Plus

Zo verliepen de demonstraties rond de intocht

De intocht van Sinterklaas is zaterdag relatief rustig verlopen. Grote incidenten bleven uit, maar op een paar plekken was de sfeer wel uiterst grimmig. ‘Schaam je kapot!’

Sympathisanten van actieclub Kick Out Zwarte Piet (KOZP) demonstreren tijdens de intocht van Sinterklaas in Leeuwarden. Beeld ANP

Het is koud in Alkmaar, en Sinterklaas wordt pas over een uur verwacht. Maar even na twaalf uur ’s middags is het protestvak voor de activisten van ‘Kick Out Zwarte Piet’ (KOZP) al vol. Zo’n tachtig mensen wachten rustig op de intocht. 

De groep heeft zich goed voorbereid. Ze hebben hun eigen beveiligers meegenomen. En ze hebben een woordvoerder. “We blijven rustig. Rustig,” zegt die tegen de rest. “Als de politie zegt dat we moeten gaan, dan gaan we. Maar niet rennen!”

Meerdere Alkmaarders laten merken wat ze van de demonstratie vinden en lopen hoofdschuddend voorbij. “Doe er maar een ketting omheen,” roept iemand. “Domme zwarte,’’ zegt een voorbijganger tegen één van de demonstranten. En daarna: “Ik ben in mijn eigen land. Ik zeg wat ik wil.” Een agent loopt naar de man toe, praat even met hem, en bevestigt dat hij mag zeggen wat hij wil. Maar hou het rustig.

Demonstratie in Nijmegen. Beeld ANP

Regels

En rustig blijft het, althans: relatief rustig. Niet vanzelf. De demonstranten en tegen-demonstranten worden strikt van elkaar gescheiden, en de politie ziet streng toe op het naleven van de regels die overal zijn opgesteld. In onder meer Nijmegen, Leeuwarden en Dordrecht worden mensen door agenten aangesproken als ze foto’s maken van anti-Piet-demonstranten. Gemaakte foto's moeten worden gewist.

Als in Apeldoorn, de plek van de landelijke intocht, een groep Pegida-aanhangers zich niet aan de regels houdt, 
worden zij aangehouden. Twaalf zijn het er, verkleed als Zwarte Pieten, inclusief Pegida-voorman Edwin Wagensveld. Als een agent voorman Wagensveld vraagt naar het aangewezen vak te gaan, houdt hij zijn handen naar voren. “Het is een kinderfeest, en daar hoort Zwarte Piet bij,” zegt Wagensveld. Hij wordt met zijn kompanen in een politiebus gezet.

Edwin Wagensveld, voorman van Pegida, wordt verkleed als Zwarte Piet aangehouden in Apeldoorn tijdens de intocht van Sinterklaas. Beeld ANP

In zes steden waren tevoren anti-Piet-demonstraties aangekondigd: Den Haag, Alkmaar, Groningen, Dordrecht, Leeuwarden en Nijmegen. Rond alle demonstraties, en ook bij de landelijke intocht in Apeldoorn, is de politie  zaterdag massaal – en zichtbaar goed voorbereid – aanwezig. 

Mede daardoor verloopt de intocht in alle genoemde steden zonder grootschalige incidenten. De groepen demonstranten hebben spandoeken laten maken (‘Alkmaar kan het’) en zingen liedjes (‘Zwarte Piet, doet verdriet, ga maar met pensioen’). De grootste groep demonstranten is in Den Haag: daar gaat het om enkele honderden mensen. Het protestvak op het Koekamp. Ze hebben spandoeken met teksten als ‘Kom tot inkeer, geen Zwarte Piet meer!’ Tot incidenten komt het niet, al moeten de demonstranten wel door de politie worden begeleid als ze terug naar huis gaan.

De intocht in Leeuwarden. Beeld ANP

Grimmig

In Leeuwarden wordt het rond één uur grimmig als voorbijgangers beginnen te schreeuwen tegen het handjevol demonstranten in het protestvak. De politie voert er enkele af, zonder iemand aan te houden. Tien minuten later probeert een groep tegendemonstranten het plein te bereiken: de politie is snel met aanwezig en verdrijft de groep met wapenstokken en honden van het plein. 

Ook in Dordrecht moet de politie een groep mannen tegenhouden die naar de anti-activisten willen. Een groep agenten vormt een buffer rond het protestvak en stuurt de pro-Pieters weg. Sommigen steken een middelvinger op naar het protestvak. Als de mannen even later op de plek staan waar Sinterklaas passeert, juichen ze hem toe alsof hij een bekende voetballer is. ‘Sinterklaas, wie kent hem niet, Sinterklaas, Sinterklaas, en natuurlijk Zwarte Piet.’ 

In Alkmaar blijft het lang grimmig. Jongens met capuchons steken middelvingers op richting de demonstranten. Ze worden weggestuurd, maar blijven terugkomen. De politie sluit de straat rond het protestvak af, maar de groep vooral jonge jongens laat zich niet wegjagen. “Schaam je kapot,’’ scanderen ze in de richting van de anti-Piet-demonstranten. En: “Laat je land maar in de steek!’’ 

De jongens besluiten zich tegen de politie te verzetten. Ze tellen af en duwen bij nul tegelijk tegen de agenten. Rond half drie besluit de politie de groep te omsingelen en hen weg te drukken naar een rustigere plek. De demonstranten van Kick Out Zwarte Piet trommelen en zingen intussen rustig door. 

Als om kwart voor drie Sinterklaas passeert, worden met name de Zwarte Pieten luidruchtig toegejuicht door een deel van het publiek langs de route. De groep jongeren - sommigen niet ouder dan 14, 15 jaar - beweegt opnieuw richting de anti-Pieten. De politie besluit een linie rond het vak te vormen. Even na drie uur begeleiden agenten de demonstranten richting de bus, waarmee ze huiswaarts keren. Jerry Afriyie, voorman van Kick Out Zwarte Piet, voordat hij de bus instapt: “Wij demonstreren niet omdat we het leuk vinden, maar omdat het nodig is.”

Clash

In Nijmegen blijft een gevreesde clash tussen anti-Pieters en NEC-supporters uit. De fans komen wel, en schelden wat richting de demonstranten, maar vertrekken als de politie hen wegstuurt. Er zijn ruim twee keer zoveel agenten (honderd) als actievoerders aanwezig. “We mogen niet eens vrij rondlopen, omdat we anders klappen krijgen,” zegt één van hen.

En de landelijke intocht in Apeldoorn? Daar blijft het rustig. Het valt kinderen en ouders wel op dat Sinterklaas nogal snel langs de menigte gaat, maar incidenten blijven uit. De politie heeft voor de intocht wel een groep supporters van Go Ahead Eagles aangehouden, die mogelijk op weg waren naar de intocht, maar die mogen even later weer gaan.

Tegen één demonstrant kan de politie niets doen. Hoog boven de menigte in Apeldoorn vliegt even voor één uur een vliegtuigje met een spandoek. De tekst: ‘Wij houden van Zwarte Piet!’

Protest van Kozp in Den Haag. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden