Plus

Wijk aan Zee verdeeld over Tata Steel: ‘Duizenden mensen eten ervan’

Donderdag is wéér een alarmerend rapport gepubliceerd over de vervuiling rond Tata Steel. Maar onder de inwoners van Wijk aan Zee zijn de meningen verdeeld.

De hoogovens van Tata Steel gezien vanuit Wijk aan Zee.  Beeld ANP
De hoogovens van Tata Steel gezien vanuit Wijk aan Zee.Beeld ANP

De waterdruppels zitten nog aan de witte kozijnen van de woning van Jan de Pagter. Ze zijn net namens Tata Steel langs geweest om de ramen en kozijnen te lappen. “Daar kun je voor bellen als het vies is,” vertelt Jan op de stoep voor zijn huis. “En het was nu wel weer eens nodig.”

De gepensioneerde De Pagter woont al ‘heel lang’ in Wijk aan Zee, onder de rook van Tata Steel. De schoorstenen die opdoemen aan het einde van de straat zijn voor hem net zo gewoon als de duinen en de zee even verderop. “Die fabriek staat hier al zo lang. Mijn ouders moesten vroeger al de waslijn schoonmaken voor ze de was ophingen. Als je hier niet wilt wonen, dan ga je toch weg? En anders houd je je kanis.”

Neerdwarrelend stof

Jans buurvrouw Jeannette Fluitman verhuisde lang geleden naar Wijk aan Zee en kreeg er kinderen. Wetende van de vervuilende staal­fabriek. “Natuurlijk moet Tata Steel zich aan de milieuregels houden. Maar ik verbied mijn kinderen niet om hier in de speeltuin te spelen.” Ook al moet die wekelijks worden schoon­gemaakt om het neerdwarrelende stof weg te houden. En zeg niet dat Fluitman niet om haar gezondheid geeft. Ze staat elke ochtend om half zes op om in zee te zwemmen, weer of geen weer. “De zee, het strand, dat is óók Wijk aan Zee.”

Maar toch. Afgelopen winter was de uitstoot uit de fabriek zo fors dat de sneeuw in Wijk aan Zee zwart kleurde. De stapel verontrustende milieurapporten is inmiddels hoog. En daar komt het RIVM-rapport van donderdag nog bovenop.

De onderzoekers concluderen uit honderden ‘veegmonsters’ dat de hoeveelheid schadelijke stoffen die neerdalen in de omgeving van Tata Steel (vroeger Hoogovens geheten) vele tientallen malen hoger is dan in gebieden verder weg van de fabriek. De onderzoekers concluderen ook dat langdurige blootstelling aan verschillende gemeten stoffen het IQ van kinderen tot 12 jaar negatief kan beïnvloeden. Kinderen kunnen de stof binnenkrijgen doordat het bij buitenspelen aan hun handen kan blijven plakken.

Kop in het zand

Leidt dat tot paniek bij de ouders van De Vrijheit, de enige basisschool in het dorp van 2100 inwoners? “Nee,” zegt moeder Marleen. Ze woont net twee weken in Wijk aan Zee. “Misschien steek ik mijn kop in het zand, maar we hebben hier heel bewust een huis gekocht. We woonden in Amsterdam, vlak bij Schiphol en met veel verkeer. Zou het hier dan slechter zijn? De stress van de stad is ook schadelijk voor je gezondheid. Ik ruik hier de frisse zeewind.”

Op hetzelfde schoolplein staat Jim de Pagter, de zoon van Jan. Jim werkt bij Tata, net als duizenden andere mensen in de regio, en is al die rapporten zat. “De uitstoot is al 65 procent minder dan vroeger en dat heeft 100 miljoen gekost. Echt, mensen moeten stoppen met zeuren.” Hij wijst ook op een ander argument dat sterk leeft in het dorp: “Iedereen eet hier van Tata. Als dat bedrijf dicht moet, zijn duizenden mensen werkloos. Veel protesten komen van mensen die nieuw zijn hier. Die komen hier wonen en gaan dan tegen de fabriek protesteren.”

Hij bedoelt er mensen mee zoals Sanne Walvisch. Zij kwam met haar man en twee jonge kinderen zeven jaar geleden vanuit Haarlem naar Wijk aan Zee. Nu is Walvisch secretaris van de stichting FrisseWind.nu, die de drijvende kracht is achter 1200 aangiftes tegen Tata Steel. “Ik heb slapeloze nachten van dit RIVM-rapport. Het stelt heel duidelijk: we lopen hier een risico en onze kinderen voorop,” zegt Walvisch. Ze kent de kritiek dat de protesten van ‘nieuwkomers’ zijn. “Sommige mensen die hier al lang wonen, zijn met de vervuiling opgegroeid en zijn het gewoon gaan vinden. Ze steken hun kop in het zand.”

‘Nooit zo erg als nu’

Het protest wordt ook niet alleen maar gedragen door ‘nieuwkomers’. “Ik woon hier al heel mijn leven. En het was nog nooit zo erg met stof als nu,” zegt Chantal van Wilgenburg op het schoolplein van De Vrijheit. “Dus natuurlijk maak ik me zorgen over de gezondheid van mij en mijn kinderen.” Haar zoontje springt achterop de fiets, de voetbal gaat voorop in het mandje. “Ik weet dat er veel mensen bij Tata werken, maar van mij mag die fabriek gelijk weg.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden