PlusAchtergrond

Worden zorgverleners echt zo slecht betaald? Dat verschilt

SP-leider Lilian Marijnissen in gesprek met zorgverleners die protesteren voor een loonsverhoging.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Verpleegkundigen moeten meer betaald worden, vindt de oppositie in de Tweede Kamer unaniem. Maar verdienen onze zorghelden dan echt zo weinig in vergelijking met andere werknemers? Dat valt op zich mee, stellen experts. De ene groep verpleegkundigen wordt bovendien beter betaald dan de andere.

De discussie is de afgelopen maanden hoog opgelopen. Van PvdA tot PVV hamert de oppositie in de Tweede Kamer al maanden unaniem op meer loon voor zorgwerkers die de coronapandemie bestrijden. Het kabinet wees alle voorstellen categorisch af, op een kleine opening na om bureaucratie te verlagen en zorgwerkers powernaps te laten nemen onder werktijd.

Ook werd eind juni nog een corona-gratificatie van duizend euro toegezegd. “Meer loon gaat gewoon niet,” zei premier Rutte gisteren. “We kunnen niet en-en doen: alle salarissen extra laten stijgen en de economische crisis bestrijden”. Elke procent loon erbij, kost liefst 600 miljoen euro.

De vraag is echter: worden onze zorghelden echt zo beroerd betaald? Het ligt eraan wie je het vraagt. “Het kabinet en werkgevers doen net of verpleegkundigen salarissen als filmsterren hebben, wat pertinent onjuist is,” zegt Elise Merlijn, FNV-onderhandelaar in de zorg. “Ja, het salaris van een ic-verpleegkundige kan uiteindelijk op 4111 euro uitkomen, maar dat is slechts een selecte groep.”

Eén miljoen mensen

Een normale verpleegkundige op de afdeling van een ziekenhuis start op 2251 euro per maand, zegt ze. “Dat loopt op tot 3235 euro na vijftien jaar buffelen.” En dat zijn dan eigenlijk nog de betere cao’s, hoewel Merlijn die benaming niet in de mond wil nemen. “In een verpleeghuis of de gehandicaptenzorg is het minder. Vaak worden mensen ook lager ingeschaald dan zou moeten.”

Zorgeconomen Michiel Verkoulen en Marcel Canoy nuanceren de woorden van Merlijn. “Over het algemeen kun je zeggen dat verpleegkundigen best een aardig salaris verdienen, zeker in het ziekenhuis,” stelt Verkoulen. Ook vergeleken met bijvoorbeeld onderwijzers en politieagenten komen verpleegkundigen er niet bekaaid af. “Tegelijk hoeft dat niet voor alle categorieën te gelden,” erkennen beiden. “Een mbo-verpleegkundige in een verpleeghuis kan in praktijk best weinig verdienen.”

Het grote probleem is dat ‘de zorgwerker’ of ‘de verpleegkundige’ niet bestaat. Er werken ruim een miljoen mensen in de zorg. “Van verpleegkundigen en artsen tot bestuurders, ict’ers en schoonmakers.” Een deel daarvan heeft inderdaad veel harder moeten lopen door corona, maar een deel ook niet.

Met name verpleegkundigen – de mensen die volgens PVV-leider Geert Wilders de hele week billen wassen en haren kammen – verdienen wat extra’s voor hun noeste arbeid, is het algemene gevoel. Maar ook in die groep bestaan aanzienlijke verschillen: er zijn verpleegkundigen in ziekenhuizen, maar ook in verpleeghuizen of in de thuis- en gehandicaptenzorg. De ene groep bezit een mbo-diploma, de andere categorie is hbo-opgeleid.

Harde kritiek

Volgens Verkoulen is het onlogisch om zorghelden een structurele loonsverhoging te geven voor een coronacrisis, die in principe incidenteel is. Zeker nu verpleegkundigen er recent 6 tot 8 procent loon bij kregen of nog krijgen – een loonsverhoging die de schatkist al 1,5 tot 2 miljard euro kost.

Collega-zorgeconoom Marcel Canoy uit harde kritiek op de politiek. Enerzijds is er, volgens hem, de oppositie die slechts punten wil scoren. “In plaats van echt wat te doen voor de mensen in de corona-frontlinie, wordt nu een generieke salarisverhoging gesuggereerd.” Hij mist oppositie-voorstellen die werkelijk kans maken. “Zorgwerkers zeggen zelf ook dat het hen om meer dan geld gaat. Dergelijke voorstellen, waar het kabinet gevoelig voor is, zie ik niet. Alleen Lodewijk Asscher deed uiteindelijk een poging tot een compromis.”

Werk-privébalans

Maar het kabinet gaat zeker niet vrijuit. “Rutte trok meteen de ‘geen geld’-kaart. Er is echter best geld. Het kabinet had veel eerder moeten zeggen: we komen met een gratificatie en we gaan kijken of we echt kunnen helpen enkele andere van jullie problemen op te lossen.”

Al met al mist zorgeconoom Canoy nuance. “Dat is kwalijk, want de mensen in de zorg worden zo opgestookt,” vindt hij. “Ze krijgen ten onrechte het gevoel dat ze in de steek worden gelaten, terwijl er mogelijk een tweede coronagolf aankomt en we hen dan weer hard nodig hebben.”

FNV-bestuurder Elise Merlijn is bang dat, zonder betere arbeidsvoorwaarden, nog meer verpleegkundigen de zorg zullen verlaten. Of dat ze zzp’er worden, omdat ze zo meer zeggenschap over hun diensten krijgen. “Vandaar dat we naast 1,5 miljard voor hogere lonen ook 750 miljoen eisen voor een betere werk-privébalans,” zegt ze. “Laat Rutte vooral ook voorstellen doen om onze werkdruk te verlagen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden