorg

- Staaroperaties (18%)

- Heup- en knievervanging (9%)

- Liesbreuken en andere buikwandbreuken (7%)

- Operaties bij spataderen (3%)

- Operaties bij vrouwen met incontinentieklachten en/of een verzakking (3%).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden