Plus

Zo gaat Nederland straks besmetting met corona te lijf

Beeld EPA

Italië, Tenerife, Tirol, Duitsland. Het coronavirus komt letterlijk steeds dichterbij. Ook in ons land ligt het draaiboek om in te grijpen na een besmetting al klaar. ‘Zolang het stil blijft op mijn mobiel, is het goed.’

Wat gebeurt er in ons land met meldingen van ‘verdachte’ situaties en hoe wordt er gehandeld als een zieke ook echt besmet blijkt met het coronavirus? Daarvoor is een protocol opgesteld. Maar hoe en waar de patiënt wordt behandeld, verschilt nog steeds per geval.

Mensen die in Nederland het coronavirus blijken te hebben, kunnen in vrijwel alle ziekenhuizen - groot en klein - terecht voor isolatie. Het is, onder de juiste omstandigheden, zelfs mogelijk dat ze thuis uitzieken.

Een appgroep verbindt de experts die belast zijn met de preventie tegen corona. Aan de top van de keten staan mensen als Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM en Aura Timen, hoofd van het Centrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding. “Als er een geval is, wordt dat direct via deze groep gedeeld,” vertelt een betrokkene. “Tot de deelnemers behoort iedereen die ertoe doet. Zolang het stil blijft op mijn mobiel, is het goed.”

Verschijnselen

De afgelopen weken zijn al tientallen mensen in ons land getest op het coronavirus. Het ging vooral om reizigers die in China waren geweest en griepachtige klachten hadden, of op één van de beruchte cruiseschepen verbleven. Al die tests waren tot nu toe negatief.

Als iemand met ziekteverschijnselen zich bij een huisarts meldt en de arts denkt dat de patiënt mogelijk het coronavirus heeft, bijvoorbeeld omdat iemand in één van de brandhaarden in Italië is geweest, dan heeft die arts een meldplicht bij de GGD. De arts vraagt dan een test aan, die tegelijk wordt uitgevoerd door het RIVM en het Erasmus MC. Ondertussen wordt de verdachte patiënt in quarantaine gehouden. Dat kan in de thuisomgeving of op een aparte locatie, afhankelijk van de leefsituatie, de persoon en de ernst van de klachten. De afgelopen maanden waren ook een legerbasis en villa’s op de Veluwe in beeld. Maar er zijn ook regio’s, zoals Zuid-Holland Zuid, die nog met spoed zoeken naar een quarantainelocatie.

Zélfs als een patiënt besmet blijkt met het coronavirus, kan thuis uitzieken onder de juiste omstandigheden (zoals isolatie) nog een optie zijn. De ziekte kan namelijk ook gepaard gaan met zeer lichte verschijnselen, vergelijkbaar met een griepje en hoesten. Toch ligt een ziekenhuisopname ook bij deze mensen voor de hand, omdat hier alle faciliteiten aanwezig zijn. Patiënten die zwaarder ziek zijn of meer risico lopen op complicaties, zoals ouderen en chronisch zieken, kunnen in principe in elk Nederlands ziekenhuis terecht. Volgens het RIVM heeft bijna elk hospitaal - ook streekziekenhuizen - een isolatiekamer met sluisdeuren, waar de druk laag wordt gehouden om te zorgen dat bacteriën en virussen binnen blijven. Het personeel werkt er met speciale beschermende kleding.

Contactonderzoek

Tijdens het verblijf van de patiënt in isolatie doet de GGD zogenoemd contactonderzoek. Alle mensen met wie de patiënt tijdens de besmettelijke periode contact heeft gehad, moeten gedurende de incubatietijd hun gezondheid in de gaten houden. Daarbij geldt dat in veruit de meeste gevallen alleen besmetting mogelijk is geweest als er bij de besmette persoon ook sprake was van ziekteverschijnselen, zoals hoesten of koorts.

Desnoods krijgen naasten uit voorzorg een quarantainemaatregel en behandeling opgelegd. Omdat het coronavirus een A-ziekte (ziekte met ernstige gevaren voor de volksgezondheid) is, kan de overheid mensen daartoe dwingen. Als zij ziekteverschijnselen krijgen, moet hun arts dat weer aan de GGD melden en begint het verhaal van voren af aan.

Voor quarantaine uit voorzorg geldt een standaardperiode van veertien dagen, bij isolatie na besmetting hangt de periode af van de ernst van de ziekteverschijnselen en de lichamelijke toestand van de patiënt. Ook de gekozen verblijfslocatie verschilt per geval.

Koffiedik

Het is onduidelijk wanneer deze maatregelen, vooral de dwangmaatregelen, kunnen worden teruggedraaid. “Het blijft koffiedik kijken,” aldus RIVM-directeur Van Dissel. “Je rekent op het ergste, maar hoopt dat je snel weer kunt afschalen. Tot die tijd zijn we uitermate alert.”

Het RIVM meldt op de website dat achter de schermen hard wordt gewerkt om mogelijke patiënten in Nederland te identificeren en op te vangen. “Daarbij houden we er rekening mee dat de ziekte ernstig en besmettelijk is. We bereiden ons voor op een ernstig scenario, voor het geval de situatie toch ernstiger blijkt dan eerder was verwacht.”

Het heeft op dit moment weinig nut om bijvoorbeeld alle mensen die het land binnenkomen te controleren op koorts, zeggen experts. De autoriteiten sporen dan vooral mensen met griep en verkoudheid op. Het afsluiten van complete gebieden komt pas aan de orde als er infectiehaarden zijn, zoals in Italië en China. Het kabinet heeft wel draaiboeken klaarliggen voor zo’n crisis.

Volg alles over het nieuwe coronavirus in ons liveblog.

Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden