PlusAnalyse

Ziet Frank de Boer nog een bondscoach in de spiegel? Of ontdekt hij dat hij niet geschapen is voor de eervolste rotbaan van Nederland

De KNVB zal trainer Frank de Boer niet snel ontslaan als bondscoach na de afgang op het EK. Hij kan de eer wel aan zichzelf houden.

Frank de Boer. Beeld Stanley Gontha/Pro Shots
Frank de Boer.Beeld Stanley Gontha/Pro Shots

Als een minister soortgelijke woorden als Frank de Boer had uitgesproken na een politieke blunder, was er maar één conclusie geweest: die gaat aftreden. De bondscoach nam de volle verantwoordelijkheid voor de afgang van Boedapest en beloofde in de spiegel te gaan kijken. Over de evaluatie met de KNVB zouden de media later wel geïnformeerd worden.

De KNVB zal hem niet snel wegsturen. Wie moet dat doen? Directeuren Nico-Jan Hoogma en Erik Gudde stelden hem nog geen 10 maanden terug aan. Nu gaat Gudde met pensioen en zijn opvolger Marianne van Leeuwen is vrijdag pas benoemd. Bepaald geen ideaal moment om zo’n verregaand besluit met zwaar gezichtsverlies voor de KNVB te nemen.

De Boer kan de eer aan zichzelf houden. Hij was als voetballer een winnaarstype en weet dat aan verlies consequenties kleven. Voor de spiegel kan hij zich afvragen of zijn inzet op de mentale weerbaarheid wel heeft gewerkt. Hij gebruikte woorden als ‘mindgame’ en ‘focus’ en toonde de selectie filmpjes. De boodschap is blijkbaar niet overgekomen. Hij mist de verbale vermogens en natuurlijke autoriteit van Ronald Koeman en Louis van Gaal. Die konden vilein, dominant en vlijmscherp zijn. De Boer was als bondscoach vooral een aardige man van de harmonie.

Maar een toernooi vergt de bereidheid randjes op te zoeken. Op dat mentale en fysieke aspect verloor Oranje van Tsjechië. Ook tactisch bleek dat land beter voorbereid. De Boer koos voor een spelsysteem dat gericht was op zware tegenstand; het moest defensieve zekerheid bieden. Het resultaat was dat Nederland geen enkel schot op doel loste. Tegen Tsjechië. Dat was sinds 1980 niet meer voorgekomen op een groot toernooi.

Gebrek aan leiderschap

Dat is niet alleen De Boer te verwijten. Ook de selectie heeft gefaald. Als de spelers zich niet konden vinden in het 5-3-2-systeem, wat is gesuggereerd, waarom hebben ze hun mond dan niet opengetrokken? Het ontbrak aan persoonlijkheid, ook aan iemand die het bloed onder ieders nagels vandaan kan halen, ook bij de tegenstander. De Boers assistent Ruud van Nistelrooij vertelde dat alle spelers zo fijn gelijk waren, heel anders dan in zijn ‘hiërarchische’ tijd.

Je kunt het ook een gebrek aan leiderschap noemen. In Boedapest werd hard duidelijk dat er zonder Virgil van Dijk geen echte kapitein meer op het schip zat. Aanvoerder Georginio Wijnaldum leek zich bijna te verschuilen voor de strijd en de bal. Ook ‘droomjager’ Depay ging ten onder. Dat heeft niets met systemen te maken. Zoals Frenkie de Jong het zei: “Als een bal over 20 meter niet aankomt, moet je het systeem niet de schuld geven”.

Ook de domme rode kaart voor De Ligt, de blunder van Stekelenburg of de onbegrijpelijke wissel (Promes voor Malen) waren geen hoofdoorzaken. Deze groep is gewoon niet zo goed als veel mensen denken. Wat tegen de zwakke landen nog werd gecamoufleerd, kwam tegen Tsjechië aan de oppervlakte. De technische of fysieke beperkingen van Van Aanholt, Dumfries, Malen en De Roon. Heel veel beter heeft Nederland ook niet in huis.

De KNVB en De Boer staan nu voor een dilemma: aanblijven kan bijna niet, opstappen is bijna ongewenst. Een cruciale fase voor WK-kwalificatie in Qatar is immers niet ver weg. Begin september moet Nederland rechtzetten wat in maart al is misgegaan, overigens, in 4-3-3.

Eerste pannenkoek

De Boer kan zich voorhouden dat de meeste spelers debutanten op een eindtoernooi waren en dat de eerste pannenkoek altijd mislukt. Mocht hij aanblijven, dan zal hij zich nóg meer moeten wapenen tegen alle kritiek en het cynisme. Al tijdens het EK gaf hij aan dat vooral zijn vrouw het daar moeilijk mee had. Alles komt nu terug: zijn mislukte buitenlandse avonturen en de uitspraak van José Mourinho die hem ‘de slechtste trainer ooit in de Premier League’ noemde.

Misschien komt De Boer wel zelf tot de vaststelling dat hij in de wieg was gelegd om voetballer te zijn, en dat hij nog steeds zo graag tussen ‘de jongens’ staat, met een bal onder zijn voet, maar dat hij voor de meest eervolle rotbaan van Nederland niet geschapen blijkt. Dat zelfinzicht is hem gegund. En wie hem dan moet opvolgen? Zijn goede vriend Phillip Cocu of Giovanni van Bronckhorst? Misschien moet de KNVB eens over de grens kijken, op zoek naar iemand die wat andere waarden in het Nederlandse voetbal kan ontwikkelen. In België blijkt hoe succesvol een buitenlandse bondscoach kan zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden