PlusAchtergrond

Zij hebben al een prik: ‘Ik kreeg juist het vaccin dat ik niet wilde’

Na een moeizame start heeft nu ruim een kwart van de, vooral oudere, volwassenen een eerste prik gehad. Lonkt dan toch die ‘mooie zomer’ die minister De Jonge in het vooruitzicht heeft gesteld? ‘Het is pas weer als vroeger, als iedereen geprikt is.’

Helga Spel. Beeld Ernst Coppejans
Helga Spel.Beeld Ernst Coppejans

De berichten over lege prikcentra, bureaucratische blokkades en prikstops ten spijt: het vaccinatietempo van Nederland is de laatste dagen behoorlijk. Het daggemiddelde ligt op ruim 100.000 prikken. Meer dan een kwart van de volwassenen heeft een eerste inenting gehad.

Waarschijnlijk wordt dit weekend de vijf miljoenste prik gezet – en dat is een week eerder dan in het schema staat dat minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge in maart ontvouwde. Daarin gaat het tempo de komende weken verder omhoog; per 1 mei naar 2,5 miljoen prikken per week.

Om bij de cijfers te blijven: uitgaande van een vaccinatiebereidheid van 85 procent zouden een kleine twaalf miljoen mensen een prik willen.

De grote vraag is of de ‘mooie zomer’ wacht die minister De Jonge in het vooruitzicht heeft gesteld. Dan moet begin juli iedereen die dat wil zeker één inenting hebben gehad, en grotendeels beschermd zijn tegen het coronavirus.

Leveranties

Of dat lukt hangt vooral af van de vaccinleveranties. Daarin schiet AstraZeneca stelselmatig tekort. Daar staat tegenover dat alleen 60-plussers dat vaccin nog krijgen. Het vergroot het belang van de andere grotere leveranciers: BioN­Tech/Pfizer – volgens de planning dit kwartaal goed voor bijna tien miljoen vaccins – en Janssen, dat drie miljoen vaccins moet leveren vóór eind juni.

Het Janssenvaccin – het enige waarbij één prik volstaat – speelt een prominente rol in het schema. Of dat zo blijft, valt te bezien. Want al gaf De Jonge deze week groen licht, de kans bestaat dat ‘Janssen’ hetzelfde lot wacht als het vaccin van AstraZeneca. Beide vaccins hebben een uiterst zeldzame, ernstige bijwerking. Bij Janssen zijn het er vooralsnog te weinig om in te grijpen. Maar wat doet de minister als over een aantal weken de eerste Nederlandse gevallen opduiken? Vraagt hij dan de Gezondheidsraad om advies? En vindt die raad het vervolgens net als bij AstraZeneca beter alleen nog ouderen Janssen te geven? Dat zou zo een maand vertraging kunnen opleveren.

Eerste uitnodigingen

Te midden van al die onzekerheden zijn de afgelopen weken vooral 70-plussers en 60-64-jarigen ingeënt. Deze week zijn de eerste uitnodigingen voor 69- en 68-jarigen verstuurd. In de tweede helft van mei zouden de meest kwetsbare groepen minimaal één keer moeten zijn gevaccineerd: 60-plussers en een aantal medische ‘hoogrisicogroepen’.

Volgens De Jonge zou dat half juni voor alle vijftigers moeten gelden. In juni zouden veertigers en dertigers moeten volgen. Eind juni/­begin juli is het de beurt aan twintigers en 18- en 19-jarigen. 18- tot 60-jarigen met een medische indicatie zouden in de eerste week van mei een uitnodiging moeten krijgen.

Onder de 18 krijgt vooralsnog niemand een prik, met uitzondering van 16- en 17-jarigen met medische indicatie.

Half april hadden bijna 1,5 miljoen thuiswonende 70-plussers minimaal één corona-inenting gehad. Daarbuiten is een grote groep senioren in verpleeghuizen gevaccineerd.

Veilig na vaccin?

“Testen en thuisblijven bij klachten, ook als je al gevaccineerd bent,” zei premier Mark Rutte dinsdag tijdens de persconferentie. Volgens het RIVM is één tot twee weken na vaccinatie 60-90 procent van de mensen beschermd tegen corona. Dus niet 100 procent.

Ook speelt mee dat het nog ­onduidelijk is of iemand die ­gevaccineerd is het virus wel nog kan verspreiden. Iedereen die ­gevaccineerd is, moet zich daarom nog steeds aan de algemene coronaregels houden, aldus het RIVM.

Het Europees centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) stelt echter dat wanneer gevaccineerden (die een laag ­risico hebben om besmet te zijn) elkaar ontmoeten, de maatregelen niet nodig zijn. Volgens ECDC hoeven gevaccineerden na een reis ook niet in quarantaine of negatieve testen te overleggen voor ze mogen reizen. De enige voorwaarde hiervoor is wel dat er geen gevaarlijke coronavarianten actief zijn in het land waar ze ­geweest zijn.

Het advies van ECDC wordt vooralsnog niet nageleefd in Nederland. Sterker: wie uit een hoogrisicogebied naar Nederland reist en zich niet houdt aan de quarantaineregels, kan straks een boete van 435 euro krijgen. Dat staat in een wetsvoorstel van het kabinet dat vorige week vrijdag naar de Tweede Kamer is gestuurd. De plicht is volgens het kabinet nodig omdat reizigers zich slecht aan de regels houden.

Het kabinet wil de nieuwe wet zo snel mogelijk invoeren maar dat kan pas als de Tweede en Eerste Kamer akkoord zijn. Vorige week werd bekend dat het kabinet mikt op 15 mei.

Kees Quirijns. Beeld Ernst Coppejans
Kees Quirijns.Beeld Ernst Coppejans

‘Het leven is met een vaccinatie veel leuker’

Kees Quirijns (86), gepensioneerd

“Er is altijd wat aan de hand met die middelen. Gelukkig heb ik twee keer het Pfizervaccin gekregen, de goeie! Daar ben ik heel blij mee. Als ik in de RAI gevaccineerd wilde worden, moest ik drie weken langer wachten. Dat wilde ik echt niet. Daarom koos ik voor Schiphol. ­Vrijwilligers hebben me geholpen om daar te komen. Nu heb ik een veilig gevoel. Voor mijn vaccinatie probeerde ik zo min mogelijk met mensen in contact te komen,

ik was heel voorzichtig. Mijn ex-vrouw heeft corona gehad. Ze is er goed doorgekomen, maar ik wil niet ziek worden.

Met een vaccinatie is het leven veel leuker, hoewel ik nog steeds mijn vijf kinderen en acht kleinkinderen niet kan zien. Die wonen allemaal in het buitenland en daar kan je niet zo makkelijk heen. Eerder kwamen ze altijd naar Nederland, maar dat gaat met de reisverboden en quarantaineplicht nu veel moeilijker. En je moet alsnog afstand houden, want zij hebben die prikken nog niet gehad. Ik kijk ernaar uit dat mijn hele familie is ingeënt, dan kunnen we elkaar weer aanraken. Maar als het op dit tempo gaat, duurt dat minimaal nog een half jaar.”

Henk Hospers. Beeld Ernst Coppejans
Henk Hospers.Beeld Ernst Coppejans

‘Alsof ik een groot cadeau heb gekregen’

Henk Hospers (65), projectleider Ruimte bij gemeente Ouder-Amstel

“Ik durf het bijna niet te bekennen, maar ik heb mijn eerste vaccin al gehad. Daar voel ik me wel een beetje schuldig over, ja. Eigenlijk kom ik nog niet in aanmerking, maar ik had mijn huisarts gezegd dat als er een spuit over zou blijven, ik onmiddellijk zou komen. Dat gebeurde twee weken geleden bij een prikdag in de Zuiderkerk.

Daarna voelde het alsof ik een groot cadeau had gekregen. Het doet zoiets moois met je. Maar hoewel ik me nu vrijer voel, zal ik nog steeds niet met mensen knuffelen. Nog niet.

Ik weet dat ik meehelp aan de volksgezondheid en het is ook goed omdat ik veel vrijwilligerswerk doe. Tegelijkertijd weet ik dat er veel meer mensen zijn die gevaccineerd willen worden en die het harder nodig hebben dan ik.

Na mijn eerste AstraZenecaprik heb ik op Facebook geschreven dat ik ‘superblij’ was. Dat heb ik vooral gedaan om mensen die nog twijfelen over de streep te trekken. Wetenschappers als Ernst Kuipers, Marion Koopmans, Diederik Gommers en Pieter Willem Kamphuisen hebben een helder betoog. We doen dit voor de volksgezondheid, daar durf ik op te vertrouwen.”

Gerda Bonnes. Beeld Ernst Coppejans
Gerda Bonnes.Beeld Ernst Coppejans

‘Ik kreeg juist het vaccin dat ik niet wilde’

Gerda Bonnes (88), gepensioneerd

“Het is idioot dat je niet mag kiezen. Ik kreeg het AstraZenecavaccin, juist die ik niet wilde. De dokter zei dat ik naar de RAI moest gaan voor mijn vaccinatie, maar dat ging ik niet doen. Ik ga toch niet bij al die mensen staan die nog niet ingeënt zijn? Uiteindelijk is de huisarts naar mij toegekomen.

Ik ben blij dat ik nu ingeënt bent, maar ik was niet bang om corona te krijgen. Ik ben 88 en als ik 90 word en een lastige vrouw word, is mijn euthanasie al geregeld. Wat maken die twee jaar nog uit?

Ik heb nu geen leuk leven meer. Mijn dochter woont in Duitsland en ik kan daar niet heen en zij kan nu ook niet naar mij toe komen door die quarantaineregels. En dan zegt de overheid dat je tot zes uur naar de kroeg mag? Wat zijn dat voor slappe verhalen?

Ondanks dit ben ik geen doemdenker, hoor. Als het kan, ga ik komende zomer met mijn zoon op vakantie. Ik wil namelijk ook nog een beetje plezier maken. Zondag stond ik buiten te dansen in het Amstelhuis en vanmorgen was ik boodschappen aan het doen. Ik probeer het allemaal maar zelf leuk te maken.”

Helga Spel. Beeld Ernst Coppejans
Helga Spel.Beeld Ernst Coppejans

‘Ze dansten spontaan achter hun rollators’

Helga Spel (67), vrijwilliger bij het Amstelhuis

“Het geeft me een rustig gevoel dat ik mijn eerste prik heb gehad. Ik hoorde van een vriendin dat je de huisarts kon bellen voor als er vaccinaties over zouden blijven. Dat heb ik gedaan, want eigenlijk ben ik komende week pas aan de beurt. Als ik op mijn beurt had gewacht, kon ik het Pfizervaccin krijgen, maar dat wist ik niet van te voren natuurlijk. Nu heb ik AstraZeneca gehad; daar heb ik geen moment over getwijfeld. Ik ben wel een beetje ziek geweest van het vaccin. De avond en de dag na het vaccin kreeg ik koorts en twee dagen later had ik weinig energie, maar meer niet. Nu ben ik weer helemaal oké.

Ik ben vrijwilliger in het Amstelhuis en vind dat je dan wel je verantwoordelijkheid moet nemen. Afgelopen zondag was het een mooie lentedag en omdat zo langzamerhand iedereen de eerste of beide vaccinaties heeft gehad, konden we weer iets buiten organiseren. Er trad een bandje op en er was een ontspannen sfeer omdat mensen minder bang zijn voor het virus. Er ontstond spontaan een soort dansfeestje met mensen die achter hun rollators aan het dansen waren. Daar hebben ze het nu nog over.”

Theo Dohle. Beeld Ernst Coppejans
Theo Dohle.Beeld Ernst Coppejans

‘Ik wil absoluut niet nog een keer corona’

Theo Dohle (62), directeur De Wijde Blik

“Anderhalve week geleden heb ik mijn eerste vaccinatie gekregen. Eind vorig jaar heb ik corona gehad. Sommigen zeggen dat je dan na één prik al beschermd bent. Dus ik twijfel nog over de tweede prik, die geef ik dan liever aan een ander.

De corona was zo flink dat ik ben opgenomen in het OLVG. Ik kreeg zuurstof en ze brachten de koorts van bijna 40 graden omlaag. Het duurde daarna weken voor ik weer energie kreeg. Daarom heb ik ook niet getwijfeld om het vaccin van AstraZeneca te nemen, ondanks de zeldzame bijwerking. Ik heb vertrouwen in het EMA en andere onderzoekclubs, maar ik snap het wantrouwen van mensen wel een beetje. De overheid is met een aantal onhandige communicatie­acties het vertrouwen kwijtgeraakt. Ik weet dat er mensen van 70 nog niet gevaccineerd zijn. Waar is de ­logica? Hoe kan dat? En hoewel ik mijn eerste vaccinatie heb gehad, blijf ik me zo veel mogelijk aan de maatregelen houden. Dat heeft ook te maken met beeldvorming en de uitstraling naar mijn collega’s; ik kan het niet maken om te doen alsof er met mij niets aan de hand is. Pas als het overgrote deel in Nederland in ingeënt, kunnen we ons weer gedragen als vroeger.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden