PlusReconstructie

Zo werden verdachten van aanslag op De Vries na een uur gepakt

Een razendsnelle analyse van camerabeelden en tientallen tips van ooggetuigen brachten de politie op het spoor van de vermoedelijke daders achter de aanslag op Peter R. de Vries. Een reconstructie van een geslaagde arrestatie na een uur.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Het is 19.29 uur en 59 seconden op dinsdagavond als het alarmeringsnetwerk P2000 signalen begint uit te braken over een Schietpartij in de Lange Leidsedwarsstraat in Amsterdam. Tussen het Leidseplein en de Prinsengracht ligt een man bloedend op straat. Omstanders zien al snel om wie het gaat: Nederlands bekendste misdaadverslaggever Peter R. de Vries.

De man die normaal gesproken een aura van onoverwinnelijkheid uitstraalt, ligt er kwetsbaar bij. Sommige omstanders filmen hem en sturen de beelden het internet over. Een vrouw doet het enige juiste: ze sluit zijn hand in de hare, terwijl ze wacht op hulp.

Al na enkele minuten heeft de Amsterdamse politie door met welk formaat incident ze te maken heeft. Er moet als de wiedeweerga een viersporenbeleid worden gevoerd: De Vries moet zo snel mogelijk naar het ziekenhuis gebracht, omstanders moeten op afstand worden gehouden, de Forensische Opsporing moet onderzoek kunnen doen en de klopjacht op de dader(s) moet uit de startblokken.

Roodgloeiend

Agenten zijn als eerste ter plaatse. Terwijl De Vries op straat wordt gereanimeerd en ambulancepersoneel hem snel daarna naar het ziekenhuis brengt, staan in het operationeel centrum, de vroegere meldkamer, de telefoonlijnen roodgloeiend. Mensen bellen om te vertellen dat ze vijf schoten hebben gehoord, anderen zeggen de dader te hebben gezien.

Op basis van ooggetuigen werkt de politie aan een bruikbaar signalement van de schutter. Het moet gaan om een man met een tenger postuur in een donkergroene jas met camouflagevlekken en een donkere pet op. Het signalement wordt verspreid via Burgernet.

Bij het operationeel centrum komt niet alleen bruikbare informatie binnen, maar ook veel desinformatie. Zo hebben omstanders een rennende man over de Prinsengracht voor de dader gehouden. Dat blijkt bij nader inzien een cameraman te zijn, vertelt een bron. Jongens verspreiden voor de grap een foto van een jongen die op de dader lijkt. Anderen spreken over een ontvoering van Sonja Holleeder. Het blijkt allemaal niet te kloppen. “Er was meteen veel fake news,” vertelt politiewoordvoerder Jean Fransman. “Dat leverde ons veel extra werk op, want alles moest worden gecheckt.”

Stomste plek

In het Real Time Intelligence Center (RTIC) van de Amsterdamse politie bekijken analisten de brij van meldingen en camerabeelden. De schutter heeft zo’n beetje de stomste plek uitgekozen om een liquidatiepoging te doen. Het is een van de drukste plekken van Amsterdam, bijna naast het politiebureau Lijnbaansgracht en het wemelt er van de beveiligingscamera’s.

Razendsnel lezen de RTIC-medewerkers camerabeelden uit en checken de informatie die via het operationeel centrum binnenstroomt. Daar zitten ook enorm bruikbare tips tussen. Zo zien ooggetuigen een Renault Kadjar over de Prinsengracht rijden. Het lijkt of hij een parkeerplek zoekt, vertelt een getuige aan Crimesite. Dan rent een man ‘in een camouflagepak’ naar de auto en stapt in. De getuige geeft het meteen door aan passerende politieagenten.

De driehoek van burgemeester Femke Halsema, hoofdofficier René de Beukelaar en eenheidschef Frank Paauw weten inmiddels wat er aan de hand is en snellen naar het hoofdbureau aan de Elandsgracht. In Den Haag wordt minister Grapperhaus ingeseind, die naar de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid gaat.

Kenteken

Dan hebben ze in het Real Time Intelligence Center de Renault Kadjar in de smiezen gekregen. Beelden geven het kenteken van de auto prijs. Ze voeren dat in het ANPR-systeem in, zodat camera’s boven de weg het kenteken herkennen. Niet veel later zal er een hit zijn, ergens in de buurt van de A4. Waar precies, dat wil de politie niet loslaten.

Inmiddels zijn een arrestatie-eenheid, de Koninklijke Marechaussee en snelle Audi’s van de Dienst Infra van de Landelijke Eenheid uitgerukt. Op basis van signalen achtervolgen agenten meerdere personen. Iets na half negen ’s avonds achtervolgt de politie te voet een 18-jarige jongen in Amsterdam-Oost. Bij de Hugo de Vrieslaan wordt hij op basis van zijn signalement gearresteerd. Een dag later zal hij weer worden vrijgelaten.

Op de A4 richting Den Haag jaagt de politie op vermoedelijk de juiste verdachten. Ter hoogte van Leidschendam, precies bij de afrit, rijdt de politie hun Renault klem. Twee mannen worden overmeesterd. Het blijken een 35-jarige Pool uit Maurik (Gelderland) en een 21-jarige man uit Rotterdam te zijn. Eén van hen is volgens politiecommissaris Frank Paauw de vermoedelijke schutter. Bij latere huiszoekingen in Maurik, Rotterdam en Tiel vindt de politie geld en munitie.

Dubbel gevoel

Zo lijkt het er sterk op dat de politie na een uur de twee uitvoerders van de liquidatiepoging op Peter R. de Vries te pakken heeft gekregen. Gerrit van de Kamp, voorzitter van politievakbond ACP, heeft waardering voor de geslaagde politieoperatie. Tegelijk maakt hij duidelijk dat de plek van de liquidatiepoging bijna garant staat voor ontdekking. “De kans dat je op die plek ongezien en onherkenbaar wegkomt, is nihil. Het zegt ook veel over de daders, dat ze zich zo vrij hebben gevoeld. Het betekent dat ze nergens voor terugdeinzen.”

Woordvoerder Jean Fransman van de Amsterdamse politie zegt dat zijn collega’s met een dubbel gevoel terugkijken op de snelle arrestaties. “We zijn allemaal heel blij dat we zo snel verdachten hebben kunnen aanhouden. Toch overheerst de schrik en de ernst. Vergeet niet dat veel Amsterdamse collega’s Peter R. de Vries persoonlijk kennen. Hij heeft ons in meerdere onderzoeken geholpen met bruikbare informatie.”

Volgens Fransman hebben de tientallen tips van ooggetuigen bijgedragen aan de snelle vangst van de twee verdachten. Woensdagmiddag stond de teller al op meer dan honderd tips. Een Team Grootschalig Onderzoek onderzoekt al die tips op bruikbaarheid. “Uiteindelijk moet het onderzoek ook leiden tot bewijs voor een veroordeling.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden