Vlogger Yvonne Coldeweijer bij de rechtbank.

PlusAchtergrond

Yvonne Coldeweijer mag Rachel Hazes geen gecremeerde kroket meer noemen: is dit de dood van de satire?

Vlogger Yvonne Coldeweijer bij de rechtbank.Beeld ANP

De rechter verbood juicevlogger Yvonne Coldeweijer maandag om Rachel Hazes ‘gecremeerde kroket’ te noemen. Een opmerkelijke rechterlijke uitspraak, vinden juristen, al moet de impact ook niet overschat worden. ‘De kroket wordt niet zo heet gegeten als-ie wordt opgediend.’

Roelf Jan Duin

‘De vrijheid van meningsuiting is vandaag vermoord,’ ‘RIP satire,’ ‘wat een waanzin’: op sociale media was het onbegrip groot over de rechterlijke uitspraak waarin het roddelvlogger Yvonne Coldeweijer werd verboden om Rachel Hazes uit te maken voor ‘gecremeerde kroket.’ Juristen kijken daar genuanceerder naar, maar vonden de uitspraak in het kort geding wel opmerkelijk.

Voor wie het gemist heeft: maandag oordeelde de rechter dat zelfverklaard ‘Hazoloog’ Yvonne Coldeweijer een rectificatie moet plaatsen op haar juicekanaal naar aanleiding van een serie posts over de verstoorde relatie tussen Hazes en haar zoon Dre. De meeste aandacht trok de passage in het vonnis waarin stond dat Coldeweijer wordt opgedragen om de verwijzing ‘gecremeerde kroket’ te verwijderen van haar mediakanalen. Volgens de rechter is deze taalvondst ‘grievend en beledigend’. Ook de termen narcistisch, manipulatief, knettergek en toxic, die Coldeweijer gebruikt, zijn kwetsend, aldus de rechter.

Schurende uitingen

Een verregaande rechterlijke uitspraak, meent Lotte Oranje, advocaat bij Kennedy Van der Laan en gespecialiseerd in onder meer mediarecht. “Dat iets niet netjes is, of onaangenaam, betekent nog niet dat het onrechtmatig is. Het criterium ‘onnodig grievend’ is bovendien uiterst subjectief, en zou niet doorslaggevend moeten zijn. Wanneer zou grieven dan wel ‘nodig’ zijn? En waarom is het onrechtmatig om iemand te grieven?”

Oranje vreest dat de uitspraak een precedentwerking voor toekomstige zaken kan hebben. “De persvrijheid is een groot goed, het aantal zaken tegen media lijkt de laatste paar jaar toe te nemen, en dan kan zo’n uitspraak toch meewegen. Natuurlijk zijn er grenzen aan de uitingsvrijheid, maar er kunnen nu eenmaal dingen worden gezegd door cabaretiers, of bijvoorbeeld aan tafel bij Vandaag Inside, die ten koste gaan van iemand. Het is riskant om dat te gaan verbieden. De vrijheid van meningsuiting is er juist om uitingen te beschermen die schuren.”

Volgens advocaat Willem Timmers van AMS Advocaten wordt de soep (‘of beter: de kroket’) niet zo heet gegeten als dat ie wordt opgediend. “Om te beginnen is het goed op te merken dat dit een kort geding is, waarin de voorzieningenrechter een uitspraak doet in een geschil tussen twee partijen en een zogeheten ‘ordemaatregel’ treft, gebaseerd op een voorlopig oordeel. Uitgebreide bewijsvoering en debat zijn in een kort geding niet aan de orde. Er is daarom vaak ook geen uitgebreide motivering bij de uitspraak, maar het betekent in ieder geval niet dat je vanaf nu niemand meer voor ‘gecremeerde kroket‘ mag uitmaken: het gaat heel specifiek om deze twee partijen, in deze specifieke context.”

‘Geen grote conclusies trekken’

Dat de uitspraak ‘het einde van cabaret’ of ‘de dood van de vrijheid van meningsuiting’ zou betekenen, noemt Timmers ‘geneuzel’. “Het verbieden van ‘gecremeerde kroket’ verbaasde mij ook enigszins, maar we moeten er ook niet al te grote conclusies aan verbinden. Iedereen kan nog steeds zeggen en schrijven wat hij of zij wil, maar de uitingsvrijheid is nou eenmaal niet absoluut, en gaat ook niet per definitie voor het recht op bescherming van de eer en goede naam. Als mevrouw Coldeweijer wil kan ze nog in hoger beroep gaan, of een bodemprocedure aanspannen. In dat laatste geval wordt de zaak grondiger getoetst.”

Dat lijkt ze niet van plan te zijn: dinsdagochtend plaatste Coldeweijer een rectificatie op haar juicekanaal, overigens niet voordat ze had geschreven dat ze gewoon doorgaat en ‘de waarheid zal blijven brengen’. ‘Wij leven voor de juice,’ schreef ze met enig gevoel voor drama op Instagram.

Vooralsnog lijken nog weinig mensen onder de indruk van het gecremeerdekroketvonnis: op Twitter was ‘gecremeerde kroket’ lange tijd trending topic, en bij RTL Boulevard werden maandagavond broodjes kroket geserveerd.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden