Reconstructie

Wie was de in Almere geliquideerde Iraniër Ali Motamed?

Nadat ‘Ali Motamed’, die decennia later in Almere is geliquideerd, in 1981 de beruchtste aanslag ooit in Iran had gepleegd, dook hij twee jaar onder bij de Mujahedeen, ontdekte Argos. Het radioprogramma ging zijn gangen na.

‘Ali Motamed’ in Almere.Beeld Politie

De onthulling in Het Parool, op 26 mei 2018, dat de op 15 december 2015 in Almere geliquideerde elektricien ‘Ali Motamed’ in werkelijkheid Mohammad Reza Kolahi Samadi was, in Iran ter dood veroordeeld voor een beruchte bomaanslag in Teheran, werd ook daar opgemerkt.

De Iraanse ambassadeur in Den Haag eiste opheldering: hoe kon deze terrorist al die decennia ongestoord in Nederland wonen, terwijl Iran hem zocht voor het opblazen van 73 hooggeplaatste functionarissen van de Partij van de Islamitische Republiek, op 28 juni 1981? Terwijl in de meeste Iraanse media het bericht gewoon was vertaald, waren er ook die meldden dat het slachtoffer ‘betrokken was bij drugshandel’ en mogelijk daarom was vermoord.

Zoektocht

Een duidelijk antwoord van de Nederlandse regering zal zijn uitgebleven, want het verleden van Kolahi of ‘Motamed’, bleef goeddeels in nevelen gehuld. Tot onderzoeksjournalist Rik Delhaas van VPRO-radioprogramma Argos zich in een maandenlange zoektocht stortte, met als resultaat de reportage die zaterdag om vanaf 14.00 uur is te beluisteren op NPO Radio 1.

Delhaas sprak onder anderen een ex-lid van de Mujahedeen-Khalq. De man vertelt hoe hij de toen 22-jarige aanslagpleger namens de terreurorganisatie – of verzetsbeweging, afhankelijk van het perspectief – kort na de vernietigende explosie een veilig heenkomen bood. Kolahi was naar het noorden gebracht en te voet door de bergen het rebellengebied in geleid, dat toen in handen was van de strijders van de Koerdische Democratische Partij, die vochten tegen het bewind in Teheran.

Mohammad Reza Kolahi Samadi in Iran begin jaren tachtig.Beeld -

“We hadden net een radiostation opgezet. Toen werd me gezegd iemand op te gaan pikken,” zegt de oud-mujahedeen. “Hij werd min of meer aan mij overgedragen. Ik heb hem meegenomen naar Koerdistan.”

Kolahi had de bom in het hoofdkwartier van de Partij van de Islamitische Republiek kunnen plaatsen, omdat hij daar als laatstejaars student elektronica een bijbaantje had als technicus. Zijn vaardigheden kwamen nu opnieuw goed uit. “Kolahi kon mij prima helpen, daarom bleef hij bij me,” zegt de veteraan. “Het radiostation was in de bergen, in een grot waar we met zo’n twintig mensen leefden.”

Karim van de Radio

Stukje bij beetje vond de ex-mujahedeen uit wat Kolahi had gedaan. “Hij had een document waarop stond dat hij Karim nogwat heette. Iedereen kende hem als Karim. Ik noemde hem ‘Karim van de Radio’. Over zijn ware identiteit of over wat hij had gedaan, werd nooit gesproken.”

Ze werkten zo’n twee jaar samen, totdat Iraanse troepen de Mujahedeen verdreven uit Koerdistan. Ze moesten de grens naar Irak over vluchten, de aartsrivaal die in een bloedige oorlog verwikkeld was met Iran. Het gezelschap van Kolahi was uiteraard een risico voor de oud-mujahedeen. “Ik kan me voorstellen dat áls de Iraniërs hadden uitgevonden waar hij verbleef, ze ons hadden gebombardeerd.”

Kolahi was ‘helemaal niet het type opstandeling’. “Ik heb nooit begrepen hoe hij in staat was die bom daar binnen te brengen, wat de reden ook moge zijn. Ik heb het hem ook nooit gevraagd. Als persoon was hij een plichtsgetrouwe elektricien. Een echte familieman. Rustig, hardwerkend.”

Ongelukkig

Uiteindelijk belandde ‘Karim van de Radio’ in een militair kamp van de Mujahedeen in Irak, vlakbij de Iraanse grens. Daar trouwde hij begin jaren tachtig met zijn eerste vrouw. Hij bleef werken als elektricien.

De voormalige mujahedeen, die zelf naar ­Europa was gereisd, herinnert zich nog hoe hij Kolahi een paar keer ontmoette tijdens bezoekjes aan het kamp. “Hij stond onder grote druk, merkte ik. Hij kon nergens heen. Buiten het kamp liep hij gevaar, maar hij was het niet eens met alle regels van de Mujahedeen. Met name met de order dat echtparen van de leiding moesten scheiden, was hij erg ongelukkig. Hij deed zijn beklag bij me, maar ja, het kamp was de enige plek waar hij zijn leven zeker was.”

Toen hij hoorde dat Kolahi in Almere was ge­liquideerd, verbaasde dat de oud-mujahedeen niet. “Als de Iraanse regering erachter zou ­komen waar hij zat, zouden ze hem te grazen ­nemen, zo simpel is het. Maar Iran betaalt er een hoge prijs voor, in een tijd waarin het land de Europeanen smeekt om niet de kant van Donald Trump te kiezen. Dan zó’n aanslag plegen… Ze zouden er toe in staat zijn, maar ik weet het niet.”

Argos, NPO Radio 1, 14.00 uur.

Twee veroordelingen

Voor de uitvoering van de liquidatie van ‘Ali Motamed’ kregen twee Amsterdamse criminelen celstraffen van 20 en 25 jaar. Tegen beweerd ­tussenpersoon Naoufal ‘Noffel’ F., een beruchte Amsterdamse crimineel, is levenslang geëist. De rechtbank doet op 18 juli uitspraak. De Nederlandse regering is er op grond van een geheim ambtsbericht van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst van overtuigd dat Iran achter de ­liquidatie van ‘Motamed’ zit én achter een moord in Den Haag (2017). Dat leidde tot een diplomatieke rel, ook in EU-verband.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden