null

PlusExclusief

Winifrida Mmasi’s zoontje werd ontvoerd door haar Nederlandse ex – daarna nam ze het heft in eigen hand

Beeld Lotte Dijkstra

Een jaar geleden wordt het 4-jarige zoontje van Winifrida John uit Tanzania ontvoerd door haar Nederlandse ex. Na een eenzame strijd in juridisch niemandsland, neemt ze het heft in eigen hand. Dit is haar verhaal.

David Hielkema

Voor haar op tafel staat een kopje thee. Eigenlijk vroeg ze om earl grey, ze kreeg een ander smaakje, maar het maakt de Tanzaniaanse Winifrida Mmasi (31) niet uit. Ze drinkt er door de zenuwen toch amper van. Vandaag, 9 januari 2021, ziet ze haar 4-jarige zoontje Lucas weer, na bijna drie weken. Nog nooit is ze zo lang van hem gescheiden geweest.

Op een bord ziet ze de aankomsttijden. Vlucht EK725 zal om 14.45 uur landen op het vliegveld Dar es Salaam in Tanzania. Als blijkt dat het vliegtuig 21 minuten eerder arriveert, loopt ze, zonder haar thee op te drinken, in versnelde pas richting de aankomsthal. Om 14.38 uur stuurt ze een mail naar haar ex Michael, de Nederlandse vader van Lucas. ‘I am here. Arrivals. So excited.’

De eerste passagiers komen al naar buiten. De automatische deuren schuiven open en dicht. Telkens veert Mmasi op, om vervolgens teleurgesteld te constateren dat het Lucas niet is.

Het wordt stil

Mmasi en Michael (35) zijn twee jaar geleden gescheiden. Mmasi heeft de volledige voogdij, maar heeft de vader toestemming gegeven om zijn zoon met kerst mee te nemen naar Dubai – de stad waar Michael en zijn ouders wonen. Op 22 december 2020 vertrokken ze, vandaag keren ze terug. De school van Lucas begint immers over een paar dagen, dat hebben ze nog besproken.

Een uur na landing van vlucht EK725 is er van Lucas nog geen spoor te bekennen. Ze moeten er zijn, misschien hebben ze visumproblemen, denkt Mmasi. De tijd verstrijkt, terwijl het langzaam weer stil wordt op het vliegveld. Om 16.34 uur mailt ze Michael: ‘Hi guys, are you still coming?

Twee uur later vragen twee beveiligers aan Mmasi wat ze nog op het vliegveld doet. Niemand is meer achter de douane, krijgt ze te horen. Geen Michael, geen Lucas. Ze wordt gevraagd het vliegveld te verlaten en gaat naar buiten. Het donker in.

Over dit verhaal

In Nederland worden jaarlijks enkele honderden kinderen ontvoerd (zie kader onderaan dit artikel). Het Parool ontving in mei 2021 informatie over een kind dat door zijn Nederlandse vader mogelijk naar Nederland zou zijn ontvoerd. Sindsdien heeft de krant de zoektocht van de Tanzaniaanse Winifrida Mmasi naar haar zoon gevolgd. In verband met de veiligheid van het kind is ervoor gekozen niet te publiceren tijdens de zoektocht. Behalve met de moeder is met andere direct betrokkenen gesproken. De verslaggever heeft toegang tot mails, (juridische) documenten, foto’s, voicememo’s en chatconversaties gekregen. Het artikel geeft het perspectief van de moeder weer. De vader koos ervoor niet mee te werken. Zijn volledige naam is bekend bij de redactie. Om privacyredenen is de naam van het kind een pseudoniem.

Winifrida John Mmasi – roepnaam Manka – is in 1989 geboren in Tanzania, als kind van twee doktoren en is de middelste van vijf zussen. Ze heeft geneeskunde gestudeerd in Rusland, spreekt Russisch, Swahili en Engels en werkt in 2014 als stagiair in een ziekenhuis in Dar es Salaam. Op verschillende afdelingen doet ze ervaring op om daarna te kunnen werken als dokter.

In 2014 leert ze Michael kennen, in een bar in het expatgedeelte van Dar es Salaam. Hij, een Nederlander, is net naar Tanzania gekomen voor werk, zij is net terug uit Rusland. Allebei zijn ze vrijgezel. Mmasi is op slag verliefd. Ze krijgen een relatie, maar het duurt niet lang voor de ruzies volgen. Hevige ruzies, en na een jaar zetten ze er een punt achter, hoewel ze elkaar nog af en toe zullen zien. Mmasi: “En toen raakte ik zwanger in 2015. Ik was zes weken verder toen ik erachter kwam.”

Ze besluiten het weer samen te proberen en als Michael een nieuwe baan krijgt, verhuist het stel naar Dubai en trouwen ze. Want, vindt Mmasi, wegens de strenge shariawetgeving is een leven als ongehuwde vrouw in de Verenigde Emiraten geen goed idee. In juni 2016 wordt hun zoon Lucas geboren.

Dubai brengt niet wat het jonge echtpaar ervan hoopt. Zij is vaak eenzaam, hij verliest zijn baan en de ruzies blijven. Mmasi wil terug naar haar zussen, ze wil haar ouders in de buurt hebben. In 2017 gaat het gezin terug naar Tanzania. Niet veel later eindigt de relatie, Michael vertrekt uit hun leven zonder te laten weten waarheen. Mmasi zet eind 2018 de scheiding in gang. De rechter besluit dat Lucas onder ‘exclusieve voogdij’ van de moeder komt te staan, omdat de vader ‘nergens te bekennen is’.

Waarom Michael vertrok zonder duidelijke bestemming, weet Mmasi niet. Ze vermoedt dat hij geen alimentatie wilde betalen. Na een jaar is hij terug. Hij onderneemt in deze periode, volgens Mmasi, geen stappen om de voogdij aan te vechten, maar ziet Lucas wel een paar keer. Eind 2020 vraagt hij of hij zijn zoontje mee mag nemen naar zijn ouders, die in Dubai wonen, om kerst te vieren. Mmasi twijfelt, maar ze wil dat haar kind opgroeit met een vader. Ze wil co-ouderschap – hij ís een lieve en goede vader voor Lucas. Drie dagen voor kerst geeft ze Lucas een knuffel. “We gaan veel skypen,” belooft ze het jongetje. “Tot snel.”

Januari 2021

Als ze op 9 januari 2021 het vliegveld verlaat, is de telefoon van Mmasi leeg. Juist nu is in Dar es Salaam een grote stroomuitval. Het lukt haar niet de telefoon op te laden om haar ex te kunnen vragen waar Lucas blijft. Huilend valt ze in slaap.

De volgende ochtend haast ze zich naar een internetcafé. Ze heeft een mail van Michael. Na ‘zorgvuldige en lang’ overwegen heeft hij besloten dat het voor Lucas ‘het beste is’ dat hij bij hem blijft. ‘Dit is tenslotte wat Lucas echt wil, moedig hem alsjeblieft aan. Hij heeft zekerheid in het leven nodig, en wij moeten tot wederzijds begrip komen. Dat is onze plicht.’

Mmasi voelt paniek. Haar zoon van vier komt niet meer terug. Ze schaamt zich; ze heeft gefaald als moeder. Ze weet niet goed wat ze moet doen. Ze durft haar familie niet om hulp te vragen, nog niet. Ze gaat naar haar eigen huis, op Zanzibar, het eiland waar ze tegenwoordig woont, op vier uur reizen van Dar es Salaam. Het komt goed, houdt ze zichzelf voor.

Dubai, twee maanden later

Sinds ze het vliegveld in Tanzania twee maanden geleden zonder Lucas moest verlaten, heeft het absolute ongeloof van de eerste dagen plaatsgemaakt voor boosheid, desillusie en eenzaamheid. Mmasi voelt steun van vrienden en haar zus Theresia (38). Samen bestuderen ze het Haags Kinderontvoeringsverdrag (HKOV); maar omdat zowel Tanzania als de Verenigde Arabische Emiraten niet zijn aangesloten, zal Lucas niet dankzij het verdrag terugkeren naar Tanzania. Theresia heeft haar geadviseerd naar Dubai te vliegen om aangifte te doen.

Haar ex laat al een tijd niets meer van zich horen. Hij wil dat ze een formulier ondertekent, zodat hij voor Lucas een nieuw paspoort kan aanvragen. Ze weigert. Ze schrijft dat ze niet wil dat haar zoontje in Dubai blijft – en voor het eerst laat ze het woord ‘kidnapping’ vallen. Daarna blijft het stil. Videogesprekken zijn er ook niet meer.

Snel na aankomst in Dubai stapt Mmasi bezweet een politiebureau binnen. Ze hoopt dat het gaat zoals haar zus zei: ze doet aangifte, de politie haalt haar kind op, samen weer naar huis. Maar de politie reageert kil. Mmasi moet naar de rechtbank, krijgt ze te horen, die gaat over ontvoeringszaken.

De rechtbank brengt al even slecht nieuws; niet één, niet twee, maar drie zittingen zijn nodig om tot een besluit te komen. Mmasi realiseert zich eens te meer dat ze niet snel haar zoontje zal kunnen vastpakken en meenemen. Ze is bang. Bang voor de politie, voor de gevolgen als ze hem wel meeneemt. Haar ex en zijn ouders kennen het land, zij is hier alleen. Bovendien adviseert haar zus, die bijdraagt in de kosten, om de rechtszaak af te wachten.

Lucas is dichtbij. Ze rijdt soms langs de woning van zijn opa en oma in Dubai, in de hoop een glimp van hem op te vangen. Het is hetzelfde huis als waar hij vaak als baby verbleef. Ze wil aanbellen, om haar kind aan te raken, vast te pakken, mee te nemen.

Dus blijft ze op en neer rijden van haar Airbnb naar het rechtbankgebouw. Telkens zonder succes. Bij het vierde bezoek staat ze huilend tegenover een bode. Met al haar overredingskracht eist ze nú iemand te spreken die kan zeggen wanneer de rechter tot een besluit komt. Het werkt. Een kamerdeur gaat open en een man vertelt dat ze op 13 april 2021 moet terugkomen – ruim een maand na aankomst.

Op 13 april 2021 volgt inderdaad een besluit van de rechter: Lucas moet direct aan haar worden overgeleverd, ‘desnoods met geweld’, staat te lezen in de uitspraak. Eenmaal bij de politie blijkt er nog een apart bevel nodig te zijn voordat agenten in actie kunnen komen.

Die papieren laten nog een week op zich wachten. Maar dan is het al te laat voor een arrestatie in Dubai: Michael heeft in maart het vliegtuig gepakt, een dag nadat de rechter contact met hem had opgenomen voor de eerste zitting. De politie kan niet vertellen waar hij en Lucas naartoe zijn gevlogen. Daarvoor is een nieuw gerechtelijk bevel nodig, zeggen ze, zonder ironie.

Mmasi vermoedt dat ze naar Nederland zijn gevlogen, maar bewijzen kan ze het niet. Ze mailt de Nederlandse ambassade in Dubai en in Tanzania of zij kunnen helpen. Nee, schrijven beide ambassades terug. Ontredderd vliegt Mmasi terug naar Tanzania.

Tanzania, mei 2021

“Ken jij een privédetective?” Een nogal opmerkelijke vraag, denkt de 45-jarige Thijs Verheyden. De Amsterdammer overwintert in Tanzania en ze zitten in een bar in het expatgedeelte van Dar es Salaam. Mmasi vertelt dat ze vermoedt dat haar zoon bij zijn vader in Nederland is. Ze wil zekerheid, zodat ze in Nederland de autoriteiten kan aanschrijven.

Een detective kent Verheyden niet, helpen wil hij wel. Hij belt de politie in Nederland om aangifte van ontvoering te doen, maar de politie zegt dat het zoeken is naar een speld in een hooiberg. Ze moeten maar naar het Centrum Internationale Kinderontvoering, het juridische expertisecentrum op het gebied van internationale kinderontvoering. Maar het was juist dit centrum dat Mmasi eerder had geadviseerd aangifte te doen. Mmasi voelt zich opnieuw van het kastje naar de muur gestuurd.

Het contact levert wel een reeks namen van Nederlandse advocaten op. Monique Ferwerda, gespecialiseerd in ontvoeringszaken, neemt de zaak van Mmasi aan. Zij neemt contact op met het voornaamste instituut op het gebied van ontvoeringszaken in Nederland: de Centrale Autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden. Ferwerda voegt alle bewijsschriften toe en vraagt het instituut met spoed uit te zoeken of Lucas in Nederland is.

Nee, niet genoeg aanknopingspunten, is de reactie. ‘Dit is een zaak voor de politie.’ Ferwerda reageert schriftelijk dat het juist hun taak is om uit te zoeken waar Lucas en de vader zich bevinden. Na aandringen pakt een officier van justitie de zaak een kleine maand later op, samen met de politie.

Lang hoeft de politie niet te zoeken. Lucas staat ingeschreven op een basisschool in Brabant en hij gaat daar al sinds april naartoe. In een schoolverslag dat Mmasi later te zien krijgt, staat dat hij zijn plekje in de klas vindt, dat hij al Nederlands praat en hij ‘er enorm van houdt om met auto’s en fietsen te spelen’. ‘Hij neemt in de ochtend gemakkelijk afscheid van zijn vader en maakt gedurende de hele dag een vrolijke en ontspannen indruk op ons’, noteert de juf.

Ferwerda vraagt de officier van justitie om Lucas per direct terug te sturen naar de moeder – zoals wettelijk is afgesproken conform het Haags Kinderontvoeringsverdrag. De officier stelt dat dit ‘op een vrijwillige wijze’ moet gebeuren ‘in belang van het kind’. Ferwerda is daarover verrast, maar kan er niks tegen doen. Een Nederlandse rechter moet bepalen bij wie het kind mag wonen, zoals gebeurt bij reguliere scheidingen.

null Beeld Lotte Dijkstra
Beeld Lotte Dijkstra

Zoomgesprek, juni 2021

Lucas kijkt zijn moeder niet aan. Veel interessanter is het speelgoed dat om hem heen ligt. Hij pakt de geel-blauwe vrachtwagen op en maakt autogeluiden terwijl hij het wagentje rondrijdt. Mmasi heeft de nacht ervoor amper geslapen, zó gespannen was ze toen ze hoorde dat ze haar zoontje voor het eerst in maanden zou zien, al is het maar via een videogesprek. Voor het Zoomgesprek heeft ze adviezen gekregen van het Centrum Internationale Kinderontvoering: rustig blijven, niet over de ontvoering beginnen, vooral het vertrouwen weer opbouwen.

Naast het jongetje zit een Nederlandse vrouw van in de veertig. Ze is hier om te kijken hoe moeder en zoon op elkaar reageren. Meermaals probeert de vrouw het jongetje met het rode Mickey Mouseshirt in de camera te laten kijken, maar het lukt haar niet. Als Mmasi vraagt met wat voor speelgoed Lucas speelt, kijkt hij eindelijk op. Hij pakt de auto’s die uitgestald staan en begint in het Nederlands tegen zijn moeder te praten. Mmasi begrijpt het niet, maar als hij een roze varkentje pakt, moeten ze allebei lachen. Ze noemt iedereen op van wie hij de groeten krijgt uit Tanzania. “En oom Joseph,” vult Lucas uit zichzelf aan. Mmasi vecht tegen de tranen, van geluk, omdat ze niet vergeten zijn.

De hele zaak heeft dan al een behoorlijke wissel op Mmasi getrokken, ze heeft last van depressieve gevoelens. Ze slaapt slecht, heeft wallen, rookt veel en haar spaargeld gaat er snel doorheen. Haar eigen vader heeft haar gevraagd te stoppen met haar inspanningen om Lucas terug te krijgen, omdat hij ziet hoezeer het haar belast. Zus Theresia spoort haar juist aan door te gaan, zeker nu ze in Nederland een goede advocaat heeft die deze Zoommeeting heeft geregeld. De financiën nemen Theresia en haar man wel voor hun rekening, zolang het kan. De rechtszaak half juli biedt ook hoop, moedigt ze haar zus aan.

Etten-Leur, juli 2021

Lucas rent weg en zijn moeder zet de achtervolging in. Allebei moeten ze lachen. Het lukt haar om hem vast te pakken – ze knuffelt hem, laat hem los, rent achter hem aan, lacht, knuffelt hem nog een keer en overlaadt hem met zoenen. Voor het eerst sinds lange tijd glijden de zorgen van haar schouders. Het is begin juli, tien dagen nadat ze is geland op Schiphol en ze heeft de quarantainetijd uitgezeten. Ze zitten in een speeltuin in het Noord-Brabantse Etten-Leur, haar ex kijkt van een afstandje toe hoe de twee zich vermaken bij de glijbaan.

Na een paar uur in de speeltuin bestellen ze wat bij de snackbar. Aan een tafeltje eten ze samen de patat op – de buitenwereld ziet een normaal gezin. Mmasi kijkt vooral naar Lucas, luisteren naar haar ex lukt niet. Een normaal gesprek voeren, na alles wat er is gebeurd – ze kan het gewoon niet.

In de korte tijd dat ze in Nederland is, heeft ze via een datingapp Ruud van Zutphen (56) leren kennen. Met ongeloof heeft hij haar verhaal aangehoord. Samen zijn ze nog naar politiebureau Amsterdam Boven IJ gegaan om aangifte te doen tegen Michael wegens ontvoering. Volgens de agent zou het weinig uithalen, omdat de officier van justitie erbij blijft dat de veiligheid van het kind vooropstaat. Advocaat Ferwerda adviseert ook de voogdijzaak af te wachten.

Die rechtszaak is uitgesteld tot september, omdat de tegenpartij niet eerder kan. Ferwerda denkt dat het een tactiek van Michael en zijn advocaat is: hoe langer Lucas uit het thuisland is, hoe groter de kans dat de rechter beslist dat hij vanwege de veiligheid en continuïteit in Nederland moet blijven. Bezwaar van Ferwerda tegen uitstel haalt niks uit, ondanks het Haags Kinderverdrag waarin staat dat binnen zes weken na indienen van een zaak een uitspraak moet volgen.

Tot de rechtszaak moet Michael Lucas af en toe naar Amsterdam brengen, naar de Westerstraat om precies te zijn, waar Mmasi verblijft bij Thijs Verheyden, die op een woning van vrienden past. Mmasi gaat op die dagen samen met Lucas naar het Vondelpark, spelen in de zon bij het zwembadje.

Het is voor haar een ‘high’ als ze Lucas bij zich heeft, maar het doet pijn als ze hem ’s avonds weer moet laten gaan. Nog een knuffel, een kus, voordat ze afscheid nemen. Michael die met Lucas op de schouders wegloopt naar zijn auto, hem er liefdevol en voorzichtig in zet. Mmasi is boos, verdrietig. Hoe kan het dat hij Lucas mag meenemen, terwijl híj degene is die Lucas heeft ontvoerd?

Amsterdam, 5 augustus 2021

Op het strand speelt Lucas in de zon met een ander jongetje. Het zoontje van de Duitse Bernadette Kleczka (37), die naar Amsterdam is gekomen om Mmasi te zien. Kleczka heeft voor het viertal een week een Airbnb in de stad gehuurd, om samen te zijn. Ze zijn allebei dokter, hebben kinderen van dezelfde leeftijd en leerden elkaar kennen in Tanzania. Ze zijn al jaren goede vriendinnen.

Terwijl de kinderen met schepjes in het zand een kuil maken, vertelt Mmasi aan haar vriendin wat er de afgelopen maanden is gebeurd. Het gaat over de rechtszaken in Dubai. Ze spreekt haar ongeloof uit dat de Nederlandse rechtszaak is uitgesteld en dat aangifte in Nederland geen nut heeft. Ze vraagt zich af of Lucas ooit nog naar zijn Tanzaniaanse school gaat. Het gaat over het geld dat al lang op is, dat ze moe is.

Mmasi fantaseert ook – wat als ze haar kind mee terugneemt naar Tanzania? Een bevriende advocaat van Verheyden heeft gezegd dat ze wettelijk gezien Lucas gewoon kán meenemen, omdat ze nou eenmaal de volledige voogdij heeft. In Dar es Salaam heeft ze zelfs al een nieuw Nederlands paspoort voor Lucas geregeld. Ze heeft het ook aan haar zus Theresia verteld – die is faliekant tegen en vraagt Mmasi te wachten op de uitspraak van de rechter.

Aan Michael heeft ze die dag gevraagd of Lucas nog een dagje extra bij haar mag blijven – ook omdat hij een dag later gebracht werd dan de oorspronkelijke afspraak. Michael wil dat niet. “Het is oneerlijk,” zegt Mmasi tegen haar vriendin, “wat moet ik doen?” Kleczka keert die avond terug naar Berlijn, ze kan zich niet voorstellen dat Mmasi zomaar vertrekt.

Schiphol, 6 augustus 2021

Bij de check-inbalie kan Mmasi het paspoort van Lucas nergens vinden. Ruud van Zutphen kijkt geduldig toe. Hij heeft de twee net naar Schiphol gebracht. Eerder op de dag was het al stressen vanwege de covidtesten, nu gaat haar hart nog sneller tekeer. Wat als ze worden tegengehouden – hoe verloopt de rechtszaak in september dan? Maar ze vertrouwt het rechtssysteem niet meer. Na zo lang vechten, zo veel rechtszaken, zo veel bureaucratie. Waarom kwam de politie op aangeven van Michael gisteravond wel dírect in actie toen zij Lucas nog een dagje langer bij zich hield?

De politie wist haar Airbnb niet te vinden, maar rukte wel uit naar de Westerstraat en naar de woning van Van Zutphen in Bilthoven. Zelfs de politie in Duitsland klopte aan op het adres van Kleczka in Berlijn. Het lukt Mmasi niet meer om te relativeren, het lijkt alsof alle instanties niet begrijpen dat haar kind is ontvoerd.

Van Zutphen opent Mmasi’s bagage en ziet Lucas’ paspoort liggen. Ze nemen vluchtig afscheid, en met Lucas aan haar hand loopt ze naar de douane. Haar paspoort wordt gecontroleerd. Akkoord. Lucas’ paspoort wordt gecontroleerd. Mmasi heeft het benauwd, warm, een droge mond. Wat als ze eruit wordt gepikt, het verhaal moet uitleggen, wat dan? Maar de marechaussee kijkt amper op. Nog een paar uur wachten voor ze boarden. Nog even.

Van Zutphen rijdt na het afscheid richting Verheyden op de Westerstraat om wat spullen terug te brengen. De twee praten over Mmasi’s vlucht als agenten langskomen om te zoeken naar een ontvoerd kind. Verheyden denkt: het vliegtuig vertrekt over een half uur, ik ga de tijd volpraten. Met de politie komen ze in een discussie terecht over systeemracisme. Ze zeggen dat Mmasi wordt benadeeld, al maanden lang. “Ze gaan de lucht in,” fluistert Van Zutphen al snel tegen Verheyden.

In het vliegtuig kijkt Lucas een tekenfilm. Het vliegtuig taxiet richting de baan. De motoren ronken. Mmasi kijkt naar buiten, dan naar haar zoon, en begint te huilen. Ze stijgen op. Het georganiseerde Nederland in vakjes onder zich. Mmasi begint steeds harder te huilen, mensen om haar heen kijken geschrokken op. Als ze me nu pakken, dan ben ik in elk geval thuis, denkt Mmasi. Kilimanjaro is mijn huis, Lucas is dichtbij, mijn familie houdt me vast.

Maar niemand pakt haar, ook niet als ze het vliegveld van Dar es Salaam verlaten, het vliegveld waar ze zeven maanden eerder tevergeefs op haar zoontje stond te wachten. Haar zussen, vader en moeder staan er nu wel. Ze zoenen en knuffelen Lucas. Mmasi spreekt haar moeder voor het eerst in maanden – eerder ging niet, uit schaamte. Ze legt haar hoofd op haar moeders schouder, ze huilt onophoudelijk. Lucas is weer thuis, zegt haar moeder.

Naschrift

De rechtszaak die in september in Nederland stond ingepland, is komen te vervallen nu Mmasi en Lucas niet meer in Nederland zijn. Mmasi zegt erover na te denken verdere juridische stappen te nemen tegen Michael wegens ontvoering van Lucas.

Mmasi kan in Nederland niet strafrechtelijk worden vervolgd voor het feit dat ze Lucas mee terugnam naar Tanzania: zij heeft geen wet overtreden en heeft de volledige voogdij over het kind.

Mmasi zegt nog steeds bang te zijn dat Michael naar Tanzania komt en Lucas meeneemt. Haar Tanzaniaanse advocaat Seche Shawa Wakili laat weten dat Michael in Tanzania de voogdij aanvecht, maar dat zijn verzoek tot twee keer toe is afgewezen door een rechter. Een derde verzoek loopt nog. Het is nog niet bekend wanneer een rechter daar uitspraak over doet.

Ontvoeringszaken

In 2020 werden 224 Nederlandse kinderen geregistreerd bij internationale kinderontvoering. Het aantal schommelt de afgelopen jaren rond de 250 kinderen, met uitschieters naar boven (in 2017 ging het om 288 zaken) en naar beneden (in 2019 waren het er 207). In veruit de meeste gevallen, gemiddeld driekwart, is de moeder de dader van de kinderontvoering. Na een scheiding zijn het vaak de moeders de verzorgende ouder bij wie het kind de hoofdverblijfplaats heeft. Het komt daarom relatief vaker voor dat een moeder verhuist met haar kind naar het buitenland, zonder toestemming van de vader met gezag.

Kinderen die uit Nederland worden ontvoerd, komen vaak terecht in buurlanden: Polen, Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk. Het Haags Kinderontvoeringsverdrag (HKOV), waar 91 landen bij zijn aangesloten, stelt dat kinderen moeten terugkeren naar het land van herkomst en de rechter in dat land de zaak gaat bekijken. Aangesloten landen worden geacht mee te werken als het kind eenmaal is opgespoord.

Coşkun Çörüz is directeur van Centrum Internationale Kinderontvoering (Centrum IKO) dat ouders bijstaat in ontvoeringszaken. Çörüz: “Als een kind eenmaal over de landsgrens is, wordt het zeer ingewikkeld en emotioneel. Ontvoeringszaken worden dan langdurige en kostbare processen, bij de ouders loopt het conflict steeds verder op, kinderen raken getraumatiseerd. We weten dat bijna vijftig procent van de kinderen uiteindelijk niet meer terugkeert als het eenmaal is ontvoerd.”

Als het gaat om landen die niet zijn aangesloten bij het verdrag – onder meer Suriname, Curaçao, Tanzania, de Verenigde Emiraten, India – wordt het complexer. Volgens Çörüz zijn ouders dan vaak aangewezen op de wetgeving in het land waar het kind zich bevindt, hulp uit het thuisland kan dan weinig uitmaken. Çörüz: “Als je in Verweggistan de taal niet spreekt, wordt het al heel snel lastig. Zeker als er ook geen ambassade is, bijvoorbeeld in Syrië. Ga dan daar maar je recht proberen te halen.”

Een van de bekendste voorbeelden uit de recente geschiedenis is de ontvoering van het Amsterdamse meisje Insiya. In 2016 werd zij als 2-jarige peuter naar India ontvoerd. Ondanks meerdere uitspraken van de rechter in zowel India als Nederland is zij nog altijd niet terug bij haar moeder in Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden