PlusAchtergrond

Wie het ook wordt: de nieuwe Kamervoorzitter blijft een Amsterdammer

Kamervoorzitter Khadija Arib wordt uitgedaagd door twee andere Amsterdammers: Vera Bergkamp van D66 en PVV’er Martin Bosma. Durft de Tweede Kamer voor een nieuweling te kiezen?

De Tweede Kamer heeft wat te kiezen woensdag. Huidig Kamervoorzitter Khadija Arib stelt zich herkiesbaar, maar wordt uitgedaagd door Kamerleden die haar de afgelopen jaren zo nu en dan al vervingen: Martin Bosma van de PVV en Vera Bergkamp van D66. Vooral die laatste lijkt goede papieren te hebben.

Bergkamp (49) is negen jaar Kamerlid, daarvoor was ze voorzitter van lhbti-belangenorganisatie COC. De afgelopen jaren hield Bergkamp zich bezig met emancipatie en zorg, ijverde voor de invoering van een vrouwenquotum en het reguleren van de hennepteelt.

Als Bergkamp zich niet kandidaat had gesteld, zou Arib Martin Bosma vrijwel zeker hebben verslagen. Bosma (56) is al bijna 15 jaar Kamerlid en werkte daarvoor als journalist, onder andere bij de NOS en de Wereldomroep. In de Tweede Kamer profileert hij zich vooral met kritiek op de ‘linkse’ NPO en het ‘vernachelen’ van de Nederlandse cultuur. Bosma verving Arib de afgelopen jaren misschien wel het meest. Hij doet dat volgens vriend en vijand uitstekend, met humor en flair.

Bosma heeft alleen één probleem: hij is van de PVV, een partij die pleit voor ‘minder Marokkanen’ en weinig respect voor de rechtsstaat toont. Een Kamervoorzitter van de partij van Geert Wilders zal voor veel partijen geen optie zijn. In 2016 greep Bosma ook al naast de voorzittershamer. Toen won Arib na vier schriftelijke stemronden. Hoewel de stemming geheim is, ligt het in lijn der verwachting dat Forum voor Democratie en JA21 de kandidatuur van Bosma – net als zijn eigen PVV – wel steunen.

‘Manipulatief’

Als huidig Kamervoorzitter is Arib (60) populair, vooral in het land. Ook binnen de Kamer geniet ze respect, maar in februari kwam er via RTL Nieuws ook verzet tegen een nieuwe termijn voor Arib. Een aantal anonieme bronnen betichtten haar ervan de macht van het voorzitterschap te misbruiken en noemden haar ‘manipulatief’. Ook een deel van de ambtenaren van de Tweede Kamer zouden ‘bidden en hopen’ dat Arib niet wordt herkozen.

De PVV gaf eerder al aan niet op Arib te zullen stemmen. Wilders noemt haar ‘een hele goede Kamervoorzitter’, maar keurt het dubbele paspoort van de PvdA’er af. Conform de Marokkaanse regels bezit Arib ook een Marokkaanse nationaliteit, naast de Nederlandse. Bergkamp heeft een Marokkaanse vader, maar de D66’er heeft zelf geen dubbele nationaliteit.

VVD’er Ockje Tellegen werd ook genoemd als voorzitterskandidaat, maar haar naam ontbreekt. Vorige week bleek al uit de openbaar gemaakte formatiestukken dat VVD-leider Rutte dat ook niet echt zag zitten. “De VVD moet als grootste partij niet proberen om alle baantjes in Nederland in handen te krijgen,” herhaalde hij vorige week tijdens het debat. “We hebben al het voorzitterschap van de Eerste Kamer. We zijn al de grootste partij. Is dat nou verstandig?”

Bergkamp is in elk geval zeker van de steun van haar eigen partij, net als Arib en Bosma. CDA, SP en D66 hebben de geluiden opgesnoven van de ambtelijke dienst van de Tweede Kamer en willen het belang van het goed runnen daarvan benadrukken. Vorige week was er bij het veertien uur durende debat verbijstering bij ambtenaren dat Arib FvD-leider Thierry Baudet niet corrigeerde toen hij – in strijd met het coronabeleid – een bode aanraakte.

Risico

De vraag is wie de steun van de VVD krijgt. Er zit door het formatiefiasco van vorige week ruis op de lijn tussen VVD en D66, maar het wordt niet waarschijnlijk geacht dat de VVD om die reden Bergkamps kandidatuur niet zal steunen. Bergkamp trok achter de schermen van het presidium vaak samen op met VVD’er Tellegen.

Sinds 2012 heeft de Tweede Kamer de regie over de kabinetsformatie. Voor die tijd was het staatshoofd nog de regisseur van het proces. In een evaluatie van de formatie van 2012 in opdracht van de Kamer stelden drie Nijmeegse wetenschappers dat het een risico was om een onervaren Kamervoorzitter te benoemen tijdens een kabinetsformatie. De net gekozen Anouchka van Miltenburg ging toen op de thee bij koningin Beatrix. Een deel van de Tweede Kamer reageerde woest. Ging Van Miltenburg nou via een omweg alsnog de koningin erbij halen? Dat risico is er met geen van de kandidaten. Bergkamp is daarvoor te bedachtzaam, Bosma te politiek en Arib te ervaren.

Vera Bergkamp van D66. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Vera Bergkamp van D66.Beeld Hollandse Hoogte / ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden