PlusUitleg

Willens en wetens op vakantie naar een ‘oranje’ land? Dat kan duur uitpakken

Een vakantie in coronatijd kan grote gevolgen hebben als het reisadvies van de vakantiebestemming, zoals nu weer voor nieuwe delen van Frankrijk, ineens oranje kleurt. Voor het onbezorgde vakantiegevoel, maar ook voor uw loon.

Een toerist op het strand van in Zahara de los Atunes, Zuid-Spanje.Beeld AP

1. Haalt de Nederlandse regering u terug als u strandt in uw vakantieland?

Het korte antwoord is nee. Minister-president Mark Rutte was begin juni glashelder: “We gaan niet repatriëren.” Aan het begin van de coronacrisis, toen reizigers werden overvallen door landen die ineens het reizen onmogelijk maakten of het luchtruim dicht deden, gebeurde dat nog wel. Toen haalde het kabinet samen met luchtvaartmaatschappijen, verzekeraars en alarmcentrales zo’n 10.000 reizigers uit alle hoeken van de wereld terug naar Nederland. Omdat iedereen nu weet wat er kan gebeuren en dat elke reis een risico met zich meebrengt, doet het kabinet dat nu niet meer.

2. Wat als u ineens uw hotel niet meer uit mag?

Vrijwel alle reizen buiten Europa worden sowieso afgeraden, tenzij de reis noodzakelijk is. Veel Nederlandse vakantiegangers kiezen ervoor om met de auto naar Frankrijk, Oostenrijk, Italië of Spanje te rijden. Geen gekke gedachte: toen veel landen aan het begin van de coronacrisis de grenzen sloten, slaagden mensen die per auto waren er wél bijna altijd in om weer thuis te komen. 

Maar helemaal zonder risico is het ook niet. De lokale overheid kan plots strenge maatregelen nemen, zo waarschuwt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. “Ze kunnen opeens een hotel afsluiten bijvoorbeeld, waardoor je toch weer vast komt te zitten.” Dat scenario werd al eens werkelijkheid toen eind februari een groot hotel op Tenerife op slot ging nadat bij één gast het virus was geconstateerd.

3. Krijgt u uw al geld terug voor uw geboekte reis als u niet meer op vakantie gaat vanwege een oranje reisadvies?

Dat ligt er aan hoe u die reis geboekt heeft. Bij een pakketreis is de reisaanbieder aan zet. “U krijgt dan een telefoontje dat de reis niet meer kan doorgaan,” zegt directeur Frank Oostdam van de ANVR, de belangenvereniging van reisbureaus. De reisorganisatie kan dan zorgen dat uw vakantie wordt omgeboekt naar een ‘veilige’ plek. “Wil een klant dat niet, dan wordt de reis kosteloos geannuleerd.” 

De vlag hangt er anders bij als u op eigen houtje een stedentrip naar Barcelona heeft geboekt. Dan is de kans groot dat u uw geld kwijt bent. Bestaande annuleringsverzekeringen dekken zelden annulering vanwege een pandemie, zegt een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. “Er bestonden luxe annuleringsverzekeringen en als je die hebt, krijg je de kosten nog wel vergoed. Maar verzekeraars bieden die verzekeringen nu niet meer aan, omdat het risico te groot is.” 

Ook goed om in de gaten te houden in de kleine lettertjes van de reisverzekering: de meeste verzekeraars dekken niets meer zodra het reisadvies van geel naar oranje verandert. Dus ook verloren bagage of een kapotte camera niet. “Sommige verzekeraars keren nog wel uit bij schade die niets met het virus te maken heeft, maar allemaal willen ze dat reizigers wel direct actie ondernemen zodra het reisadvies verandert”, zegt de woordvoerder. “Dan hoef je heus niet binnen drie minuten aan de reis naar huis te beginnen, maar wel binnen een paar dagen.”

4. U bent op vakantie, het is er fantastisch, maar het reisadvies verandert ineens naar oranje (alleen noodzakelijke reizen). Wat dan?

Dat is niet denkbeeldig. Afgelopen periode verschoten de Portugese steden Lissabon en Porto al eens van kleur en recent gebeurde dat nog bij Parijs. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft er bijna een dagtaak aan om mensen te woord te staan die op het punt staan op vakantie te gaan en die willen weten of het reisadvies wel op het relatief ‘veilige’ geel blijft staan. Het antwoord is altijd hetzelfde: dat is niet te zeggen. Het ministerie bepaalt de kleur van het reisadvies op basis van informatie van het RIVM. “Als die zeggen dat het virus in een bepaald land niet goed onder controle is, dan gaat het advies naar oranje.” Omdat een vakantie geen noodzakelijke reis is, wordt mensen aangeraden dan zo snel mogelijk terug naar huis te gaan.

5. Wat gebeurt er dan na thuiskomt uit zo’n oranje land?

U krijgt dan het ‘dringende advies’ om ]tien dagen in quarantaine te gaan. Dat is ook vanwege de veiligheid in Nederland: niemand zit te wachten op een grote toestroom van mogelijk besmette vakantiegangers. Maar quarantaine betekent ook dat u niet naar uw werk mag. Dat zal geen probleem zijn voor degenen die ook vanuit huis kunnen werken, maar wél voor mensen die in een winkel werken, bij de politie, in een ziekenhuis of een fabriek. 

Maar wie denkt op deze manier nog twee weken aan de vakantie vast te plakken, komt bedrogen uit. De baas hoeft dat niet te betalen, zegt hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp, verbonden aan de UvA. “Als een werknemer bewust op vakantie gaat naar een oranje land, dan heeft de werknemer geen recht op loondoorbetaling.” Dan volgt onbetaald verlof of de verplichting om extra vakantiedagen – vakantiedagen zijn immers ook loon – op te nemen. 

Dat wordt anders als het land gedurende de vakantie van kleur verandert: “In Duitsland zijn de risico’s niet groter dan in Nederland, dus als het reisadvies dan verandert, nam de werknemer geen risico.” In dat geval is de werkgever automatisch de pineut, met dank aan de wet die op 1 januari 2020 werd gewijzigd. Dat kan oneerlijk voelen, vooral als een bedrijf voor de coronacrisis al in de problemen zit. Verhulp: “Ik vrees dat er straks veel geprocedeerd gaat worden.”

6. Kan uw werkgever u verbieden op vakantie te gaan naar een ‘oranje’ land?

Nee, zegt hoogleraar Verhulp. “De werkgever kan het je ontraden, kan je op de consequenties wijzen – dat de quarantaine voor eigen rekening is – maar verbieden kan niet.” Of u dan toch naar Kroatië afreist, momenteel oranje, is dan uw eigen verantwoordelijkheid. “Werknemers hebben recht op vakantie en recht op privacy. Je behandelend psychiater kan wel in Kroatië zitten, of je minnares. In beide gevallen heeft je werkgever daar niets mee te maken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden