Plus

Ziekenhuizen: Afgesproken aantal ic-bedden lijkt onhaalbaar

Het plan om in geval van crisis op te schalen naar 1700 intensive care-bedden lijkt onhaalbaar. Terwijl de derde golf oprukt, vrezen ic-artsen niet genoeg handen aan het bed te kunnen krijgen. ‘Het personeel is uitgeput.’

De intensive care in het Calamiteitenziekenhuis in Utrecht. Beeld ANP
De intensive care in het Calamiteitenziekenhuis in Utrecht.Beeld ANP

“We gaan niet aan het aantal bedden van maart vorig jaar komen, dat kan ik wel voorspellen. Op elke ic is de personeelsinzet gedaald,” zegt Harald Faber, hoofd van de ic in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Zijn collega bij het UMC Groningen, Peter van der Voort, laat weten dat het hem zou ‘verbazen’ als Nederland tot 1700 bedden komt. Vorig voorjaar had het UMCG 112 ic-bedden voor coronapatiënten beschikbaar. Nu zijn dat er 63.

In een interview met deze site zei minister Hugo de Jonge zaterdag dat de ziekenhuizen indien nodig opschalen naar 1700 ic-bedden, ongeveer het niveau van de voorjaarspiek van vorig jaar. Daar is afgelopen zomer door de sector ook een plan voor opgesteld. Maar Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Intensive Care (NVIC), bevestigt dat dat moeilijk wordt. “Op veel ic's bestaan zorgen over de capaciteit, dat klopt. En als alle 75 ic's in Nederland twee, vijf of tien bedden minder kunnen leveren dan afgesproken, heb je een probleem.”

Een exact aantal bedden, durft Gommers niet te noemen. De NVIC gaat deze week inventariseren hoeveel alle ic's kunnen leveren. “Het personeel op de ic is uitgeput. De rek is eruit, net als bij de rest van de Nederlanders. Als je ze nu vraagt of het lukt om weer zover op te schalen, zullen ze antwoorden dat dat niet gaat. Toch zullen we het nog één keer moeten doen, we zetten de schouders eronder. Daar hebben we alle hulp bij nodig. Afschalen van de reguliere zorg is onvermijdelijk, dat is nu alweer begonnen.”

Maandag lagen volgens ziekenhuiskoepel LCPS 1106 mensen op de ic, 675 van hen door corona. Dat laatste aantal is ruim honderd hoger dan anderhalve week geleden. Het RIVM verwacht dat het aantal bezette ic-bedden verder zal groeien. In een presentatie die Jaap van Dissel in de Tweede Kamer gaf, wordt eind april een piek van 1300 coronapatiënten op de ic's voorzien. Die inschatting is echter met veel onzekerheid omgeven. Voor acute zorg is sowieso een aantal van ongeveer 350 ic-bedden nodig.

Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, gaf maandag overigens aan te verwachten dat de ziekenhuizen niet tot 'code zwart’ over hoeven te gaan. Hij verwacht begin mei een piek in de bezetting van de ziekenhuizen. Mede omdat er nu minder ziekteverzuim is dan tijdens de tweede golf, kan die piek volgens hem verwerkt worden. “Het wordt een drukke periode, maar we kunnen het aan.”

Fiksen

Het opschalingsplan richting 1700 ic-bedden kwam mede tot stand met input van V&VN, beroepsvereniging van verpleegkundigen en verzorgenden. “Dat was in een tijd van grote saamhorigheid,” zegt Rowan Marijnissen, verpleegkundige in het Elisabeth-Tweesteden Ziekenhuis in Tilburg, en voorzitter van de V&VN IC. “Er was sprake van beroepstrots: we gaan dit fiksen, dát was het gevoel.”

Maar inmiddels, zegt ze, zien ze in het ziekenhuis golf op golf volgen. “En het is niet zo dat we binnen een jaar honderden nieuwe collega’s hebben opgeleid. Het opleiden van een ic-verpleegkundige kost gewoon negentien maanden. Er zijn wel nieuwe mensen, maar die zijn nog in opleiding of hebben een ondersteunende rol.” Sterker nog, van de collega's die er waren, ziet ze ervaren krachten vertrekken. “Mensen gaan met pensioen, en als het kan gaan ze eerder dan gepland. Het is een fysiek en mentaal zwaar beroep, zeker in coronatijd. Ook hebben we collega's die nog herstellen van hun eigen coronabesmetting.”

Rowan Marijnissen. Beeld ETZ
Rowan Marijnissen.Beeld ETZ

De ic-ploeg treedt, kortom, gebutst en gehavend de derde coronagolf tegemoet. Het plan om meer personeel op te leiden, heeft nog geen resultaten opgeleverd. Dat komt door de duur van de ic-opleiding én doordat er in de gehele zorg een tekort aan verpleegkundigen is. “Als artsen zeggen dat het moeilijk wordt om de capaciteit naar 1700 bedden te verhogen, herken ik dat absoluut. Dan moeten we echt weer alle niet-acute reguliere zorg afschalen. Maar de vraag is of dat nu nog geaccepteerd wordt.”

De komende weken en maanden zal blijken hoe zwaar de zorgmedewerkers het gaan krijgen. “We doen wat we kunnen,” zegt Marijnissen.

Precair

Harald Faber, hoofd van de ic in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen, denkt dat het ‘een precaire situatie’ wordt. Zijn ziekenhuis kan de afgesproken opschaling – indien nodig – alleen waarmaken als de reguliere zorg volledig plat komt te liggen. “Dan moeten de ok's dus weer dicht.”

En dat wilde Nederland nou juist voorkomen. Maar het aantal besmettingen loopt hard op. Gemiddeld zijn er per dag ruim 60 procent meer besmettingen dan drie weken terug. Om de boel onder controle te houden, is een betere naleving van de regels cruciaal, zegt Gommers. “We zijn inmiddels allemaal viroloog genoeg om te weten hoe het werkt. Als het de verkeerde kant uit gaat, dreigen weer strengere regels. Het vaccineren gaat te traag om deze golf te kunnen voorkomen. Dat gaat de ziekenhuizen nu niet helpen.”

Faber wil graag een dringende oproep doen aan één bepaalde groep: Nederlanders tussen de 60 en 80 jaar oud. Zij zouden véél voorzichtiger moeten zijn. “Kijk, dat we in lockdown zitten, komt omdat de ic-capaciteit beperkt is. En de mensen die op de ic terechtkomen, zitten voornamelijk in die leeftijdsgroepen. Zij zijn nog niet gevaccineerd.”

Het valt hem op dat, als hij aan zijn patiënten vraagt hoe ze besmet zijn, er vaak situaties genoemd worden die te voorkomen waren geweest. “Mensen zijn bij hun kinderen gaan eten of stappen in de auto bij iemand die niet tot hun huishouden behoort. Dat is nu gewoon niet verstandig, ook niet als je denkt dat je het veilig doet. Laat je boodschappen bezorgen, vermijd bezoek: mensen moeten het nog heel even volhouden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden